باز هم دیر شد

نگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور خواه‌ناخواه باید کاملا کارشناسی و منطبق بر استانداردهای سازمان‌ بین‌المللی یونسکو باشد، زیرا ثبت اثری تاریخی یا فرهنگی در فهرست آثار میراث جهانی، روال مشخصی دارد که فارغ از جریانات فکری و سیاسی حاکم بر دولت‌هاست. در این سیستم پیش‌بینی شده است که در صورت رد شدن پرونده هر کشور نوبت ثبت اثر آن کشور می‌سوزد.

3 - ایران با عنایت به تاریخ غنی گذشته‌اش و این‌که بدون شک آفتاب تمدن از افق این ولایت طلوع کرده و بر جهان تابیده است، بسیار بسیار از قافله ثبت آثار تاریخی در فهرست میراث بشری عقب مانده و جا افتاده است.

4 - از شهری مانند لندن، باید چندین اثر به ثبت جهانی برسد حال آن که ایران‌زمین با این‌همه آثار تاریخی و گواهان کهن «اظهر من‌الشمس» آثار ثبتی‌اش حتی دورقمی هم نیست، اگرچه ثبت کلیساهای (ارامنه) ایرانی شامل چندین اثر بود ولی به هر حال در یک پروسه، تدوین و تایید و ثبت جهانی شده است.

کشورمان امیدوار است سازه‌های آبی تاریخی شوشتر که کار کارشناسی آن انجام شده به ثبت جهانی برسد ضمن این‌که پرونده بافت تاریخی یزد یا بقعه شیخ صفی اردبیلی یا ... نیز برای ثبت در سال 2010 پیشنهاد خواهد شد.

همه استان‌های ایران از شمال تا جنوب و از غرب تا شرق آثار کهن بسیاری را در دل خود جای داده‌اند که هر کدام از آنها در نوع خود بی‌نظیر و شگفت‌انگیز است.

آیا این غنا را دست‌کم بگیریم؟ بافت یزد را که بزرگ‌ترین مجموعه خشتی جهان است چطور...؟

بازارهای ایران چه در تبریز، اصفهان، همدان یا شیراز ساختارهای ویژه‌ای دارند و تقریبا با یکدیگر از بسیاری جهات پهلو می‌زنند و ارزش ثبت در فهرست میراث جهانی را دارند؛ بنابراین باید مسوولان و دست‌اندرکاران به جای پناه‌بردن به توجیهات و توضیحات واضح، با این همه غنای آثار که در ثبت‌های سالانه استانی کشور وجود دارد چاره‌ای بیندیشند.

باید و باز هم «باید» این جاافتادگی و از راه‌ماندگی ما در ثبت میراث‌های بشری و غنی‌تر کردن حافظه تاریخ جهان و یادآوری به ملت‌ها (که بخشی از دستاوردهای انسان آن‌هم بخش بسیار مهم آن در ایران موج می‌زند) به نوعی جبران شود. چرا همیشه دیر می‌رسیم و همیشه چقدر زود، باید دیر شود؟!