کتابی برای دانش‌اندوزی

یکی از این بزرگان، خواجه نصیرالدین ابوجعفر محمدبن محمد توسی است که سال 597 در توس خراسان زاده شد و سال 672 در بغداد درگذشت و در پایین پای مبارک حضرت امام موسی‌بن جعفرالکاظم به خاک سپرده شد.

پدر او که خود شاگرد فضل‌الله راوندی و او نیز شاگرد سیدمرتضی بود، فرزند را با مبانی علوم عقلی و نقلی شیعی آشنا کرد.

از شاگردان معروف خواجه که نه‌تنها در دانش بلکه در سیاست نیز از بزرگان زمانه خود بود، می‌توان به فقیه بزرگ عالم تشیع علامه حلی و قطب‌الدین شیرازی اشاره کرد.

«آداب المتعلمین» یکی از آثار این دانشمند بزرگ است که اخیرا عبدالرسول چمن‌خواه و اسماعیل ارسن چاپی تازه و پاکیزه از آن را به بازار نشر عرضه کرده‌اند.

این کتاب سرشار است از ریزترین، دقیق‌ترین و عالمانه‌ترین نکته‌ها برای دانش‌اندوزی و آموختن، که با وجود گذشت سال‌ها از نگارش آن همچنان قابل استفاده و سرشار از نکات ارزشمند است.

نمونه‌هایی از توصیه‌های خواجه نصیرالدین توسی را به دانش‌اندوزان از این کتاب که نشر روزبهان آن را بتازگی منتشر کرده است، می‌خوانیم:

- سزاوار است که طالب علم در نوشتن کتاب تبحر داشته باشد و حروف را نزدیک به هم ننویسد و پاورقی را تنها هنگام ضرورت بیاورد.

- دانشجو باید استمرار بر تحصیل را حفظ کند و در آغاز و پایان شب، درس را تکرار کند، زیرا بین مغرب و عشا و نیز سحرگاه لحظه مبارکی است.

- طالب علم باید مناظره و مباحثه داشته باشد. خوب است که میانه‌‌روی و آهستگی و دوراندیشی پیشه کند. ازاین‌رو، دانشجو باید از فریاد و غوغا و خشم بپرهیزد.

- زیبنده است در هر حال که به سر می‌برد، جزوه‌ای به همراه داشته باشد تا آن را مطالعه کند. گفته شده: «هر کس که همراه خود جزوه و رساله‌ای نداشته باشد، حکمت در قلب او جای نمی‌گیرد.»