مطهری ؛ نیاز هر روز ما

بیست و چهارمین سالگرد شهادت استاد فرزانه شهید مرتضی مطهری (طاب ثراه) را در حالی پشت سر می گذاریم که هنوز هم فاجعه فقدان او به اندازه گذشته حسرت آفرین و دردناک است .

کد خبر: ۲۳۳۹۹

مطهری مصداق بارز این گفته رازآلود پیامبر خدا (ص) است که با مرگ دانشمندان واقعی و دین شناسان حقیقی رخنه ای در اسلام پدید می آید که با هیچ چیز جبران نمی پذیرد. این که چرا مطهری اینگونه بود و چگونه می توان مانند او شد یا کسانی چون او را تربیت کرد پرسشهای ضروری و سودمندی است که البته فرصتی فراخ و همتی بلند می طلبد. اما به این اندازه می توان گفت که رمز موفقیت وی شناخت عمیق دین و نیازهای بشر و احساس مسوولیت در برابر آن بود. اگر آن حکیم الهی به واقع توانست در جایگاه یک احیاگر تفکر دینی ظاهر شود، در گام نخست به دلیل عبور از پوسته و ظواهر به حقیقت ناب و بهجت آفرین آموزه های اسلامی بود. او سالهای طولانی به مطالعه و اندیشه در احکام و معارف دین نشسته و در بخش های مختلف آن صاحب رای و نظر گشته بود. از سوی دیگر معاشرت و تعامل مستمر و متواضعانه وی با قشرهای مختلف ، بویژه جوانان و دانشجویان ، مطهری را به دردآشنای کسانی تبدیل کرده بود که در عطش دستیابی به گوهر هستی می سوختند. حاصل جمع این دو ویژگی «طبیب دوار»ی بود که حاذقانه به جستجوی مواضع آسیب پذیری مردم می پرداخت و مشفقانه بر آن مرهم می نهاد و مداوا می کرد. هر گفتار و نوشتار او بازتابی از رنجهای فکری و پاسخی به نیازهای زمان بود، از داستان راستان تا پاورقی های قیم اصول فلسفه و روش رئالیسم . مطهری گرچه احیاگری و اصلاحات مبتنی بر تفکر دینی را مقتضای گرایش به اسلام و قرآن می دانست (نهضتهای اسلامی در صدساله اخیر ، ص 6) اما بشدت نیز از تجددگرایی های افراطی (ص 19) و مجذوب و مرعوب تمدن غرب شدن (ص 32) می نالید و هشدار می داد که نباید کسانی پرچمدار نواندیشی دینی شوند که خود در مبانی عقیدتی دچار ضعف بینش و ایمان هستند، به عقیده او «این صحیح نیست که یک فرد غیر وارد که اگر یک کتاب فقه و یا فلسفه به دستش بدهند، نمی داند از راست بگیرد یا از چپ ، پیشنهاد رد یا طرد بدهد و درباره اسلام و به نام آن بنویسد و تبلیغ کند.» در نقطه مقابل ، اما، مطهری به پرسشهای نوپیدا نیز بی اعتنا نبود و هیچ سوالی را با منع و طرد روبه رو نمی ساخت . او در مقدمه کتاب عدل الهی ، اصولا شک را معبر یقین می نامد و با قاطعیت ادعا می کند که آزادی اندیشه و بیان همیشه به سود اسلام تمام شده است (پیرامون انقلاب اسلامی ، ص 63) ، البته اغفال و اضلال مردم به نام آزادی را نیز پذیرفتنی ندانسته (ص 64) و آزادی و دمکراسی از نظر اسلام را ابزاری برای تکامل انسانیت انسان می بیند. (ص 104) آگاهی شهید مطهری به زمان ، بصیرت دینی و ذکاوت او در شناختن معضلات فکری جامعه ، حضور وی در متن زندگی اجتماعی ، تواضع و رفتار جذاب وی با جوانان ، احساس مسوولیت و سعه صدر او در پاسخ به پرسشهایی که گهگاه پرخاشگرانه هم می نمود و بالاخره تلاش خستگی ناپذیرش برای تبیین حکیمانه و عقلانی دین ، نه امروز ، که نیاز هر روز ماست .