طنزی که معمولا تبریزی در آثارش به کار میبرد. چندین جنبه را با خود همراه میسازد نخست وجه اصلی موقعیت طنز که همان بیان واقعیات و مشکلات خاص و بعضا نگاههای سیاه است که در همین کار «همیشه پای یک زن در میان است.» نیز بخوبی مشهود است و دوم جنبه کمیک آن است تمامی دیالوگها، حرکات و بعضا موقعیتها تماما در مسیر خنده برای تماشاچی سوق داده میشود. اختلاف نگاه درخصوص زنها و تطبیق با واقعیتهای اجتماعی و آنچه در میان توده مردم جاری است محور و دستمایه اولیه فیلم «همیشه پای یک زن در میان است» قرار گرفته؛ شخصیتی به نام امیر در تمامی اتفاقات حول این شخصیت میچرخد در این فیلم با نمایی خاص معرفی میشود ظواهر امیر و برخوردهای ویژه او، خود انگیزهای میگردد تا شخصیتی به نام جاهد که وکیل حقوقی غیرواقعی است، معرفی گردد.
جاهد وکیلی است، که گویا برای طلاق آمده او وکالت میکند تا جدایی را حادث نماید. نگاه و کلامهایی که در طول ماجرا میگوید به نوعی انگیزه اصلی طلاق را طرح میکند. آنچه بیش از هر چیز در نماهای مختلف اتاق جاهد برمیآید. عبارت «ما برای فصل کردن آمدیم» به نوعی عمق نگاه فکری او را مطرح میکند. جالب است وقتی او با امیر همکلام میشود، انگار او منجی تمامی مردم است، این شخصیت طوری در داستان جای میگیرد که مدعیالعموم مردها برای احقاق حق از زنها میباشد و این باعث گشته تا جنبه داستان برهمین اصل حرکت نماید. نگرانیهای امیر و قرارگیری او در سرچند راه و اعتماد ویژهایی که به جاهد پیدا میکند، دریچه فیلم را روی حوزههای دیگر باز میکند و به نوعی امیر سعی میکند ضمن اطلاع از هر حوزه بهترین راه را برای خود پیدا نماید.
تضاد شخصیتی که میان امیر و جاهد است، خود سبب گشته تا داستان به راحتی روی ریل طنز حرکت آرامی را به خود پیدا کند. امیر که روی آثار ادبی نظارت دارد و با دقت در مسیر انطباقی گام برمیدارد، دوستی خاص با سر و وضع غیرمتعارف را پیدا میکند، که هیچ مسیر انطباقی در او وجود ندارد. وضعیت خاص جاهد بخصوص کشیدن سیگار برگ و تضادهای فکری به نوعی از شخصیت درهم، پیچیده و نگران وی را بازگو میکند. در فیلم «همیشه پای یک زن در میان است» موضوعاتی تلخ و گزنده با شیوهای طنزآلود بیان میگردد. تبریزی توانسته با دقت خاص این تلخیها را بیآن که خیلی به تماشاچی تاکید نماید، طرح کند. این را باید پذیرفت که کمی میان واقعیت و فیلم، اغراق وجود دارد و البته آن نیز معمولا در چنین آثاری بخصوص با نگاه طنز قابل تحمل است. مهم آن است که هدفنهایی به حصول رسید و از دریچه دوربین به موضوعاتی خاص پرداخته شد.
اگر چه امیر نویسنده و به نوعی مخاطب کلی ماجراهاست اما شخصیت خاص جاهد سبب میگردد تا حتی امیر نیز به طور شفاف به مخاطب معرفی گردد. اوج و فرود در فیلم در هر بخشی صحیح به نظر میرسید بخصوص پایان اعتدالی اثر و دریافت و بازتاب پیام اخلاقی در آن.
ترمه ارمی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم