اسرار زندگی در سیاره سرخ

شورشهای جوی هشداردهنده ای در مریخ مشاهده شده است . یک جسم عظیم که زبانه های آتش از آن فوران می کرد ، در دریاچه گراورز میل سقوط کرده است .

کد خبر: ۲۴۶۵۱

خانمها و آقایان ! این ترسناک ترین چیزی است که من در تمام عمرم شاهد بوده ام ... موجودی از سوراخ بالا در حال خزیدن به داخل ساختمان است ... اندک اندک بدنش نمایان می شود. به بزرگی یک خرس است و مانند چرم خیس شده می درخشد و صورتش ... خدای من ! نمی توانم آن را توصیف کنم . نمی توانم به آن صورت وحشتناک نگاه کنم . کمک ...» جملات بالا شاید به نظر یک داستان بیاید؛ اما اگر در سی ام اکتبر 1938 در نیویورک و نیوجرسی حاضر بودید، مطمئنا طور دیگری فکر می کردید؛ مریخی ها به زمین حمله کرده اند. اورسون ولس را می شناسید؛ بازی و کارگردانی بی نظیرش در فیلم جاودانه «همشهری کین» زبانزد خاص و عام است ، اما همین آقای دوست داشتنی در سال 1938 و با همان جملات بالا، دو شهر بزرگ امریکا را به آشوب کشاند. آن روز ، اورسون ولس در یک نمایشنامه رادیویی (کار تئاتر کلمبیا) ، در نقش خبرنگاری صحبت می کرد که حمله خیالی مریخی ها را به زمین گزارش می کرد. این نمایشنامه براساس داستان جنگ جهان ها اثر اچ .جی ولز تهیه شده بود و بیش از یک میلیون شنونده که از ابتدای آن پای دستگاه های خود نشسته بودند، با اشتیاق داستان را پیگیری می کردند ، اما این برنامه از ساعت 8:15 تا 9:30 شب یکی از پرمخاطب ترین ساعات برنامه های رادیویی پخش شد و بیش از 6میلیون شنونده با تعویض موجهای رادیوی خود، ناگهان وارد ماجرای حمله مریخی ها شدند. آن زمان هم مثل الان نبود که بتوان تفاوت اخبار عادی را با یک نمایشنامه متوجه شد، اما این تازه اول ماجرا بود. ادامه داستان وحشتناک تر بود: «مهاجمان ناشناس ، پادگان های نظامی نیوجرسی را نابود کرده اند. ارتش و نیروی هوایی کاملا از هم پاشیده است . رئیس جمهور وضعیت اضطراری ملی اعلام کرده است . نیویورک به وسیله مهاجمانی به بلندی آسمانخراش های منهتن تسخیر شده است». فکرش را بکنید ملت چقدر مضطرب شده بودند. بسیاری از آنها از خانه های خود فرار کردند و به پارکها پناه بردند. برخی از روستاییان سنگربندی کردند و سلاح به دست منتظر مقابله با مهاجمان مریخی بودند. برخی خودکشی کردند تا به دست مهاجمان مریخی قطعه قطعه نشوند. برخی دیگر با ماسکهای ضد گاز دست ساز از منازل خود خارج شدند تا از حملات شیمیایی و میکربی مریخی در امان بمانند و خلاصه ، تهاجم مریخی ها به زمین این دو شهر را وحشت زده کرد. اما چرا باید یک نمایشنامه رادیویی چنین تاثیر عظیمی بگذارد؛ ماجرا به چند سال پیش بازمی گردد. سال 1877 منجمی ایتالیایی به نام جیوانی شیاپارلی به تلسکوپی قوی به مریخ نگاه کرد و توانست خطوطی مستقیم را بر سطح سیاره ببیند. او نام این خطوط را Garali گذاشت که به انگلیسی ، آبراه ترجمه شد. منجم امریکایی - پرسیوال لاول - نظر داد که این آبراه ها را موجودات هوشمند مریخی ساخته اند تا آب از مناطق یخ زده قطبی به بخش خشک استوایی منتقل شود. همین اظهارنظر بود که راه را برای داستانسرایان علمی و تخیلی باز کرده و آنها چه قلمفرسایی ها که درباره موجودات هوشمند مریخی نکردند ، بخصوص آن که مریخی ها با کمبود آب مواجه هستند و بتازگی متوجه شده اند سیاره ای در نزدیکی آنها وجود دارد که مقدار زیادی آب دارد و به همین دلیل قصد تصرف آن را دارند. این ماجرا ادامه داشت تا آن که در دهه 1960میلادی ، نخستین فضاپیماهای بشری به سوی مریخ رهسپار شدند. این ابزارها نشان دادند مریخ برهوتی بیش نیست . جونازک آن نمی تواند سطح این سیاره را از خطرات فضایی و بخصوص تشعشعات آن حفظ کند. سطح آن بر اثر بمباران اجرام فضایی پر از چاله و چوله است و بیشتر به ماه شباهت دارد تا زمین . دمای سطح آن -55درجه سانتیگراد است و نمی توان انتظار داشت آب در سطح آن جاری باشد. در زمستان ها، هوا به قدری سرد می شود که یک چهارم هوای غیرقابل تنفس مریخ یخ می زند و بر سطح آن می نشیند. جو این سیاره ازن ندارد و تابش های فرابنفش و خطرناک هر موجود زنده ای را در سطح سیاره نابود می کنند. فضاپیماها ما را با فعالیت های زمین