پروژه‌ای به وسعت سلامت

یعنی تمام پرونده پزشکی فرد از اطلاعات دوران جنینی گرفته تا دلایل مرگ او در یک پرونده الکترونیکی جمع‌آوری خواهد شد. جدای تمام اما و اگرهای حاشیه‌ این پرونده که بسیاری از متخصصان جریان اجرای آن را مناسب نمی‌دانند، می‌خواهیم با شفاف‌سازی جریان کار حداکثر تلاش خود را برای اجرای هرچه بهتر این طرح ملی به‌کار گیریم. برای اطلاع از روند اجرا امروز گفتگویی داشتیم با مسوول این پرونده در وزارت بهداشت.

یکی از مزایایی که این پرونده می تواند داشته باشد جلوگیری از تکرارهاست که چند نوع است. یکی همپوشانی بیمه هاست یعنی کسانی که از 2 نوع تسهیلات در رابطه خدمات اجتماعی سلامت استفاده می کنند. چرا که 2 نوع دفترچه در قالب 1پرونده نخواهد گنجید.دوم اینکه باید جلوی تکرار آزمایشات و تصویربرداریهای غیر ضروری گرفته شود. آیا اینها هم در این طرح دیده شده؟

مزایای پرونده الکترونیک سلامت را بطور خلاصه عرض می کنم. یکی اینکه این پرونده در مسایل مدیریتی مورد استفاده قرار می گیرد یعنی یک سیستم تصمیم یار بسیار  خوب برای مدیران ارشد وزارتخانه و یا مدیران محلی مثل مدیران دانشگاه های علوم پزشکی و یا مراکز خدمات درمانی هست تا در تصمیمات مدیریتی بر اساس شواهد موجود بتواند عمل کنند. بحث بعدی کمک به توسعه دانش پزشکی است. بستر اطلاعاتی بسیار خوبی است یعنی برای محققان و دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور که بتوانند بهترین روش های درمانی را از این بستر اطلاعاتی پیشنهاد بدهند و کمک کنند به توسعه دانش در کشور. فایده دیگر بخشهای پژوهشی و مطالعاتی است که این امکان را برای محققین و اساتید دانشگاه فراهم و کشور که از این بستر اطلاعاتی برای گسترش پژوهشها استفاده کنند. بحث بعدی که سازمانهای بیمه گر خیلی از آن نفع می برند بحث جلوگیری از کارهای موازی و یا اقدامات غیر ضروری است: وقتی که اطلاعات و اقدامات قبلی فرد در سیستم موجود باشد دیگر پزشک معالج آزمایشات و اقدامات تکراری را و یا غیر ضروری را با مراجعه به سوابق فرد انجام نمی دهد از نظر هزینه‌ها این به سازمانهای بیمه گر کمک می کرد. مطلب بعدی بحث اقتصادی است که در این بحث قرار دارد یعنی هزینه اثر بخش این پرونده با مطالعاتی که کشورهای مختلف صورت گرفته این مطلب را نشان داده است که در کار استفاده بهتر از منابع سلامت ما صرفه جویی هایی نیز در این حوزه داریم. یعنی تبادل اطلاعات، افراد مورد نیاز برای جمع آوری این اطلاعات و تجزیه تحلیل آنها و استفاده خودکار از آنها امکان پذیر شود این امکان را در اختیار همه قرار می دهد و نیازی به هزینه در آن زمینه ها نیست. بعلاوه با جلوگیری از اتلاف هزینه ها در تصمیماتی که پزشک معالج می گیرد کمک می کنند منابع سلامت بصورت عادلانه توزیع و مصرف شوند که 2 نکته اصلی دراقتصاد سلامت است و نکته آخر کمک این بستر به حسابرسی های این حوزه است که بتوانیم مشکلاتی که در این حوزه وجود دارد را برطرف کنیم.

با توجه به اینک ارگانهای مختلفی که خدمات سلامت ارایه می کنند. مثل تأمین اجتماعی، خدمات درمانی، بازنشستگان و خیلی مراکز خصوصی و دولتی دیگر که این خدمات را ارایه می کنند هر کدام برای پیشرفت حرکت  های اینچنین را آغاز کرده اند مثال سازمان تأمین اجتماعی کارت هوشمند سلامت را ارایه خواهد کرد، به نظر شما آیا این یک موازی کاری نیست؟

من روند تکاملی این پرونده را در کشور خدمت شما عرض کردم. ما برای اینکه به یک سیستم کاملاً یکپارچه برسیم نیاز است که این روند را داشته باشیم.

من این را یک موازی کاری نمی دانم، به این دلیل که اقداماتی که در سایر سازمانها انجام می گیرد اگر آن استانداردهایی که در این حوزه در وزارت بهداشت در دست تهیه است را در اختیار سایر سازمانها قرار بدهیم امکان تبادل اطلاعات وجود خواهد داشت و اتفاقاً این در کنار توسعه نرم افزاری توسعه فرهنگی را نیز داریم و دیگر هر کدام از این سازمانها قدمی در این زمینه بردارند مشکلات اجرایی ها به مراتب کمتر می شود. در این راستا ما مذاکراتی را با سازمان استاندار و تحقیقات صنعتی داشتیم که کمیته فنی سازمان بین‌المللی استاندارد در ایران در حوزه انفورماتیک سلامت را فعال کنیم و همین ذینفعان را از سایر سازمانها دعوت کنیم تا آنها هم نظر بدهند و همگی دست به دست دهیم تا همه آنها را به یک سطح استاندارد بومی در کشور برسانیم تا بتوانند با هم تعامل داشته باشند. اگر این تعامل اتفاق بیفتد امکان تبادل اطلاعات وجود خواهد داشت در نتیجه باعث هم‌افزایی خواهد شد. اما اگر این اتفاق نیفتد و این سازمانها استانداردهای مشترکی را استفاده نکنند. آن موقع موازی کاری پیش می آید.

برای جلوگیری از موازی کاری تعامل نیاز است. آن هم از نوع یکی تعامل فرهنگی و مهمتر از آنها تعامل فنی و تخصصی. چه تعاملی بین شما و سایر دستگاه‌ها بوده است که بتوانید استانداردها رو به استانداردهای جهانی نزدیک کنید؟

این قضیه که بعد فنی دارد که در این راستا کارهای مطالعاتی انجام شده استانداردهایی بصورت بومی برای کشور پیشنهاد شده است. برای اینکه این استانداردها همه گیر شود راهی را انتخاب کردیم تا نظر سایر ذی‌نفعات را بگیریم. خصوصاً در پرونده الکترونیک سلامت کمیته ای تشکیل شد که در این کمیته نمایندگانی از سازمانهای بیمه گر دعوت شدند و ما از نظر ایشان استفاده کردیم و انشاا... قرار است شورایی در این راستا تشکیل شود به عنوان شورای پرونده الکترونیک سلامت هم در حوزه فرهنگ سازی و هم در حوزه تبادل اطلاعات سلامت که به اتفاق این سازمانها به یک جمع بندی و یک استاندارد واحدی برسیم که بر اساس آن بتوانیم این پرونده را در کشور محقق کنیم.

وقتی به بحث طراحی نزدیک می شویم می بینیم اتحادیه اروپا یکی از پروژه های خدماتی که در حوزه سلامت در دست اجرا دارد e-halth است یک بخش عمده آن شامل پرونده الکترونیک سلامت می‌شود (البته با تعاریف خاص آنها) که نمایندگان چندین کشور از بخشهای دولتی و خصوصی مشاوره هایی را به اتحادیه اروپا دادند برای تعریف استانداردها. تعامل شما با شرکت های خارجی که در این کارها سابقه طولانی دارند چگونه بوده است؟

