باستان‌شناسان ازدوران غار تا تمدن مازندران را کاویدند

حسن فاضلی‌نشلی، رئیس پژوهشکده باستان‌شناسی دراین‌باره به میراث خبر گفت: این پروژه با عنوان «از غار تا شهر» در حال انجام است و موضوع آن چگونگی خروج انسان از غار و شکل گیری نخستین شهرها در استان مازندران است.

محور اصلی این مطالعات سایت باستانی گوهرتپه و چندین غار باستانی است که در مسیر جاده ساری به بهشهر واقعند. کاوش‌های باستان‌شناسی در گوهر تپه از وجود یک شهر باستانی متعلق به 5000 سال قبل خبر می‌دهد همچنین مطالعه روی غارهای کومیشان، هوتو و کمربند نیز نشان از استقرار انسان‌ها در 13 هزار سال قبل دارد.

 علی ماهفروزی، سرپرست ایرانی کاوش‌های باستان‌شناسی در گوهرتپه و مدیر پروژه دراین‌باره گفت: این پروژه باستان‌شناسی با عنوان پروژه بزرگ مطالعات باستان‌شناسی حاشیه جنوب و جنوب شرق دریای خزر، از غارنشینی تا هزاره اول پیش از میلاد معرفی شده است.

سرپرست آلمانی پروژه بر عهده کریستین پیلر است.

ماهفروزی افزود: این پروژه به صورت صد در صد توسط پژوهشگران ایرانی نوشته شده است، اما در اجرا به طور مشترک با دانشگاه مونیخ آلمان، و متخصصان علوم میان رشته‌ای دانشگاه لهستان به انجام می‌رسد.

ماهفروزی گفت: در حال حاضر مطالعه دوره آغاز نوسنگی آغاز شده است. این مطالعات در غار باستانی استان مازندران (کومیشان)‌ انجام می‌گیرد.

وی افزود: همزمان کاوش‌های باستان‌شناسی در سایت گوهرتپه توسط هیات مشترک ایران و آلمان نیز آغاز شده است.

همچنین بزودی مطالعات دوره مس و سنگ نیز آغاز می‌شود و قرار است که این مطالعات در کشورهای همسایه از قبیل ازبکستان، ترکمنستان و تاجیکستان نیز ادامه یابد.

ماهفروزی گفت: قرار است به ساختارهای باستان‌شناسی حاشیه دریای مازندران نیز پرداخته شود. به همین دلیل برای تکمیل مطالعات خود در ایران، یک لایه نگاری در کشورهای ازبکستان و ترکمنستان به انجام می‌رسد و در صورت لزوم این قبیل مطالعات در کشور تاجیکستان نیز دنبال می‌شود.

تپه عباسی و یاقوت تپه از جمله محوطه‌های باستانی مازندران است که در این پروژه مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

یاقوت تپه دو سال قبل به علت عبور جاده امیرآباد  ساری در خطر قرار گرفت و بخشی از آن کاوش شد. این مطالعات باعث شد که اداره راه و ترابری به علت اهمیت این تپه باستانی، مسیر جاده را تغییر دهد.

 فاضلی درباره روند ادامه مطالعات پروژه بزرگ از غار تا شهر گفت: تمامی یافته‌های باستان‌شناسی در این پروژه مورد مطالعات دقیق آزمایشگاهی قرار می‌گیرد و هر چه زودتر مقاله‌ها و کتاب‌هایی درباره نتایج این مطالعات به طور مشترک  از سوی پژوهشگران ایرانی و اروپایی منتشر خواهد شد.

محوطه‌ باستانی گوهرتپه مهم‌ترین محوطه تاریخی حاشیه دریای مازندران است که شواهدی از آغاز شهرنشینی در آن یافت شده است.

این شواهد حاکی از آن است که انسان ساکن در منطقه پس از خروج از غار به دشت آمده و پس از پیمودن دوره روستانشینی در محوطه‌های طوق تپه، عباسی و یاقوت تپه، در دوره برنز، ساکن گوهرتپه شده است.