فسبح باسم ربک العظیم(1)
گفت: به کدامین اسم، تسبیح تو را توان گفت که اسم از تو، حمد از تو، تسبیح و تهلیل و تکبیر، همه از آن خود توست!
و بشنو از کلام وحی که: «وان من شیءٍ الا یسبح بـحمده و لکن لاتفقهون تسبیحهم.»2 و این وادی نخست اطعام است، از آن رو که «انالله هو الرزاق.»3 و همو که درک نکرد و اطعام شد باید که دستکم تلاش کرد تا مطعم خویش را شناسایی کرد. و اگر ساعی نبود، در همین وادی نخست باید که اطراق کرد. اما شایسته اســت کــه بــدانــد:
سـنـگــریــزه هــم در کــف دسـت رسولالله(ص)، تسبیح خدای خویش گفت و آن کس که اندک بهرهای از اسم (سامع) برده بود با گوش خویش، تسبیح سنگریزه را هم بشنید. اما آن که گام برداشت و اهل سعی بود، از (اطعام کریم) بهره بیشتر برد و از باب (فسئلوا اهل الذکر)4 پرسید: به کدامین اسم، تو را تسبیح باید گفت. از آن رو که در این مقام، سخن از (ربک العظیم) است و پاسخ شنید.
وقتی که با بزرگی بنشینی باید که او را به اسم (اعظم)ش بخوانی. همان اسمی که جامع اسماء او باشد. اگر چه آن اسم از جنس معنا نباشد و تو را بر حسب ظاهر مراد حاصل نیاید و به هر روی، اگرتو را نوری تابید و تو را طعامی بیشتر دست داد باید که نام او را بسیار یاد کرد. تا (اسم) و (وجود) یکی گردد چنان که فرمود:
(فی بیوت اذن... ! ان ترفع و یذکر فیها اسمه یسبح له فیها بالغدو و الاصال)5
سخن از اسمی بزرگ است و اسم بزرگ را جز بزرگ نداند. که فرمود: (انا سنلقی علیک قولا ثقیلا)6 و در این مقام از کریمه (و لقد اتیناک سبعا من المثانی و القرآن العظیم)7 نبایدغافل شد. تا آنجا که فرمود: (فسبح بحمد ربک و کن من الساجدین/8 و اعبد ربک حتی یاتیک الیقین)9
1) واقعه / 74 و 96 / حاقه / 52 - 2) اسراء / 44- 3) ذاریات / 58 -4) انبیاء / 7- 5) نور / 36 - 6) مزمل / 5 -7) حجر / 87 - 8) همان / 98 - 9) همان / 99
محمدرضا لاهوتی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