شناختی فوق العاده مریخ نیز آشنا می کند. آتشفشان های عظیم الجثه که چند برابر آتشفشان های زمینی بوده ، مانند المپیوس که ارتفاعش 4/26 کیلومتر است و دامنه هایش به قدری وسیع است که می تواند اسپانیا را بپوشاند، آبراه های وسیع ، عمیق و طولانی که رشته کوه آلپ را براحتی می تواند در آن جا داد و دره هایی که بر اثر عبور رودخانه های خشک شده به وجود آمده اند نشان می داد مریخ زمانی گرم و مرطوب بوده است . اما هنگامی که فضاپیماهای وایکینگ در دهه 1970 میلادی بر سطح مریخ فرود آمدند و نشان دادند بر سطح این سیاره ، حیات حتی از نوع تک سلولی وجود ندارد، تمام امیدها نقش بر آب شد. کفش حیات مریخی 20سال پس از فضاپیماهای وایکینگ ، کشف فسیلهای میکرب های مریخی در یک شهابسنگ مریخی همگان را به تکاپو واداشت . داخل این شهابسنگ به ALH84001 مشهور شده است . دانه های کوچکی از مگنتیت ، یکی از اکسیدهای آهن قرار دارد. برخی از این اکسیدهای آهن ، بلورهای عجیبی دارند که روی زمین فقط داخل ارگانیسم های زنده تشکیل می شوند؛ اما مخالفان این کشف می گویند حجم این میکرب های مریخی (باتوجه این به اصطلاح فسیل مریخی) یک میلیون بار کوچکتر از میکرب های زمینی است و حجم کافی برای ملکول بزرگ DNA را ندارد ، ممکن است این فسیلها واقعا مربوط به هیچ جاندار زنده ای نباشند ، اما انگیزه ای مهم شد تا فعالیت های جستجو برای نجات یافتگان حیات مریخی با شدت بیشتری دنبال شود. دانشمندان با بررسی شرایط زیستی باکتری های زمینی ، به نکات جالبی درباره احتمال زنده ماندن این باکتری ها در شرایط سخت و غیره قابل تحمل فضایی دست یافتند. میکرب ها در دمای حداکثر 113درجه سانتیگراد هنوز زنده هستند (نمونه هایی از آنها در چشمه های بالا داغ مشاهده شده است) و از آبهایی اسیدی تر از باتری خودرو هم جان سالم به در می برند، مواد خورنده همچنین وضعیتی دارند. میکرب ها می توانند کیلومترها در عمق پوسته زمین زنده بمانند. برخی دیگر حتی در محیطهای پرتشعشع رآکتورهای اتمی با شادابی (!) به حیات خود ادامه می دهند. برخی دیگر در قطب جنوب باکتری هایی یافتند که دمایی بسیار پایین تر از یخ زدگی تقسیم می شوند و تعدادشان زیاد می شد. تمام این نمونه ها نشان می دهند که ممکن است نمونه های تک سلولی زیادی در مریخ وجود داشته باشند. ماموریت های جدیدی که به مریخ پرتاب می شوند، به شیوه هایی جدیدتر برای یافتن حیات برای سطح این سیاره روی آورده اند. در حال حاضر ، مدارگر نقشه بردار به سطح مریخ که 6سال است به ارسال اطلاعات مشغول است ، اطلاعات جالبی را درباره وضعیت این سیاره جمع آوری کرده است . دوربین های این سیاره مواد آتشفشانی تازه ای را کشف کرده اند که نشان می دهد احتمالا فعالیت های آتشفشانی در سطح مریخ جریان دارد. این یعنی داخل سیاره هنوز گرم است . این دوربین همچنین نشانه هایی از جاری بودن آب بر سطح سیاره پیدا کرده اند. بستر دریاچه های تازه خشک شده و فرسایش های تازه و نواحی ترک خورده ناشی از خشک شدگی ، نمونه هایی از این شواهد هستند. ممکن است در سطح مریخ ، ضدیخ های طبیعی وجود داشته باشد ، مانند قطب جنوب که در دمای -50درجه سانتیگراد هم دریاچه هایی وجود دارد. همین شباهت ها موجب شده است دانشمندان متوجه شوند برای فهمیدن شرایط مریخ بهتر است ، قطب جنوب زمین را مطالعه کنند. پیش از این آنها فکر می کردند ، مریخ مانند صحراهای خشک زمین است . آنان در دره های خشک قطب جنوب و همچنین در جزیره دوون به مطالعه شرایط اقلیمی ، زمین شناسی و... می پردازند. شاید جزیره دوون شبیه ترین مکان زمین به مریخ باشد. یک شهابسنگ زمانی به این جزیره برخورد کرده است و از این نظر بسیار شبیه سطح پرچاله مریخ است . این جزیره با 67هزار کیلومتر مربع مساحت ، بزرگترین جزیره غیرمسکونی زمین است و در کانادا واقع شده است . دانشمندان تابستان ها به این جزیره سفر می کنند و می کوشند در شرایط شبیه سازی شده آنجا فعالیت کنند. یک مکث ارتباطی 20دقیقه ای نیز برای این جزیره ایجاد شده است تا شرایط مخابراتی مریخ زمین را کاملا شبیه سازی کند. فناوری های جدید در این جزیره کاملا به چشم می خورند. این جزیره سکوی پرتاب انسان به مریخ است .