کاری که ما کردیم جمع آوری نتایج کارهای این مراکز در سراسر دنیا بوده است و 74 کشور که برنامه منتشر شده در اینترنت داشتند را به صورت اجمالی مورد بررسی قرار دادیم و 4 تا از این کشورها را که در این حوزه پیشرو بوده اند و یا از نظر اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی مشابهتی با کشور ما داشتند را به صورت تفصیل مورد مطالعه قرار دادیم که نتیجه آن در اواخر 85 و اوایل 86 در قالب کتابی با عنوان "مطالعه تطبیقی سلامت الکترونیک در جهان" به چاپ رسید. نتیجه مطالعه این بود که در اکثر کشورها عمده هزینه و انرژی در زمینه e-halth به پرونده الکترونیک سلامت باز می گردد و در اکثر استانداردها متمرکز است برای تبادل اطلاعات در این پرونده که ما نیازهای داخلی را هم به آن اضافه کردیم و اساس تعریف طرح ملی پرونده الکترونیم سلامت را همین مطالعه قرار دادیم و خوب چرخ را نمی توان دوباره اختراع کرد، حتماً کشورهای اروپایی در این زمینه کار کرده اند و مراکز علمی تحقیقاتی زیادی در این باره دارند و ما برای اینکه دوباره کاری انجام ندهیم نیاز داشتیم و به صورت تفصیلی برخی کشورها را مورد مطالعه قرار دادیم که نمونه این پروژه ها را عبارتند از:

halth infoway مربوط به کشور کانادا
ELGA مربوط به اتریش
National halth information Network ایالات متحده
Connected halth framework ایالات متحده
پروژه های Open EHR استرالیا
Heath connect استرالیا
و پروژه های کشورهای انگلستان، آلمان و فرانسه

اینها همگی شباهتهای کم و بیش با پروژه کشور ما دارند. اما نکته اینجاست که همگی سعی کردند که نیاز کشور خودشان را مدنظر قرار دهند و آنها را حل و فصل کنند. کار ما هم این بود که دانش بومی و مستقل ایجاد کنیم تا با پیاده کردن این دانش در کشور بتوانیم آن را توسعه دهیم.

زمانبندی کار را به صورت فشرده برایمان توضیح بدهید.

مصوبه شورای عالی سلامت را داریم که در آن وزارت بهداشت را موظف کرده است که این پرونده را در یک بازه زمانی 10 ساله در کشور توسعه دهد.

تاریخ این مصوبه چه زمانی بوده است؟

دوم مهرماه امسال 1387

از آنجا که برنامه های بلند مدت کشور را در قالب برنامه 5 ساله تهیه و به مجلس شورای اسلامی ارایه می شود ما در پیش بینی ها برنامه 5 ساله ای را برای برنامه پنجم توسعه در نظر گرفتیم و انشاا... بر اساس آن مراحل ابتدایی کار انجام می دهیم که ادامه کار هم انشاا... در برنامه ششم توسعه اجرا و پیگیری شود. اما نکته ای که باید به آن اشاره کنیم این است که ما در چشم انداز 1404 باید در منطقه اول باشم و این رتبه را حفظ کنیم باقیماندن در این رتبه مستلزم این است که ما کار را پایان یافته ندانیم یعنی مسلماً نیازهای آتی در طرح پوشش داده شده و اقداماتی که کشورهای منطقه انجام می دهند نیز می بایست بررسی شده و متناسب با آنها طرح را توسعه دهیم. برای همین ما در کنار این که نقشه راهی را تا سال 1404 برای خودمان تنظیم کردیم که همیشه این نقشه در نظرمان باشد که در 1404به آن نقطه برسیم آنهم صرف نظر از تغییر دولت ها و مدیریتها نیز بر اساس همین برنامه پیشرفت کند.

طی این 5 سال قرار است ما به کجا برسیم؟نقطه هدف برای پایان این زمان چیست تا هر سال و در آخر 5 سال بتوانیم ارزیابی داشته؟

لازمه این بحث باز کردن ابعاد فنی موضوع است. ما پرونده را در قالب چند لایه و یا سطح دیدیم در بالاترین سطح که اصطلاح back office را برای آن در نظر گرفتیم که یک سیستم اطلاعاتی است که مجموعه ای از نرم افزارهاست که در مجموعه وزارت و برخی دانشگاه های علوم پزشکی نصب می شود و با لایه دوم که سیسمهای اطلاعاتی مراکز سلامت هستند ارتباط برقرار می کنیم ما مجموعه استاندادرهایی را نیز لازم داریم تا بتوانیم به تبادل اطلاعات بین سطح اول و دوم را فراهم کنیم. اگر ما این استانداردها و back office را داشته باشیم با هر نوع سیستم اطلاعاتی مراکز سلامت صرف نظر از تولید کننده و محل نصب آن می توانیم اطلاعات را تبادل کرده و وزارت از آن استفاده کند.

لایه سوم تجهیزات پزشکی و ابزارهای قابل حمل هستند که اطلاعات را بصورت محلی تبادل می کنندتا ارتباط بین مراکز وجود داشته باشد. کارت هوشمند هم در این لایه قرار می‌گیرد که بدون داشتن سطوح دیگر عملاً ارزش افزوده ای برای ما نخواهد داشت. پس در نتیجه برای اینکه بتوانیم سیستم را گسترش دهیم پله اول این است که سیستمهای اطلاعاتی مورد نیاز برای دانشگاه ها و مراکز را فراهم کنیم که back office آن را تشکیل می دهد.

معماری آنها را نیز سال گذشته انجام دادیم که امسال نیز پیاده سازی آنها را خواهیم داشت و مناقصه ها نیز در دست برگزاری است. لایه دوم سیستمهای اطلاعاتی مراکز سلامت هستند که اتفاقاً نرم افزارهای زیادی داریم که تولید شده اند. کافی است این سیستم ها استاندارد بشود تا با پرونده در لایه اول تبادل اطلاعات داشته باشد. و در حوزه بهداشت هم که بخش خصوصی سرمایه گذاری نمی کند خود دولت سیستم های اطلاعاتی را طراحی و پیاده سازی کند. اگر این دو لایه آماده شدند ما می توانیم توسعه لایه سوم را هم داشته باشیم که تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری است که هم امکان حمل اطلاعات را به صورت محلی برای ارایه خدمات به شهروندان را دارد و هم امکان ارتباط با سایر مراکز.

این امکان برای ما فراهم می شود تا نیازی به ورود اطلاعات به صورت مکرر نباشد و امکان تبادل اطلاعات را بین مراکز محلی و لایه های بالاتر فراهم می کند. وقتی این 3 لایه پیاده سازی شدند می توانیم ادعا کنیم در کشور پرونده الکترونیک سلامت داریم. لازمه این کارها یعنی تولید نرم افزارها کارهای محتوایی و فرهنگ سازی را داریم که بسیار هم مهم است .در این برنامه 5 ساله امیدواریم دو سطح اول را بتوانیم پوشش دهیم و از نظر توسعه جغرافیایی تعدادی از دانشگاه های علوم پزشکی و به طبع آن تعداد قابل قبولی از مراکز سلامت را بتوانیم داشته باشیم برای ارزیابی مراحل 5 ساله دوم.

از آنجا که بسیاری طرح ها که حتی در سطح ملی مصوب شده ابلاغ می شود و حتی اعتبارات به نوعی تخصیص داده می شود اما به دلایل مختلف ناتمام می‌مانند.چه ضمانت اجرایی برای تضمین اجرا و مهمتر از آن صحت انجام کارها وجود دارد؟

این کار محصول مشترک این مرکز و مرکز توسعه شبکه و ارتقای سلامت وزارت بهداشت است. این 2 مرکز به صورت تخصصی در حوزه فناوری اطلاعات و مدیریت نظام سلامت کار می کنند. و ملزومات اجرایش شامل موارد زیر است. به لحاظ فنی از فن آوری روز استفاد کرده باشیم تا بتوانیم طبق استانداردهای جهانی و بومی پیشرفت کنیم لازمه این هم داشتن افراد متخصص در کشور است پس لازمه دوم بر داشتن مراکز علمی کشور در این حوزه است.

