مکث

اتوبوس‌های خصوصی یک بام و چند هوا

«ایستگاه ... نبود؟» با این جمله صدای بر هم خوردن درهای اتوبوس با ناله کشداری در فضا می‌پیچد و اتوبوس با دنده یک آقای راننده از شیب خیابان بالا می‌رود، اتوبوس با هر ترمز به بیمار در حال احتضاری شبیه است که از هرگوشه اش صدایی بلند می‌شود. مثل خیلی از وقت‌ها، قسمت بانوان پر است و بخش مخصوص آقایان خالی، پیرزنی خم شده تا از میله میان دو قسمت عبور کند و در اولین صندلی بنشیند، راننده براق می‌شود، از آینه نهیب می زند که «خانم پاشو و برو قسمت زن‌ها»! و پیرزن در حالی که از خجالت سرخ شده؛ از زیر همان میله برمی‌گردد. یکی از بین جمعیت فریاد می‌زند که «چطور اتوبوس خصوصی‌ها، عیبی نداره...»! راننده که انگار بارها به این جمله پاسخ گفته بود، با صدایی بلندتر می‌گوید: «اونها پول می‌گیرند، هر کاری می‌خوان می‌کنند.» شاید این پاسخ راننده اتوبوس بلیتی که این روزها تعدادشان هر روز کمتر می‌شود و نسل‌شان در حال انقراض است، بی‌منطق به نظر برسد ولی اگر مسافر هر روزه خطوط محترم اتوبوسرانی باشید، این پاسخ را تایید می‌کنید.

کد خبر: ۲۷۵۲۷۵

خصوصی‌سازی در اتوبوسرانی مثل سایر بخش‌ها با هدف افزایش کارایی و بهره‌وری، کاهش مداخله دولت، واگذاری امور به مردم، افزایش عرضه و پاسخ به تقاضا، اصلاح قیمت‌ها و سودآوری و البته بهبود خدمات رسانی انجام شد ولی کسی تصور نمی‌کرد در مدت کوتاهی خصوصی‌سازی براحتی جای بخش عمومی را بگیرد. امروزه در بسیاری از خطوط اتوبوسرانی، اثری از اتوبوس‌های بلیتی نیست، با این که مردم در بسیاری از خطوط، خواستار استفاده از اتوبوس‌های دولتی هستند، این تقاضا نادیده گرفته شده است. قرار بود اتوبوس بخش خصوصی به دلیل دریافت وجه نقد آن هم چند برابر بلیت‌های 20 تومانی اتوبوسرانی، خدمات ویژه ارائه کند. نگاهی به وضعیت امروز اتوبوس‌های بخش خصوصی نشان می‌دهد که این وعده در مدت کوتاهی فراموش شده است.

از سوی دیگر، اگر مسافر اتوبوس‌های بخش خصوصی باشید، حتما تایید می‌کنید که این اتوبوس‌ها از یک سو هم قوانین بخش دولتی را رعایت می‌کنند و هم مقررات خود‌ساخته خویش هم دارند از جمله این که اگر راننده اتوبوس دولتی در ایستگاه مبدا یا مقصد اتوبوس روشن را به حال خود رها می‌کرد و مسافران مدت‌ها در انتظار حرکت می‌نشستند، در صورت اعتراض راننده با مسافر گلاویز می‌شد، در این صورت نبود انگیزه، درآمد ناکافی و مقررات اتوبوسرانی توجیه کننده تاخیر راننده برای حرکت بود. در حالی که راننده محترم بخش خصوصی هم نه تنها این روزها اتوبوس را رها‌می‌کند تا در ایستگاه مبدا یا مقصد تمام صندلی‌ها پر شود بلکه در میانه راه، خارج از ایستگاه، پشت چراغ قرمز و... برای سوار‌کردن مسافر از توقف دریغ نمی‌کند، دلیل هم کسب سود بیشتر برای شرکت خصوصی به عنوان مالک اتوبوس است.

در اتوبوس‌های بخش خصوصی هر چند توقع استفاده کولر یا بخاری بسیار بی‌جا تلقی می‌شود، حتی اجازه ندارید به کثیفی شیشه‌ها، پرده‌ها یا انتهای اتوبوس که حکم انبار اتوبوس را دارد، اعتراض کنید. اجرای طرح تفکیک زنان و مردان هم به خواست و سلیقه شرکت خصوصی یا آقای راننده بستگی دارد.

از سویی دیگر، توزیع اتوبوس‌های بخش خصوصی در خطوط مختلف یکسان نیست، گاه در یک مسیر تعداد اتوبوس‌ها آنقدر زیاد است که برای سوار کردن مسافر، راننده‌ها با هم بگومگو می‌کنند. گاهی هم در برخی مسیرها، مسافران مدت‌ها در انتظار می‌مانند، با این توصیف، باز هم پاسخ آقای‌راننده اتوبوس بلیتی را رد می‌کنید؟!