خروج 4/2 میلیارد دلار ارز برای واردات 6 میلیون تن گندم

اواخر سال گذشته دولت با پیش بینی تاثیر خشکسالی بر واردات گندم در مصوبه‌ای به وزارت بازرگانی اجازه داد که برای امسال نسبت به واردات 2 میلیون تن گندم اقدام کند اما به تدریج با ریشه دارتر شدن خشکسالی مشخص شد که نیاز کشور به واردات گندم بسیار فراتر از آن چیزی است که دولت پیش‌بینی کرده بود.

نگاهی به آمار سال‌‌های گذشته نشانگر آن است که سال 1377 ایران با وارد کردن 6 میلیون و 800 هزار تن گندم بزرگ‌‌ترین واردکننده گندم جهان بود و 3 سال بعد از آن نیز به طور متوسط سالانه 4 میلیون تن گندم خارجی وارد کرد. به گزارش ایلنا با توجه به قیمت 410 دلاری هر تن گندم‌‌ خارجی امسال برای واردات 6 میلیون تن گندم 2 میلیارد و 460 میلیون دلار ارز از کشور خارج می‌‌شود.

پیش از این وزیر جهاد کشاورزی وعده داده بود که سال 87 یک‌میلیون تن گندم صادر شود (مطابق قانون برنامه چهارم، دولت موظف است در سال پایانی برنامه یک ‌میلیون تن گندم صادر کند) اما هنوز یک ماه از آغاز سال جدید نگذشته که دولت برای تامین نیازهای داخلی تصمیم به واردات 2 میلیون تن گندم گرفت و سناریوی واردات را همچنان ادامه می‌‌دهد.

این در حالی است که میزان مصرف سرانه گندم در کشورمان بیش از میزان متوسط سرانه آن در دنیاست. در واقع، ایران با داشتن حدود یک درصد جمعیت دنیا، حدود 2/5 درصد گندم جهان را مصرف می‌‌کند. آنچه باعث شده تا مصرف گندم در کشورمان بیش از حد متوسط باشد، مربوط به مصرف نادرست گندم و آرد در مصارف شهری و روستایی و میزان بالای ضایعات گندم است. به پیش‌‌بینی کارشناسان، در صورت عدم تنظیم یک برنامه مناسب برای کنترل و بهینه‌‌سازی مصرف، میزان مصرف سرانه گندم در سال 1390 به 260 کیلوگرم افزایش خواهد یافت.

سابقه خودکفایی

با توجه به اهمیت خودکفایی کشور در این محصول استراتژیک، برنامه افزایش تولید گندم پس از انقلاب اسلامی مورد توجه مسوولان نظام قرار گرفت به طوری که سال 1369 طرح محوری گندم برای رسیدن به خودکفایی گندم آغاز شد و پس از ادغام وزارت کشاورزی و جهاد سازندگی و تشکیل وزارت جهاد کشاورزی این بحث به طور جدی دنبال شد.

این طرح به گونه‌‌ای تهیه شده بود که با اجرای آن در مدت 10 سال علاوه بر خودکفایی در تولید گندم در سال مذکور می‌بایست برای جمعیت کشور در افق 1390 به اندازه تقاضا، امکان عرضه گندم وجود داشته باشد. در همین ارتباط با توجه به حمایت‌‌های قیمتی و خریدهای تضمینی این محصول نسبت به سایر محصولات کشاورزی دیگر در سال 1383 خودکفایی گندم محقق شد و با توجه به اهمیت موضوع نیز روز 26 آبان سال مذکور به عنوان روز خودکفایی گندم در مناسبت‌‌های مهم کشور نامگذاری شد.

بسیاری از کارشناسان بر این عقیده‌اند که در سال‌‌های اخیر افزایش تولید گندم به مقدار زیادی ناشی از شرایط مساعد جوی و بارندگی‌‌های مناسب بوده است، گرچه در کشورهای پیشرفته نیز این عوامل در افزایش تولید مؤثر است اما این کشورها می‌‌توانند به مقدار زیادی در صورت مساعد نبودن شرایط جوی، تولیدات کشاورزی را با وسایل مصنوعی حفظ و از تغییرات شدید تولید جلوگیری نمایند ولی بخش کشاورزی در ایران از تکنولوژی مناسبی برخوردار نیست و تولیدات این بخش بیشتر با توجه به شرایط جوی تغییر می‌‌کند. حال این‌که 35 درصد ازتولیدات گندم مختص زراعت دیم است که تاثیر مستقیمی از میزان بارندگی دارد. بنابراین طبیعی است که در شرایط جوی مناسب ما در تولید گندم خودکفا باشیم و در شرایط خشکسالی اولین واردکننده گندم.