سومین ملزومه قوانین و مقررات است که در حوزه فناوری اطلاعات سلامت بسیار جوان و در محدوده بسیار کوچکی است. در سال 82 قانون نجارت الکترونیک در مجلس به تصویب رسید که 2بند از آن مختص تبادل اطلاعات سلامت است برای اینکه این قانون اجرایی بشود در حوزه سلامت نیاز هست که به طور تخصصی مشاورانی که در حوزه قانون و سلامت فعالیت کنند بنشیند و قوانین خاص فناوری اطلاعات سلامت را تدوین کنند که الحمدا... توسط معاونت امور مجلس وزارت بهداشت بخشی از آن انجام شده است و مبانی آن را در برنامه جامع سلامت دیده اند و برنامه این است که در سال آینده روی این قضیه کار شود و مفاد قانونی مورد نیاز برای این کار تدوین شود. بحث بعدی دستورالعمل های داخل وزارت بهداشت و مراکز تابعه است که تدوین گردد تا مراکز سلامت ملزم به اجرا و پیاده سازی آن شوند. در این حوزه مرکز توسعه شبکه و ارتقای سلامت اقداماتی را انجام داده است که بسیار کمک کننده است.

بحث بعدی خود شهروندان هستند که این پرونده می تواند مشارکت اونها رو در سلامت خودشان بیشتر کند نسبت باید به این طرح گرایش داشته باشند و دنبال آن باشند که فکر می کنم رسانه ها و مطبوعات می توانند بیشترین نقش را در این قسمتها داشته باشند. تا اطلاع رسانی کنند که چه اقدامی در این زمینه انجام شده است و مزایای این طرح برای خود شهروندان چیست. که نکته بسیار مهمی است اگر بتوانیم نرم افزارهای مورد نیاز را در حد لازم پیش ببریم امکان دادن خدماتی را پیدا می کنیم که قبلاً امکان آن موجود نبوده است. به عنوان مثال هر شهروند می تواند از وضعیت سلامت خود خبر داشته باشد و حتی مشاوره هایی را با استفاده از این پرونده از سایرین مشاورین بگیرد، شهروندان می توانند از روشهای جدید درمانی که در دنیا وجود دارد باخبر شوند و این فرصت را در اختیارشان قرار دهیم تا از این رشها استفاده کنند و حتی می توانند با استفاده از این اطلاعات با سایر  شهروندان درباره وضعیت سلامت خود تبادل اطلاعات داشته باشند.

در کشورهای خارجی از طریق اینترنت امکان دسترسی به پرونده الکترونیک سلامت برای شهروندان و پزشک آنها فراهم است. آیا این امکان رو فراهم می کنید تا شهروندان از بستر اینترنت بتوانند استفاده کنند؟

ما خیلی موافق اینترنت نیستیم یعنی خط ارتباطی بین المللی را به دلایل مسائل امنیتی نمی‌پسندیم. اما برای دسترسی شهروندان به پرونده الکترونیکی سلامت اینترانت کشور یا شبکه ملی اینترنت کشور را استفاده کرده و خدمات را روی آن ارایه خواهیم کرد. نکته دیگر اینکه اکثر مصارف این پرونده داخل کشور است و نیازی نیست تا نمود بین المللی به آن بدهیم. مگر موارد خاصی که افراد برای مشاوره های خارجی یا دریافت تسهیلات بهداشتی مراجعه خارجی دارند که آنهم فرد می تواند بخشی از پرونده خودش رو کپی کرده و جایی که تمایل دارد ارسال کند.

