میتواند متفکر نباشد، اما توهم تفکر داشته باشد. امروز دیگر دنیای قابل رویت ما واقعیتی عینی نیست. واقعیت ساخته و پرداخته میشود، انسان را در اختیار میگیرد و در او رسوخ میکند.
هجوم تصاویر، سلاحها و سربازانی را میماند که مرزهای تفکر، اندیشه و آمال مردم سرزمینها را هدف میگیرند. رسانهها ابزارهایی برای ایجاد کاهش یا افزایش بحران و حتی گاه جنگاوری هستند.
تناقضگوییها، بازی با کلام و تصاویر، درشت نماییهای ابهامآمیز، هجو روابط مشروع انسانی، هنر را پردهای برای پوشاندن حقیقتها (برمبنای اندیشه نیچه در باب حقیقت) و واقعیتها را درهالهای از ابهام فرو میبرد. بحث نیچه از حقیقت این است که حقیقت، کنش و دستاوردی انسانی است.
حرکتی در یک بازی که قاعدههایش اتفاقی، مشروط و به زبان منطقی ممکن خاص یا contingent است و نه ضروری. راز هنر برآمده از چنین اندیشههایی این است که میتواند نسبت تازهای از حقیقت و دروغ را بیافریند.
هنر با پیرایهای انتزاعی، اثری دلپذیر در ارتباط با عدم واقعیت به وجود میآورد. این مرحله اول است. سپس زندگی فریفته این شگفتی جدید میشود و طلب پذیرفته شدن در دایره جادو را میکند.
در جامعه دورانی مدرن که هیچ چیز پایانی ندارد، جنگ رسانهای و روانی به عنوان کارآمدترین و قویترین سلاحها با امواجی از مفاهیم فرهنگ سلطه به کار گرفته میشود و با فرو کشیدن انسانها زیر امواجی از مفاهیمی که از نحوه نگرش و اندیشه هر سرزمینی ریشه گرفته است، انسانهایی سلطهپذیر میپرورد.
در تاثیر رسانههای این عصر، انسان اسیر زندانی بدون حصار است. همین چند دهه پیش بود که مک لوهان، محقق رسانه و ارتباط پیشبینی کرد که جنگهای آینده با تسلیحات جنگی و در میدانهای نبرد رخ نخواهند داد. جنگها با تصوراتی که رسانههای جمعی به مردم القاء میکنند، آغاز میشود.
او گفت کشورهای غربی مدت مدیدی است که آموختهاند برای تسلط برآنچه در اطرافشان میگذرد آنها را به اجزای کوچکتر تقسیم و تفکیک کنند.
گسترش امواج رسانه ملی یعنی ورود به عرصه این جنگ. رسانه ملی با ایجاد شبکههای فرا مرزی وبا باور نقش خویش به عنوان رسانهای کارآمد میکوشد ضمن ایجاد تحکیم امنیت با ایجاد تصویری از دموکراسی فرهنگی جمهوری اسلامی، واقعیتها را بر ملا کند.
بر مبنای وظیفه راستین و معنای حقیقی هنر که جنبش میدهد، روشن میکند، نگران میسازد، برمیانگیزاند و گفتگویی مشترک با جامعه را سبب می شود تا زندگی به پیش بتازد، این گفتگویی است جادویی که در آن همگان چیزی را میدهند و میگیرند که دگرگونشان میکند و آماده گذر از پلی به نام جهان با آرزوی یافتن شیوهای مناسب در فراهم آوردن بستر صلح جهانی.
فریبا جعفری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم