نقش‌ها

در میان سران اپوزیسیون نیز افرادی بودند که از ابتدای ورود به بازار مکاره سیاست، خود را به استعمار فروخته و نقش «نفوذی» را بازی می‌کردند تا در هر مرحله به تناسب اوضاع و شرایط بتوانند نقش اصلی خویش را ایفا کنند. به عنوان مصداق بارز این اشخاص می‌توان شاپور بختیار را نام برد.

کسانی هم بودند که در چارچوب‌های تعیین شده توسط رژیم فعالیت می‌کردند و برخلاف مشی امام خمینی، اینان بر آن بودند که باید با تانی و گام به گام پیشروی نمود و دربار را نیز به همین شکل به عقب‌نشینی واداشت. نهضت آزادی به رهبری مرحوم مهندس بازرگان در این گروه جای داشت.

در آن سو اما کسی بود که در واقع همچون حربن یزید ریاحی عمل کرد. سیدجلال‌الدین تهرانی که انسانی نیک نفس و آزاده بود، از سوی رژیم پهلوی به عنوان عضو و رئیس شورای سلطنت برگزیده شد. ولی او بنا به خواست امام از عضویت در آن شورا استعفا داد و این شورا را غیرقانونی اعلام کرد. اقدام او که چند روز پس از خروج پهلوی دوم از ایران صورت گرفت، در آن روزگار چنان ضربه‌ای بر پیکر رو به اضمحلال رژیم وارد آورد که مطبوعات آن را همطراز «خروج شاه» ارزیابی ‌کردند.

و بالاخره در روزگاری که مقدرات ایران در ایالات متحده و سفارت آمریکا در تهران تعیین می‌شد، مسوولان این کشور نقش بسزایی در تعیین سرنوشت این ملت داشتند، لذا برژینسکی مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهور آمریکا که از ابتدا طرفدار سرکوب شدید خیزش اسلامی مردم ایران بود، سرانجام توانست نظر خویش را بر وزیر امور‌خارجه آمریکا بچرباند و طرح کودتا و راه‌انداختن حمام خون که توسط او پیشنهاد شده بود، توسط ژنرال هویزر در ایران برنامه‌ریزی و اجرا شد ولی با هوشیاری امام و مقاومت مردم در روزهای 19 تا 21 بهمن 1357 از بروز این فاجعه جلوگیری شد.

در این بخش برآنیم تا به طور اختصار با چهره افراد پیشگفته بیشتر آشنا شویم.