از آنجا که بسیاری بانکها از بستر اینترنت برای امور بانکی استفاده می کننند پس اینترنت می تواند بستر امنی باشد. مسأله  عدم امنیت و ناشی از چی می دونید؟ آیا سواد اطلاعاتی شهروندان رو در این امر مؤثر می دانید؟

باز این نکته رو یادآوری می کنم که اکثر نیازهای اطلاعاتی این سیستم در داخل کشور است و با همان بستر شبکه داخلی اکثر بهره برداری ها می تواند انجام گیرد و تنها در موارد علمی و پژوهشی به اینترنت مراجعه می کنیم بر این اساس اگر شبکه ای داخل کشور داشته باشیم می توانیم نیازهای خودمان را در این حوزه پوشش بدهیم. در حوزه های دیگر هم همین وضع است و ما ترجیح می دهیم پایه کار را بر اساس اینترانت ملی قرار دهیم و موارد خاص و اندک را هم جداگانه بر روی اینترنت قرار می دهیم.

پس شما بحث زیرساخت رو مطرح می کنید که از اصلی ترین مسائل در کشورهاست در دولت قبل برای مراکز بهداشتی مصوبه ای بود که طبق آن مراکز درمانی یک لینک ارتباطی با پهنای باند KB 64 و مراکز بزرگ و اصلی پهنای باندهای MB 2 را داشته باشند؟ آیا چنین چیزی مهیا شده است؟

من چنین مصوبه ای را ندیدم و اگر شما دارید برای ما هم بفرستید تا ببینیم. گمانم سوال شما این است که آیا بستر موجود کافی است یا نه؟ نکته ای که در اینجا وجود دارد این است که توسعه سیستم های اطلاعاتی به تدریج صورت می گیرد در نتیجه نیازی نیست که ما الان تمام نیازهای ارتباطی خود را فراهم کنیم نکته این است که در کنار گسترش سیستمهای اطلاعاتی، نرم افزاری و سخت افزاری و فرهنگی، اجتماعی باید بستر ارتباطی را نیز فراهم کنیم و با کارهایی که وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات صورت داده به نظر نمی رسد مشکل خاصی نداشته باشیم. به عنوان مثال اکثر دانشگاه های علوم پزشکی با سرعت خوبی به این شبکه متصل هستند و امکان تبادل اطلاعات نیز وجود دارد اما خوب برای توسعه در روستاها و مراکز استانها می توان از تکنولوژی هایی استفاده کرد که سرعت پایین تری دارند، اما در مراحل  آتی که نیازهای اطلاعاتی ما زیاد شود می بایست آن زیر ساخت ها هم تقویت شده باشد و به نظر می رسد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برنامه هایی برای آن مراکز هم داشته باشد. اما نکته ای که باید اشاره کنم هزینه های ارتباطی است که هزینه سنگینی است و اگر به سمت کم شدن هزینه برود دغدغه‌ای برای گسترش سیستم ها نخواهیم داشت. اما در حال حاضر هزینه ارتباط بسیار سنگین است.

مگر برای یک طرح بزرگ سلامت ملی این اعتبارات دیده نشده است و یا وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برای ایجاد این بستر که برای اجرای یک مصوبه دولتی است همچنان هزینه ها را مانند مشتری های عادی محاسبه و ادارات را در بر و کراسی اداری خود گرفتار می کند؟

وزارت ارتباطات یک سازمان تنظیم مقررات دارد که هزینه ها را آنجا محاسبه می کند. این هزینه ها هم هزینه های ثابتی است از آنجا که متولی این امر خود مخابرات است این مشکل به وجود می آید که استفاده از اینترانت و اینترنت را برای وزارت خانه ای مثل بهداشت که در تعامل با حدود 45 هزار مرکز سلامت هستیم تأمل برانگیز می کند! ما نمی توانیم پهنای باند زیادی را برای مراکز سلامت به خاطر هزینه ای که برایمان دارد بگیریم.

