مدیر پژوهشی و علمی مرکز جهانی حافظشناسی در گفتگو با «جامجم»:
آمادهایم «حافظ» را به تلویزیون و سینما بیاوریم
گروه فرهنگ و هنر: امروز بزرگداشت مردی نام گرفته است که شعرش آشنای ذهن و زبان همه ماست؛ حافظ شیرازی.
شیراز مهرماه هر سال به یاد و نام شاعری بهار میشود که در بحبوحه فراز و نشیبهای دورهای سخت و تاریک از زندگی اجتماعی ایرانیان و یک قرن پس از بزرگمردی چون سعدی در این شهر متولد شد و رشد کرد و قرنها پس از مرگش، کلماتش در دل و جان همه ایرانیان خانه کرده است. همه ما حافظ و دیوان پرشورش را مونس خلوت خود میدانیم و از زبان او، دردها و داغها و عشقها و حسرتهای خود را فریاد میکشیم.
دکتر کاووس حسنلی شاعر، استاد ادبیات، مدیر علمی و پژوهشی مرکز جهانی حافظشناسی و دبیر ستاد بزرگداشت مراسم روز ملی حافظ در خصوص این شاعر ملی به «جامجم» میگوید: 3 عنصر مهم را باید در پیوند با حافظ و برای درک و دریافت شعر حافظ در نظر داشت: توانمندی شگفت هنری حافظ و پدید آوردن سخنی لایهلایه و تودرتو، پیوند معنوی با کتاب وحی و انس همیشگی با قرآن مجید و به دست آوردن روحانیتی ستایشبرانگیز که القابی نظیر «لسانالغیب» و «ترجمانالاسرار» را برایش به ارمغان آورده و در نهایت عنصر سوم که هوشیاری و دردمندی اجتماعی اوست؛ به گونهای که هرگز از زخمها و دردهای خود غافل نبوده است.
مجموعه ای از تناقض ها
این ویژگیها دست به دست هم داده و باعث شده حافظ با هنریترین شیوههای بیانی، شدیدترین و پلیدترین رذایل اخلاقی جامعه خودش «ریا، دروغ، تزویر و...» را هدف بگیرد و آنها را افشا کند.
وی با اشاره به اینکه درباره حافظ همواره دیدگاههای گوناگون، متناقض و متعارض وجود داشته و دارد، معتقد است خود حافظ البته بیش از همه در پدید آوردن آن نقش داشته است.اینچنین است که حافظ در شعر خویش از «من» خود گذشته و به «ما» رسیده است. هیچکدام از مفاهیم دیوان حافظ، مفهومی نیست که برای نخستینبار مطرح شده باشد، بلکه حافظ با هوشمندی و ژرفنگری در آثار پیش از خود، اساسیترین، عمیقترین و عمومیترین آنها را برگزیده و با ترفندهای هنری ویژه خود به گونهای بیمانند، آنها را بازآفریده و جاودانه کرده است.
تاسف از رونق فالنامه ها
وی در عین حال میگوید: متاسفانه وقتی کارنامه حافظپژوهی را بویژه کتابها یا آثاری را که در پیوند با حافظ منتشر میشوند، میبینیم، درمییابیم آسیبهای موجود در دیگر عرصههای فرهنگی، دامنگیر این حوزه نیز شده است. مثلا بسیاری از کتابهای تحلیلی و علمی و پژوهشی با شمارگان بسیار کم و فروش اندک مواجه هستند؛ در حالی که بسیاری از فالنامهها که کمترین ارزش ادبی نیز ندارند، به گستردگی و در شمارگان بالا، سالانه در چند نوبت منتشر میشوند. این از یک سو نشان از رویکرد گسترده مردم به دیوان حافظ است که خود خبری ناگوار نیست، اما مقایسه این دو عرصه و تفاوت بسیار فاحش بین این 2 مقوله، از یک گرفتاری فرهنگی خبر میدهد که مشکل جامعه ماست.
وی با استقبال از به کارگیری امکانات دنیای مدرن و دستاوردهای امروز در عرصههای پژوهشی نظیر حافظشناسی میگوید: در حال حاضر نیز با همکاری مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در حال تولید دانشنامه الکترونیکی حافظ هستیم و چندسالی است این کار آغاز شده است. در این دانشنامه، بسیاری از اطلاعات مربوط به حافظ وجود دارد؛ این اطلاعات عبارتند از: کتابشناسی، مقالهشناسی، راهنمای موضوعی حافظپژوهی، ترجمههای مختلف، چندین شرح و قرائتهای صوتی با صداهای ماندگار که در آینده نزدیک به بازار عرضه میشود و امیدواریم رضایت علاقهمندان را فراهم کند، زیرا هم مخاطبان عمومی و هم حافظپژوهان را در آن مد نظر قرار دادهایم.
دکتر حسنلی با استقبال از حضور هنرمندان که در زمینه تولید متون نمایشی و سینمایی فعالیت میکنند درخصوص زندگی حافظ میگوید: سالهاست در این زمینه اعلام آمادگی مکرر کردهایم و علاقهمندیم، حافظ به شایستهترین شکل ممکن در محیطهای فرهنگی و اجتماعی و در فضای خانوادهها حضور پیدا کند و حتما ابزار جدید هنری میتواند بخش مهمی از این مسوولیت را عهدهدار شود، لذا از هر طرحی در تولید آثار تلویزیونی، سینمایی و نمایشی استقبال میکنیم. وی در ادامه میگوید: یکی از اهداف اصلی تاسیس مرکز حافظشناسی، گردآوری همه اسناد و آثار مربوط به حافظ و نگهداری و تنظیم آنان برای خدمترسانی علمی و فرهنگی بوده است در نهایت به ایجاد موزههای نسخ خطی و اسناد صوتی و الکترونیکی و فیلمهای مختلف برسیم.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
