جستجو برای درک تصویر

مجید احمدی 

این عکس اثر بهرنگ دزفولی‌زاده و متعلق به فیلم پیشنهاد 50 میلیونی به کارگردانی مهدی صباغ‌زاده و با بازی خسرو شکیبایی، ماهایا پطروسیان، شهاب حسینی و....است . بهرنگ دزفولی‌زاده برای عکس خود یادداشت زیر را نوشته و برای جام‌جم ارسال کرده است:

ای کاش مثل یک sms بود که اول شوکه می‌شدی  و از فوت عزیزی ناراحت و سپس می‌فهمی تنها یک شوخی پوچ و بی اساس بوده و از این که آن عزیز در سلامتی کامل به سر می‌برد از درون و برونت احساس آرامش و امنیت می‌کنی اما این بار متأسفانه sms فوت خسرو شکیبایی واقعی بود و آنقدر تلخ که پس از مدت‌های طولانی در زندگی ام، ناخودآگاه به گریه افتادم با مرور عکس هایش لحظه‌هایی با او بودم و طنین صدایش برایم تکرار شد و همین اینک هنوز هم نمی‌توانم لحظه‌های آن روزهای تلخ پس از فوت آن عزیز را فراموش کنم. من از او عشق، تواضع، همیاری و در لحظه زندگی کردن را آموختم، کاش دو فیلمی را که در کنار ایشان بودم باز هم برایم بارها و بارها تکرار می‌شد ولی این عکس به شکلی دیگر جزو پلان‌های فیلم پیشنهاد 50 میلیونی به کارگردانی مهدی صباغ زاده می‌باشد که در شرایط سختی عکاسی شده در حالی که باران پاییزی در حال باریدن بود و دوربین در ارتفاع 4 متر بالاتر از سطح زمین قرار داشت و هر لحظه خطر سقوط از ارتفاع.آنها با حضور و  صبوری و حس اطمینان خسرو شکیبایی، اسطوره مهربانی توانستم با حس زیبایی که از درون او به فضای فریم این عکس تنیده شده بود و با لطف خداوند این فریم را به ثبت برسانم علت انتخاب این فریم این بود که هرگز فوت خسرو شکیبایی را باور نمی‌کنم و احساس می‌کنم که او تا ابد زنده است حس پویا و جریان، زندگی و نگاه عمیق و لبخند  روی لبانش در این فریم حاکی این مطلب است.

این عکس اثر بابک برزویه و متعلق به فیلم حکم به نویسندگی و کارگردانی مسعود کیمیایی و با بازی عزت الله انتظامی، خسرو شکیبایی، لیلا حاتمی، بهرام رادان، پولاد کیمیایی و... است که کیمیایی در وصف آن گفته است: «حکم که صادر شد. باید اجرا بشه. اگر بترسی، تأخیر کنی، جا بزنی، حکم خودت صادر می‌شه...» ماهیت پول خرید و فروش است. آنانی که میان پول و معامله زندگی می‌کنند، عاقبت به صدور حکم یکدیگر می‌رسند. رضا معروفی خود صاحب حکم است اما آن را اجرا هم می‌کند. او سهند را امان می‌دهد، به خانه می‌آورد و برای گرفتاری‌اش چاره‌ای می‌یابد. محسن و فروزنده هر دو جوان‌اند و عاشق. محسن، خون و اسلحه و پول را انتخاب می‌کند، حتی در مقابل فروزنده... حکم صادر می‌شود.

سهند، محسن و فروزنده در یک شب بارانی به خانه مهندس کاظم هجوم آورده و خانه او را سرقت کرده و فروزنده مهندس را نقص عضو می‌کند. فروزنده که عاشق محسن است برای او تعریف می‌کند که دو بار از مهندس کاظم حامله شده است. سپس هر سه به سراغ رضا معروفی می‌روند تا پاسپورتی جعلی برای فروزنده گرفته از مرز خارج شود...

چرا این عکس: در آغوش کشیدن دو مرد که اولین و تنها دغدغه شان حفظ جایگاه قدرت و افزودن بر آن است  با توجه به مضمون فیلم  ، خود موید این نکته همیشه آشکار امر قدرت طلبی است که دو پادشاه در یک اقلیم نگنجند! دست‌های گشوده و در فراز مرد جوان که به نشانه اقتدار و منفعت طلبی اوست (شکیبایی)، در کنار پهنای محدودتر آغوش مرد پیر (انتظامی)، خنده‌های تصنعی از یک سو و از طرف دیگر وجود ماشین به نشانه ماشینیزم و هجمه بارز سود جویی و نیز هیات بابا نوئل با همان فیگور دست‌های باز برای در آغوش کشیدن و لباس قرمزش در نقطه طلایی و بک گراند این دو مرد، همه و همه دست به دست هم داده تا در انتقال مفهوم ابتدای و نیز عمیق بصری برای مخاطب بیشترین بار انتقال معنایی را در خو داشته باشد.

از نگاه دیگر نیز می‌توان این‌گونه گفت که استفاده مناسب از نمای باز در نشان دادن سانتیمانتالیزم موجود در بین فضا و افراد موجود در قاب تصویر به وضوح این نکته را به ذهن متبادر می‌سازد که این دو مرد در کنار ظاهر موقر و شکیلشان در کنار همین اسباب مادی به جایگاه تعریفی می‌رسند و در برابر هویتشان بدون این مصنوعات تنها جای یک علامت سوال باید قرار داد!