در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گفتگو با مینو فرشچی
میگویند پاستوریزه مینویسم!
مینو فرشچی، فیلمنامهنویس نجیبی است. درست است که با بازی در فیلمهای بانوی اردیبهشت چهرهاش در سینما شناخته شد اما بعدها فیلمنامهنویسی را جدی گرفت و شد فیلمنامهنویس حرفهای.
ازدواج به سبک ایرانی، کاغذ بیخط، شوکران و مجموعه تلویزینی قلب یخی به روایت و قلم او به تصویر کشیده شدند. بهانه گفتگوی ما با این عضو کانون فیلمنامهنویس درخصوص آخرین کار تلویزیونیاش، مجموعه سایه تنهایی بود.
مینو فرشچی، خیلی فیلمنامهنویس پر کاری نیست.چرا؟
راستش کار خاصی به من پیشنهاد نمیشود. و اگر هم پیشنهاد شود موضوعاتی نیستند که مورد علاقه من باشند.
موضوعات را به شما میدهند و میگویند بنویس؟!
بله دقیقا همینطور است. یک سفارش موضوع میدهند و میگویند قصهاش را براساس آن موضوع بنویسم. در هر حال یک جور سردرگمی در سینما و اساسا فیلمنامهها وجود دارد.
این بلاتکلیفی نشات گرفته از چه چیزی است؟
فکر میکنم به دلیل افت کمی و کیفی کارها است. شرایطی پیش آمده که حتی سرمایه گذارها هم نمیدانند چه باید بکنند. از یک طرف به شرایط جامعه فکر میکنند و در این فکر هستند که فیلمشان مورد قبول واقع شود و از طرفی دیگر منتظر بازگشت سرمایهشان هستند. و معمولا کمتر فیلمی هم مورد توجه قرار میگیرد.
در این بلاتکلیفی، شما تکلیفتان را میدانید؟
من فیلمنامه نوشتن را دوست دارم. چه در سینما و چه در تلویزیون. منتها موضوعاتی که به من پیشنهاد و سفارش داده میشود برای خودم خیلی جالب نیستند. نمیخواهم بگویم که گیشه برایم اهمیتی ندارد. مهم است. اما از علاقه من مهمتر، تهیهکننده است که بازگشت سرمایه برای او در درجه اول قرار میگیرد.
گویا قبلا آموزش فیلمنامهنویسی داشتید. که در حال حاضر متوقف شده است؟
بله. فعلا دست نگه داشتهام. در کانون فیلمنامهنویسان کلاسهایی برگزار میشد اما شهرداری جایمان را از ما گرفت و جای دیگری را به ما داد. اگر حضورمان در این مکان قطعی شود حتما شروع بهآموزش فیلمنامه خواهم کرد.
فعالیتتان در کانون فیلمنامهنویسان چطور بود؟
از خیلی وقت پیش ما هفتهای یک روز در یکی از اتاقهای خانه سینما کلاسی داشتیم و قرار بود که دائم باشد اما دوباره جا بهجایمان کردند و جایی دیگری را برایمان در نظر گرفتند که، جای خوبی نیست.
پس علاقه به تدریس در این زمینه دارید؟
بله. دوست دارم تجربههایم را در اختیار دیگران هم قرار بدهم. البته اگر شرایط مساعد و خوب باشد. چون هم فیلمنامهنویس بسیار کم داریم و هم از طرفی جوانهای زیادی هستند که به این کار علاقهمندند اما درها به روی آنها بسته است.
برویم سراغ فیلمنامه سایه تنهایی. پخش دیر هنگام این مجموعه ربطی به فیلمنامه آن داشت یا خیر؟
خیر. فیلمنامه کوچکترین مشکلی نداشت. خوشبختانه هر کدام از فیلمنامههایی که تا به حال نوشتهام تذکر نگرفتهاند. حتی گاهی اوقات به من میگویند چقدر پاستوریزه مینویسی.
پس این تاخیر دوساله به چه دلیل بود؟
بین تهیهکننده و طراح صحنه مشکلی پیش آمده بود. دستاندرکاران به دنبال جایی مناسب بودند برای تصویربرداری. این سریال به خاطر قصه تلخی که داشت میبایست جای مناسبی برای بیان واقعیتهای اجتماعی داشته باشد و خوشبختانه این امکان پیدا شد.
از قصه سایه تنهایی بیشتر برایمان بگویید؟
قصه در مورد چند پزشک است که هم در خانه کار میکنند و هم در بیمارستان مشغول به کار هستند و در طول سریال ماجراهایی که در بیمارستان اتفاق میافتد و برخوردهای مختلف بیماران و پزشکان را نشان میدهد. خیلی سعی شد که این ماجراها تلطیف شود تا برای مخاطب بیشتر قابل هضم باشد.
خانم فرشچی، شخصیتهایی که در فیلمنامههای شما هستند، اکثر شخصیتهای آرامی هستند. چرا؟
چون من خودم هم شخصا آدم آرامی هستم و از هرگونه تشویش و اضطراب دوری میکنم. اگر فیلمنامهنویس آرامی نبودم که در طی این چند سال باید اعتراضهای زیادی میکردم! من آرامش را ترجیح میدهم و آن را دوست دارم و به همین دلیل از هر چیزی که استرسزا باشد دوری میکنم.
پس با این حساب سایه تنهایی، داستانی آرام دارد؟
بله. قصه آرامی دارد و در عین حال که پرحادثه است، اما نهایتا آرامش را به مخاطب انتقال میدهد. خیلی داستانهای اکشن و پرسروصدا را نمیپسندم.
چندی پیش نشستی با آقای ضرغامی داشتید. این نشست را چگونه دیدید؟
درباره مسائل مطرح شده در این نشست، پیش از این خیلی بحث شده بود، اما در کل نشست خوبی بود و خیلی خوب توانستیم دیدگاههایمان را با ایشان در میان بگذاریم.
به نظر شما چگونه استانداردها و شاخصههای فیلمنامهنویسی با توجه به افزایش آثار نمایشی در سیما را میتوان مشخص کرد؟
به نظرم شاخصهها را خود مخاطب مشخص میکند. در نظرسنجیهای انجام شده، مشخص شده است که مخاطب به خوبی متوجه میشود که کارها در چه سطحی هستند. اگر سطح همه برنامههای نمایشی بالا بود لزومی به ملاقات فیلمنامهنویسان با رئیس سازمان صداوسیما وجود نداشت ولی این دیدار نشاندهنده وجود مشکلاتی در این زمینه است.
بزرگترین مشکل فیلمنامههای ما بخصوص در تلویزیون از نظر شما چیست؟
مشکلی که همه ما به عنوان مخاطبان تلویزیون با آن روبهرو هستیم این است که بجز یکی، دو کار خوب که برای ساخت آن زحمت کشیده شده است متاسفانه بعضا کارهای سبک روی آنتن میرود.
دوست دارم به این سوال پاسخ صریح بدهید. کسانی که قراردادهای 15 و 20 میلیونی برای نوشتن یک فیلمنامه میگیرند چه خصوصیاتی دارند؟
این مساله دلیل دارد. فیلمنامهنویس برای گیشه مهم است. امضای فیلمنامهنویس میتواند در فروش فیلم تاثیر بگذارد. اگر یک آدم مطرح فیلمنامه بنویسد به اعتبار او تهیهکننده میتواند برود و با یک آدم مطرح برای کارگردانیاثرش حرف بزند.
الان اگر بگویند فیلمنامه را فلان شخص نوشته بازیگران خوب هم به اعتبار او میآیند بازی میکنند.
محبوبه ریاستی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
