«جام‌جم» از روش‌های غیرعلمی ترک اعتیاد گزارش می‌‌دهد

برزخ درمان معتادان‌

گروه جامعه - مریم یوشی‌زاده: یک روز که می‌فهمد به ته خط رسیده است، یک روز که کارتن‌خواب شده، یک روز که تابلو شده، یک روز که همه چیز حتی فرش زیر پایت را فروخته، یک روز که احترامت را شکسته و تو فهمیده‌ای کتک خوردن حتی از دست‌های بی‌رمق او هم دردناک است، یک روز که آبرویت را چوب حراج زده، یک روز که از گوشه خیابان یا زیر پل جمعش کرده‌اند، یک روز... تصمیم می‌گیرد افیون را کنار بگذارد و می‌آید سراغ تو که مثل همه سال‌های قبل همراهش شوی، آن وقت فصل تازه‌ای از زندگی تو که گره خورده به اعتیاد او، آغاز می‌شود و می‌رسی به هزار راه ترک. همان وقت است که می‌روی سراغ روزنامه‌ها، صفحه درمان، ستون ترک اعتیاد. همان وقت است که بی‌خبر وارد هزار راه می‌شوی، درمان فوق‌سریع، درمان سریع، درمان با طب سوزنی، درمان با متادون، آب‌درمانی، رژیم‌درمانی، درمان با گیاهان دارویی، درمان با بوپرونورفین، درمان با مخدر جایگزین، درمان با.... او همه راه‌ها را می‌رود و هر بار که مطمئن می‌شوی ترک کرده است، نشئه به خانه برمی‌گردد. او همه راه‌ها را می‌رود و هر بار قسم می‌خورد دیگر سراغ مواد را نمی‌گیرد در جیب‌هایش مخدری تازه پیدا می‌کنی، او همه راه‌ها را می‌رود و هر بار ناامید‌تر از دفعه قبل برمی‌گردد و تو...

کد خبر: ۲۰۷۰۳۳

هرچند سیاستگذاران در حوزه درمان اعتیاد، معتقدند تنوع در شیوه‌های درمان موادمخدر، امری طبیعی است و هر معتاد به شیوه درمانی خاصی نیاز دارد؛ اما به نظر می‌رسد این تنوع برای خانواده‌های درگیر با اعتیاد به مشکلی بزرگ تبدیل شده است و بیشتر آنها در انتخاب نوع درمان بیمارشان اشتباه می‌کنند که نتیجه‌اش ناامیدی معتادان از ترک و اضافه شدن یک ترک شکست خورده دیگر به پرونده ترک‌ها و عود‌های مجددشان است.

نتایج یک تحقیق‌

در سال 1386 دکتر مسعود حاجی‌رسولی، عضو هیات علمی دانشگاه، پژوهشی را با عنوان ارزیابی عملکرد سازمان‌های مردم‌نهاد ارائه کرد که حاصل آن برخلاف نامش، به پژوهشی درباره ارزیابی عملکرد سیستم‌های ترک اعتیاد در کشور انجامید.

در این پژوهش، 3 روش رایج ترک با نام‌های ترک تدریجی، ترک جایگزین با شبه‌مخدر یا دارو و ترک ناگهانی یا سقوط آزاد سنجیده شدند.

به گفته این پژوهشگر، ترک تدریجی روشی است که در آن نوع اعتیاد از موادمخدر سنگین (هروئین، کراک و...) به موادمخدر سبک (تریاک و...)، سپس به شربت تریاک و سرانجام به ترک می‌رسد.

حاجی‌رسولی درباره چگونگی ترک ناگهانی توضیح می‌دهد: در این نوع ترک، معتاد ناگهان با به دست آوردن شناخت صحیح از خود و با یاری دیگر معتادان ترک کرده و مصرف موادمخدر را کنار می‌گذارد.

همچنین بنابر توضیحات وی، در ترک جایگزین مصرف ماده مخدر زیر نظر پزشک با نوعی مخدر یا شبه‌مخدر جایگزین می‌شود و پس از مدتی پزشک با کاهش دوز آن، مصرف را به کمترین مقدار ممکن می‌رساند.

در این پژوهش، نمونه ادرار حدود 100 معتاد ترک کرده، با آزمایش TLC (یکی از آزمایش‌های تشخیص ماده مخدر در ادرار که درصد خطا و فریب در آن تقریبا صفر است) مورد بررسی قرار گرفت تا احتمال عود اعتیاد در آنان سنجیده شود.

حاجی‌رسولی درباره نتیجه آزمایش می‌گوید: سرانجام مشخص شد میزان مصرف مجدد مواد در معتادان ترک‌کرده‌ای که از روش ترک جایگزین بهره برده‌اند، بیشتر از معتادانی است که از روش ترک ناگهانی استفاده کرده‌اند و عود در معتادانی که ترک تدریجی را برگزیده‌اند، از دو گروه دیگر بسیار کمتر است.

استناد، ممکن نیست‌

حاجی‌رسولی با اشاره به نتایج این پژوهش تاکید می‌کند: به‌رغم به دست آوردن چنین آمار و ارقامی هرگز نمی‌توان یک روش اعتیاد را منسوخ کرد یا همه سازمان‌های مردم‌نهاد را وادار کرد که از یک روش مشخص تبعیت کنند.

او در این زمینه مثالی جالب می‌زند: «هر معتاد مثل یک اثر انگشت است و همان طور که هیچ دو اثر انگشتی به هم شبیه نیستند، هیچ دو معتادی هم به هم شباهت ندارند.»

وی با اشاره به همین مثال می‌گوید: نمی‌توان برای همه معتادان، روشی مشترک برای ترک تجویز کرد؛ چراکه معتادان از نظر شخصیت، نوع مخدر مصرفی، شدت و مدت اعتیاد، شخصیت بیمار و شرایط اقتصادی و خانوادگی با یکدیگر متفاوتند.

همچنین دکتر سعید صفاتیان، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با موادمخدر نیز با تایید این که هر معتاد به روش خاصی از درمان نیاز دارد، در گفتگو با «جام‌جم»، حتی طب سوزنی و دارو‌های گیاهی را نیز به عنوان مکمل‌های ترک اعتیاد رد نمی‌کند و تاکید می‌کند: اصلی‌ترین دلیل تنوع در پروتکل درمانی اعتیاد نیز همین تفاوت در نیاز معتادان به روش‌های گوناگون است.

از سوی دیگر، با توجه به این که حمل موادمخدر در کشور ما جرم است و به نظر می‌آید معتادانی که از روش ترک تدریجی استفاده می‌کنند، برای تهیه مخدر‌های سبک که جزئی از فرایند ترک تدریجی محسوب می‌شود ناچارند همچنان به ارتباطشان با باند‌های قاچاق ادامه دهند، ضمن آن که شربت تریاک نیز هنوز به تولید انبوه نرسیده است و فقط در برخی سازمان‌های مردم‌نهاد به شکل پایلوت از آن استفاده می‌شود.

برزخ درمان‌

چند سال که از معلق شدنت در برزخ درمان گذشت، می‌فهمی فقط تو و او نیستید که در هزار راه ترک، امیدوارانه می‌روید و ناامیدانه برمی‌گردید. می‌فهمی میلیون‌ها نفر هستند که مثل تو و او سرگردانند و هنوز به نتیجه نرسیده‌اند. می‌فهمی 80 درصد معتادان پس از ترک برمی‌گردند و البته باور می‌کنی و می‌فهمی ترک دادن معتادت صبر ایوب می‌خواهد؛ اما ناممکن نیست، شاید یکی از این روش‌ها روزی...