پس مخابرات را اصلی ترین مشکل زیر ساخت ارتباطی می دانید؟

حرف من این است که از نظر تجهیزات فنی مشکلی نیست.

وقتی یک وزارت را برای اجرای مصوبه دولتی و پیاده سازی یک طرح ملی مانند یک مشتری خصوصی ببینید این کار عملاً ترمزی برای هر حرکتی است مخصوصاً حرکت های فن آوری اطلاعات که سرعت بالا را برای اجرا می طلبد، مخصوصاً وقتی با اموری مثل پزشکی ادغام می شود که به علت سرعت تغییر دانش ها عمر آن به 6 ماه هم نمی رسد. با این توضیحات ممکن است تا وقتی بخواهد بستر تأمین شود چه بسا نیازها تغییر کرده باشد و بستر دیگری نیاز شود که این یک حرکت معکوس خواهد بود؟

ظاهر قضیه این است که اینها خودشان 2 تا وزارت خانه و 2 سازمان دولتی هستند اما وقتی مسأله را با کارشناسان وزارت ارتباطات مطرح می کنیم اعلام می کنند شرکت های خصوصی زیرمجموعه وزارت ارتباطات هستند که آنها این خدمات ارتباطی را فراهم می کنند و ما نمی توانیم شرکتها را وادار کنیم از سازمانهای دولتی پول نگیرند. راه حل این موضوع را خود وزارت ارتباطات باید پیدا کند و یا در سطح دولت مطرح شود که راهکار مناسبی برای این قضیه دیده شود.

پس مشکلات اعتباری یکی دیگر از مشکلات اجرایی شماست؟

در سایر محورها در شورای عالی سلامت اعتبارات دیده شده است اما زیر ساخت ارتباطی در دست وزارت بهداشت نیست و این مشکل را باید با راهکار مناسبی حل شود یعنی یا این مشکل را برای وزارت بهداشت تعدیل بکنند و یا از فن آوری هایی استفاده شود که هزینه کمتری داشته باشد.

آیا قانونگذاری که این پرونده الکترونیک سلامت را مصوب کرده است  مسلماً باید برای تمام مراحل آن یک الزاماتی را تدارک می دیده است. اگر وزارت بهداشت و وزارت ارتباطات هر کدام به نوعی خود را از قضیه دور کنند مشکل جدیدی ایجاد می شود که کسی هم مسؤلیتی در قبالش ندارد. این میان آیا قانونگذار تعلل داشته ، ضمانت اجرایی کافی نداشته است و یا بر حسب نیاز روز قانونگذاری نشده؟

معمولاً وقتی قانونی برای طرحی تصویب می شود آیین نامه اجرایی آن را نیز وزارت خانه مسؤل تدارک می بیند.
در این باره هم ما بایستی این آیین نامه را تدارک ببینیم که برای آن نیز حتماً این ملزومات را خواهیم دید. چه بسا این موضوع آنجا به صورت واضح مطرح شود.

پس همچنان مشکل این میان بلاتکلیف است و به قولی نه اعتباراتش مصوب شده و نه راهکاری برای حل آن وجود دارد؟

نکته این است که اعتباراتمان تا قبل از برنامه پنجم توسعه از اعتبارات همین معاونت در وزارت بهداشت استفاده می کنیم و بحث های اعتباری بیشتر مربوط به برنامه پنجم توسعه است. که در آنجا برای این کار بودجه مشکلی دیده خواهد شد برنامه پنجم هم از سال 89 شروع می شود و تا پایان 88 از بودجه خودمان استفاده می کنیم که در این مدت بیشتر بحث های گسترش نرم افزاری را در نظر داریم. دلیل اینکه ما این بخثها را الان مطرح میکنیم این است که شبه ای برای الزامات اجرایی به وجود نیاید.

