پاسخ به نیاز امنیت روانی

در سلسله نیازهای انسانی ، نیاز به امنیت ، یکی از نیازهای اساسی برای شکل گیری مطلوب و رشد یافته شخصیت فرد محسوب می شود.

کد خبر: ۲۳۲۱۹

تامین مناسب این نیاز ، همبستگی مثبت و بالایی با شکل یابی شاکله قوی و رشد یافتگی آن دارد. این همبستگی در مطالعات فراوان روانشناختی تاکید شده است . نیاز به امنیت در وهله های مختلف تحول انسان به شکلهای متفاوتی بروز می کند و قاعدتا پاسخهای متفاوت و مناسبی را اقتضا می کند. به عنوان مثال در سن زیر یک سال ، عمده امنیت روانی نوزاد از طریق تغذیه مناسب صورت می گیرد. تغذیه کودک با شیر مادر همراه با در آغوش گرفتن او می تواند در این وهله امنیت عاطفی او را تامین کند. در این سن ، کودک همان طور که تغذیه می شود به لحاظ عاطفی نیز غنی می گردد که متاسفانه بعد دوم تغذیه ، یعنی تغذیه عاطفی کمتر مورد توجه مادران قرار می گیرد. در سنین بالاتر، تغذیه تنها تامین کننده امنیت روانی فرد نیست ؛ بلکه این نیاز به شکلهای پیچیده تر و متنوع تری بروز می کند. این موضوع به دلیل شکل گیری «من» و فهم تمایز خود از دیگران پیچیده می شود. کودکی که «من» او تشکیل شده است ، می تواند میان خود و دیگران تفکیک قائل شود. یکی از جنبه های این تمایزیافتگی بروز مکانیزم «اثبات خود» و یا «خود ارزنده سازی» است . طبیعی است بیشتر توجه کودک و نوجوان به این است که «من» او مورد تهدید قرار نگیرد تا او بتواند خود را بروز دهد و در سایه آن به هویت برسد. در این وهله پاسخ به این نیاز بسیار مهم است . والدین و مربیان باید ضمن ایجاد فرصت برای خود ارزنده سازی کودک ، میزان توجه خود را به او افزایش دهند؛ البته رعایت اعتدال در توجه به کودک و نوجوان مورد تاکید است . توجه مناسب والدین به کودکانی که در وهله اثبات خود هستند، موجب می شود که این نیاز در آنان ارضا و احساس رضامندی و شخصیت کنند. نگاه و توجه مناسب والدین و اطرافیان به کودکان و نوجوانان همراه با پذیرش مثبت و تایید آنان سطح خود پنداشت کودکان و نوجوانان را افزایش می دهد، تجربیات علمی نشان داده اند که هر اندازه سطح خود پنداشت افراد بالاتر باشد، میزان بزهکاری و خلاف در آنان کمتر مشاهده می شود. شاید بعضی نوجوانان به دلیل «حرمت خود» پایین ، به صورت ناهشیار به پرخاشگری متوسل می شوند تا « خود» را اثبات کنند و به زبان غیرکلامی (پرخاشگری) نشان دهند که وجود دارند و می توانند منشا اثر باشند. طبیعی است که در این صورت می توان با ارزنده سازی «خود» و کوشش به منظور افزایش عزت نفس در نوجوان و جوان ، پرخاشگری او را کنترل کرد. پذیرش مثبت ، ارزنده سازی فرد، تایید رفتار مناسب فرد ، توجه به شخصیت او ، هم کلامی با فرد، کوشش به منظور پیوند بیشتر با اعضای خانواده و کوشش برای ارتقای سطح خودپنداشت فرد ، از عواملی هستند که نیاز به امنیت روانی را در فرد پاسخ می دهند و اگر این موضوع تحقق پیدا کند، زمینه روانی بزهکاری از میان می رود و در این صورت باید به زمینه های اجتماعی و محیطی توجه کرد. گرچه تجربه نشان داده است که اگر زمینه های روانی بزهکاری مهار شوند ، فرد کمتر تحت آسیب محرکهای محیطی قرار می گیرد.