کاهش خدمت‌رسانی به بهانه رمضان

انتقادهایی که به ثمر نمی‌رسد

نخستین منتقد این تصمیم دولت مانند 2 سال پیش احمد‌توکلی، نماینده تهران و رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس بود که در نطق خود در جلسه علنی مجلس در سه شنبه گذشته، کاهش ساعت کاری را غیر قانونی اعلام کرد و گفت: رئیس جمهور در سال 86 نیزاین کار را انجام داد و با وجود تذکر مجلس زیر بار نرفت، در نهایت در 26 شهریور سال 86 رئیس مجلس وقت شورای اسلامی، حدادعادل در نامه‌ای رسمی ‌به رئیس جمهور تذکر داد که تصمیم هیات دولت غیرقانونی است، اما متاسفانه هنوز آن را اجرا می‌کنند.پس ازاین سخنرانی، دفاتر مطالعات برنامه و بودجه و حقوقی مرکز پژوهش‌ها نیز در اظهارنظر کارشناسی مشترک در‌این باره، تصمیم دولت را خلاف قوانین و مقررات جاری کشور خواندند و درباره ایجاد گره‌های ترافیکی در ساعت‌های اولیه روز به دلیل همزمانی ساعت شروع به کار بخش خصوصی و دولتی، کاهش کمیت و کیفیت ارائه خدمات در دستگاه‌های دولتی و ایجاد ناهماهنگی میان دستگاه‌های زیر مجموعه دولت با نهادهای غیردولتی و بخش خصوصی، در 6 بند به دولت هشدار داد.

اما آنچه مرکز پژوهش‌ها درباره اش هشدار داد تنها بخشی از مضرات این تصمیم دولت است و این مرکز هشدار درباره اشاعه فرهنگ نادرست کم کاری در ماه رمضان را از قلم انداخته بود.

آمارهای نگران‌کننده

پیمان فروزش، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ‌با اشاره به فرهنگ نادرست و رایج شده در ماه رمضان به «جام‌جم» می‌گوید: «روزه‌داری که به بهانه آن خدمت‌رسانی به مردم مختل شود، با شرع مغایرت دارد. کاهش ساعت کار به منظور پرداختن بیشتر کارمندان به معنویت است اما در صورتی توجیه پذیر است که کارمندان در ساعت کاری باقیمانده، بهره‌وری کافی داشته باشند، در حالی که آنها در این 5 ساعت به اندازه 20 دقیقه هم کار نمی‌کنند.

مبنای اظهار نظر فروزش، آمار و ارقامی‌است که برای کشوری اسلامی ‌شاید نگران‌کننده به نظر برسد. به گفته فروزش ایران بالاترین میزان تعطیلات را در میان کشور‌های جهان دارد. میزان کار مفید در کشورمان کمتر از یک ساعت است و میزان بهره وری که در کشورهای دیگر بالای 4 - 3درصد است در ایران به کمتر از نیم درصد می‌رسد.

این نماینده مجلس همچنین معتقد است، بر اساس قانون کارمندان باید 8 ساعت در روز کار کنند و این قانون استثنا یا تبصره‌ای ندارد. با این حال نقش عرف و باورهای مردمی ‌را نمی‌توان نادیده گرفت و کاهش ساعت کاری کارمندان هم بر اساس عرف اجتماعی صورت گرفته است.

هر چند فروزش بر این باور است که کاهش ساعت کاری کارمندان برای فراهم کردن فرصت بیشتر عبادت در ماه رمضان است، اما این نکته هم قابل تامل است که چرا نیاز به وقت بیشتر برای فعالیت‌های معنوی فقط درباره کارمندان دولت احساس می‌شود و کارگران و شاغلان شرکت‌های غیردولتی باید به روال سابق و گاهی حتی تا پس از افطار هم کار کنند.

فرق روزه با تن‌پروری

سید جواد زمانی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس نیز درباره کاهش ساعت‌های کار اداره‌ها هشدار می‌دهد: متمرکز شدن مجلس بر بحث رای اعتماد نمایندگان و یکسری از لوایح باعث شده است کمتر به این اقدام دولت بپردازیم، با این حال اگر محرز شود که این اقدام، خلاف قانون است، مجلس با آن برخورد خواهد کرد.

این نماینده هم امکان القای مجاز شمردن کم کاری از سوی دولت به مردم در پی کاهش ساعت کاری را رد نمی‌کند و می‌گوید: اعتقاد به روزه، اعتقاد به تن پروری نیست و ضعف در خدمت‌رسانی به مردم، در اصل روزه، شبهه ایجاد می‌کند.

این نماینده مجلس با تاکید بر این که کاهش ساعت کاری اداره‌ها بر اقتصاد کشور تاثیری منفی خواهد داشت، ابراز امیدواری می‌کند: کارمندان با‌سختکوشی در ساعت‌های باقی‌مانده، این کاهش ساعت کار را جبران کنند.

به تقویم‌ها نگاه کنید

نگاهی به تقویم کشورمان و شمردن تعطیلات رسمی‌آن یادمان می‌اندازد که ایران از شمار معدود کشور‌هایی است که تعطیلات رسمی ‌آن در روزهای کاری هفته از میانگین جهانی بالاتر است. از سوی دیگر،‌ عدم انطباق تعطیلات هفتگی ایران با دیگر کشورهای جهان سبب شده است تعاملات بخش‌های دولتی و خصوصی با چرخه اقتصادی جهانی اندک شود، این شرایط‌-که بخشی از آنها تغییرناپذیرند- باعث می‌شود مسوولان دولتی تلاش کنند در اندک روزهای باقیمانده از سال با مدیریتی درست، بهره‌وری شاغلان را افزایش دهند و از ساعت کاری باقیمانده در روزهای هفته به بهترین نحو سود ببرند و این در حالی است که تصمیم دولت برای کاهش ساعت کاری در ماه مبارک رمضان هیچ تناسبی با این هدف ندارد.

چالش‌های پیش آمده در خصوص این تصمیم دولت و غیر قانونی خواندن در حالی مطرح می‌شود که سال‌هاست کارشناسان و نمایندگان مجلس با آغاز رمضان به کاهش ساعت کاری اعتراض می‌کنند و دولت بی‌توجه به انتقاد‌ها و نظرها، تصمیمش را در این زمینه عملی می‌کند.