تپه باستانی حسنلو زیر غباری 1000ساله

هرچند این غبار بی‌توجهی را می‌توان در تک تک برخی آثار تاریخی وجهانی کشور نیز مشاهده کرد، ولی به دلیل ویژگی بارز و قدمت بالای تپه حسنلو و جام زرین کشف شده در آن نمی‌توان از روی این بی‌تفاوتی‌ها بسادگی گذشت؛ چرا که این آثار تاریخ و هویت یک ملت هستند و باید زنگار فراموشی از چهره آنها زدوده شود.

معاون امور عمرانی استاندار آذربایجان غربی در این زمینه به مهر می‌‌گوید: متاسفانه با وجود قدمت طولانی این اثر هنوز غریب و ناشناخته مانده است و در این راستا استان آمادگی لازم برای همکاری با سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور در انجام پژوهش‌ها و تشکیل سایت موزه در این منطقه را دارد.

آثار به دست آمده از تپه‌ها و محوطه‌های تاریخی استان از شهرت بالای جهانی برخوردارند و باید با معرفی این آثار یک آشتی فرهنگی میان مردم و میراث برقرار ساخت.

محمدباقر دارایانی با بیان این‌که آذربایجان غربی به عنوان مهد تمدن‌های کهن از ظرفیت بالایی در بخش فرهنگی و تاریخی برخوردار است می‌گوید: هویت، اصالت و فرهنگ هر جامعه در گروه میراث فرهنگی و تاریخ آن منطقه است و برای مقابله با اقدام برخی کشورهای منطقه در سرقت فرهنگی باید فعالیت‌های پژوهشی و تحقیقاتی را افزایش دهیم.

تپه باستانی حسنلو در آذربایجان غربی، در جنوب غربی دریاچه ارومیه، در منطقه سرسبز شهرستان نقده (سرزمین تاریخی سلروز) واقع است  به علت مجاورت با دهستان حسنلو به این نام معروف شده است.

ارتفاع این تپه از بستر رودخانه گدار که از کنار آن می‌گذرد،20متر و قطر آن حدود250 تا280 متر است. چند تپه باستانی دیگر هم که ارتفاع آنها از15 متر تجاوز نمی‌کنند، در اطراف این تپه پراکنده‌اند.

شناسایی و حفاری این تپه باستانی در سال1313 صورت گرفت. در طی این حفاری، تعدادی ظروف سفالی با اشکال متنوع و مختلف به دست آمد. در سال 1336 کاوش علمی و تخصصی تپه باستانی حسنلو را هیات حفاری و کاوش مشترک ایرانی ــ آمریکایی آغاز کرد و در این حفاری و کاوش، از خرابه‌های شهر، دژی از زیر خاک بیرون آمد که به عقیده باستان شناسان متعلق به قوم ماننا است.

دیوارهای این بناها و منازل و معابد آن با پایه‌های سنگی ساخته شده و در بالای آنها از آجرهای بزرگی به طول 40 و عرض 23 سانتیمتر و ضخامت 14 سانتیمتر استفاده شده است. در قسمت حفاری شده این تپه، ویرانه‌های شهر یا دژی دیده می‌شود که از دو بخش عمده تشکیل شده است.

قسمت نخست به تالار شاهی یا معبد سلطنتی معروف است و در آن سکوهای بزرگ و کوچکی دیده می‌شود و در انتهای جنوب تالار تختگاه یا محراب معبد قرار دارد و در این قسمت سکوهای بزرگ و کوچک دیده می‌شود.

قسمت دیگر، تالار بزرگ یا معبد اصلی است که در ضلع شمالی و مجاور بناهای تالار اول قرار گرفته و کف آن فرش شده است و در آن دو قطعه سنگ بزرگ دیده می‌شود. باستان‌شناسان ایرانی و خارجی قدمت این تپه را حدود800 تا1400 سال قبل از میلاد تخمین زده‌اند.  حدس دیگر آن است که آثار مربوط به ویرانه‌های تپه حسنلو در 700 یا 650 سال قبل از میلاد به آتش کشیده شده است.

جام زرین حسنلو

مهمترین اثر مکشوفه تپه باستانی حسنلو که اهمیت ویژه‌ای در جهان و باستان شناسی دارد، جام طلایی حسنلو است.

این جام اثر کاملا خیره کننده‌ای است؛ زیرا بیش از حد ظریف کاری داشته و فاقد ترکیب مجلل است. قدمت جام طلایی کشف شده از تپه حسنلو در حدود800 سال قبل از میلاد مسیح است.

بر روی بدنه این جام معروف، نقش‌های بسیاری حک شده است که احتمالا داستان حماسی را روایت می‌کنند.

واقعیت این است که نه تنها تپه حسنلو بلکه صدها اثر باستانی و تاریخی در آذربایجان غربی، این منطقه را در زمره مناطق دیدنی و دارای استعداد و امکانات بی نظیر گردشگری قرار داده است که این امر تلاش بیش از پیش مسوولان را می‌طلبد تا این استان به جایگاه واقعی خود در این زمینه دست یابد.