شما فکر می کنید اولین محصولی که دست گروههای مختلف مردم اعم از پزشکان و عموم مردم میرسد چه زمانی خواهد بود؟

یک دسته از مردم جامعه تخصصی انفورماتیک پزشکی است که به زودی در جریان استاندارد سازی ها و اقدامات انجام شده در رابطه با نرم افزار ها قرار میگیرند دسته دوم مدیران و متخصصین حوزه سلامت هستند که می توانند از مزایای طرح بر خوردار شوند. دسته سوم هم شهروندان هستند با استفاده از درگاه واحد وزارت می توانند پرونده الکترونیک سلامت خود را ببینند.

زمان مشخصی به ما اعلام می‌کنید تا بدانیم هر گروه چه تا زمانی منتظر باشد که بتوانند پرونده خود را در یک شبکه سراسری ببینند؟

دسته اول برای سال اینده ، دسته دوم برای 89 و 90 و دسته سوم  برای بعد از آن. نکته مهم توسعه جغرافیای طرح است یعنی اینطور نیست تا ما یکباره تمام روستاها را پوشش دهیم. به تدریج دانشگاه ها و بعد مراکز  ولی اگر بخواهیم بگوییم چه زمانی تمام کشور زیر پوشش این طرح خواهند رفت زمان پایان طرح بلند مدت خواهد بود.

در اینکه این یک کار زمانبر است شکی نیست بعنوان مثال در ایالت کالیفزنیا  که تقریبا همه مردم کارت سلامت دارند دولت هنوز نتوانسته تمام  بیمارستانها را مجاب به استفاده از ان طرح کند. اما به نظر شما طولانی شدن طرح را دچار فرسودگی نمی کند؟

کار را دچار فرسودگی نمی کند اما ممکن است این خطر را بوجود بیاورد که تغییرات مدیریتی به توسعه طرح اسیب بزند. پیشبینی ما هم برای جلوگیری از این اتفاق همان گنجاندن در اسناد بالا دستی است.

در بین برخی محافل تخصصی و عمومی و حتی رسانه ای این طرح را بسیار کند و به نوعی عقیم میبینند. جواب شما برای آنها چیست؟

برخی طرح‌ها زود بازده هستند که خروجی قابل قبولش را در مدت چند ماه و یا یکی دو سال می‌توان دید ولی پروژه هایی که بلند مدت است مانند ساخت یک سد که تا وقتی که اخرین قطعه سد را تکمیل نکنید امکان بهره برداری از سد وجود ندارد . پرونده الکترونیک سلامت یک طرح بلند مدت با بازده های مشخص در زمانهای مشخصی است. این پروژه در تمام دنیا همینطور است بعنوان مثال کشور استونی برنامه 13ساله برای این طرح داشته است ، انگلستان برنامه ای 10 ساله برای این طرح داشته است. خود ایالات متحده برنامه بلند مدتی برای این طرح داشته است که بیش از 10 سال بوده است. و چاره ای هم جز طی این زمان نیست. و اگر کسی با بلند مدت بودن این طرح مخالفت کند نظرش مردود است ولی برای اینکه برای مردم دلگرمی ایجاد شود و تست های دوره ای نیز انجام شود  در بازه های زمانی کوتاهتری خروجی هایی از کار را خواهیم داشت.

مشکل اصلی کار چیست؟

همان مشکلاتی است که برایشان برنامه ریزی کردیم مانند  نیروی متخصص ، فرهنگ  سازی ها و مشکلات فنی است که ما در زمان طراحی لیستس از مخاطرات را هم آماده کردیم  تا در برنامه ریزی ها از آن استفاده کنیم. و با همدلی که در تمام وزارت برای اجرای این طرح می بینم انشاا... مشکلات بسیار کمی خواهیم داشت.

سوال آخر اینکه ایا اخبار مراحل انجام کار را در رسانه ها شاهد خواهیم بود؟

ان‌شاءالله