برای همین 6 ماه در مسجد زندگی کرد و 45 متر دیوار داخل حیاط مسجد را با طرحهایی که آماده کرده بود، درباره فضای خرمشهر، زندگی رزمندگان و خاطرات اشغال و آزادسازی شهر در صحن حیات مسجد جامع به تصویر کشید. این هنرمند، بهار سال گذشته به خرمشهر رفت و نقاشیهای دیواری مسجد خرمشهر را بازسازی و مرمت کرد که روز سوم خرداد پردهبرداری شد.
چطور شد که هنر و جنگ در شما عجین شدند؟
در زمان جنگ به عنوان هنرمند حضور و بلوغ غیرت، محبت، وفاداری، شجاعت و تمامی ارزشهای روحی را که در دیدار با مرگ و دفاع تبلور پیدا میکند، از نزدیک دیدم.
ما هنرمندان در حقیقت شاهد ارزشهای روحی آنها هستیم. من این ارزشهای روحی مثلا صبر را با چهره یک زن جنوبی به تصویر کشیدم که در حال آوردن مهمات است. این را در مسجد خرمشهر دیدم. مثل برق از جلوی چشمان من گذشته است و بعد این زن را که نمادی از صبر است طراحی کردم.
اگر یک هنرمند در چنین فضایی باشد، میتواند بیتفاوت باشد یا سهمی ادا کند. تلاش من در این بود که از مردم و کسانی که مانده بودند تا دفاع کنند و کسانی که بعدا تلاش کرده بودند، این شهر را آزاد کنند، نقشی بکشم.
چه چیزی شما را بیشتر جذب کرد تا نقاش مردم خرمشهر شوید؟
سیمای فرزندان جنوب برای دفاع از سرزمینشان، مهربانی، گذشت، صبوریشان و لبخندهایشان دل من را برده بود و برای این دل قلم زدم و هنوز هم به این کار ادامه میدهم. به عنوان یک هنرمند با کار دیواری میخواستم به آنچه که آموخته بودم، ادای دین کنم و با کارهای طراحی هم خواستم اینها را به یادگار حفظ کنم.
هنر دردمند را در چه میبینید؟
واقعیت این است که 200 هزار شهید روی دست مادران ایران قرار دارد و یک هنرمند دردمند نمیتواند نسبت به اشک مادران، صبوریهایشان و رنجها و تنهاییهایشان بیتفاوت باشد. این هنرمند آن مادر را طراحی و نقاشی میکند، طبیعی است که وقتی این تصویر را میکشد، همراه با آن مادر، درد را هم لمس میکند. این هنر، هنر دردمند است.
فکر میکنید نقاشیهای شما چه تاثیری در مردم خرمشهر و رزمندگان آن زمان داشته است؟
در جنوب نقاشیهای دیواری را با تجربه محدود آن زمان کشیدم. در طول این 24 سال هر کسی که به شهر رفته، کنار آن نقاشیها عکس گرفته، چون تنها چیزی است که خاطره آن زمان را بیان میکند، این تصاویر نقاشی شده روی دیوارهای مسجد خرمشهر است. رزمندگان، خانوادهها و همه بازدیدکنندگان شهر در طول این مدت با این نقاشیها عکس گرفتهاند. برای همین به نقاشی دیواری بسیار علاقه دارم، چون رابطه دو طرفه میان مردم و من هنرمند ایجاد میشود.
الان نقاشیهایی که با موضوع رزمندگان و جنگ روی بومها کشیدید، کجا هستند؟
هزاران طراحی و عکس حاصل تلاش من است و کسی هم سراغی از آنها نگرفته است. در حقیقت کسی با این مسائل کاری نداشت و ندارد. هنوز هم به دنبال این هستم که طراحیها را چاپ کنم، اما هنوز هم هیچکس حاضر نیست، این طراحیها را چاپ کند. این طراحیها خاطرات جنگ است و جنبههای ارزشی دارد، اما هنوز این نوع طراحیها مظلوم است و غریبانه.
با توجه به سابقه شما در زمینه نقاشی دیواری به نظر شما این نقاشیهایی که با موضوع جنگ در سطح شهرها و در معرض دید مردم است، از نظر هنری قابل قبول است؟
کارهای فعلی کارهای ماندگاری نیست و به لحاظ ساختار هنری دچار اشکالات اساسی است. کارهای دیواری در حال حاضر از نظر معنایی، اجرایی و هم به لحاظ هنری مشکلات بسیاری دارند. اگر هر زمان چهرههای این ایثارگران، فداکاران و مجاهدان چرخه زندگی به دیوارهای شهر آمد و به زیباترین شکل بود، آن موقع به تعادلی در زیباسازیهای شهریمان رسیدهایم. چرا که در حقیقت الگوسازی کردهایم.
به نظرم از برجستهترین هنرمندان معاصر در بخشهای سبکهای هنری و کیفیت هنری این آثار دعوت شود و با برنامهریزی درست، کارهای دیواری با سبکهای مناسب و تکنیکهای ماندگار، در فضای شهری ایجاد شود تا موجب ماندگاری ایثار و فداکاریهای این افراد برای نسل آینده شود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم