روایت تاریخ‌ در‌ داستان عاشقانه

این در حالی است که برای 2پسر وی ماجراهایی پیش می‌آید که باعث می‌شود وقایع تاریخی سال‌های قبل از دهه 60 نیز روایت شوند، در این سریال سعی شده است این واقعیت تاریخی یادآور شود که در طول یک قرن گذشته، حمله همسایگان و کشورهای بیگانه به ایران همواره با جداسازی بخشی از این سرزمین بزرگ و کهن همراه بوده و 8‌‌سال دفاع مقدس تنها نمونه‌ای است که در این حمله ناجوانمردانه حتی یک وجب از خاک ایران به دست بیگانگان نیفتاد.

در چشم باد را مسعود جعفری‌جوزانی نوشته و کارگردانی می‌کند، او پیش از این توانایی‌های خود را در ساخت این‌گونه آثار با کارگردانی فیلم ماندگار «در مسیر تند باد» به اثبات رسانده است.

این سریال که یکی از بزرگ‌ترین سریال‌های تاریخی شبکه یک سیما در طول حیات این شبکه محسوب می‌شود، تاکنون در 500 لوکیشن در تهران و 10 استان ایران فیلمبرداری شده است.

در چشم باد از لحاظ زمان نیز (با زمانی حدود 2500 دقیقه)‌ یکی از منحصر به فردترین سریال‌های تاریخی سیما به شمار می‌آید که در 50 قسمت 50‌دقیقه‌ای به مدت یک سال از شبکه یک سیما پخش خواهد شد.

کارگردان این اثر، میرزا کوچک‌خان جنگلی را به لاله‌زار می‌آورد تا 2 قیام حماسی دهه اخیر ایران را به هم پیوند بدهد. روایت داستانی «در‌چشم باد» جوزانی از قیام میرزا کوچک‌خان تا آزادی خرمشهر ادامه می‌یابد. به یمن حضور دوستان میرزا،‌ خیابان لاله‌زار و کوچه‌های قدیمی شهرک سینمایی غزالی آب و جارو شده و از نو ساخته می‌شوند. «میرزا حسن‌ ایرانی» با فرزندانش نادر و بیژن و فاطمه حوالی بازار ساکن شده‌اند. یار تاجیکی میرزا ‌کوچک‌خان هم همسایه مناسبی برای آنها خواهد بود. بیژن و لیلی سرنوشت مشترکی پیدا می‌کنند، چراکه میرزاحسن‌خان بناچار پس از شکست قیام جنگل و به آتش کشیده شدن کاشانه‌شان مجبور به ترک گیلان می‌شود. او در پایتخت هم نمی‌تواند آرام بنشیند، باید کاری کند، حتی اگر تفنگ به دست نداشته باشد با یک قلم و کاغذ ساده هم می‌توان کارها کرد. هر چه هست از شهریور 1320 روند تازه‌ای پیدا می‌کند. 2 خانواده و 2 همرزم یکی ایرانی و دیگری تاجیک از سال 1299 به راه می‌افتند و با هم داستانی را شکل می‌دهند.

مسعود جعفری‌جوزانی با اشاره به هدف خود برای ساخت پروژه‌ عظیم در چشم باد می‌گوید: دغدغه من در این سریال ادامه همان دغدغه‌هایی است که در فیلم‌های «شیر سنگی» و «در مسیر تندباد» دنبال می‌کردم. ضمن این که سریال هشداری است به دولت‌ها و ملت‌ها، چراکه اگر به عنوان دولت و ملت نتوانند وفاق پیدا کنند، آسیب‌پذیر خواهند بود و به محض این که حکومت‌ها از قدرت سوءاستفاده کنند مورد هجوم واقع می‌شوند و مثل برگ‌های پاییزی فرو خواهند ریخت، چون این ملت‌ها هستند که حکومت‌ها را نگه می‌دارند و حکومت‌ها نیز در استخدام ملت هستند. در چشم باد به تنهایی تاریخ گذشته را نشان می‌دهد، این فیلم می‌کوشد ماندگار باشد و حرف همیشگی را بزند. این که کسی به خود اجازه ندهد حقوق مردم را پایمال کند، پیام این سریال است.

جعفری‌جوزانی با اشاره به میزان وقتی که صرف مطالعه این سریال کرد، گفت: نزدیک به 3‌‌سال صرف مطالعه و نگارش فیلمنامه شد. سعی شده که در حقایق تاریخی تحریفی صورت نگیرد. تلاش کرده‌ایم واقع‌بینانه به تاریخ این مقطع از کشور  که ما آن را روایت می‌کنیم  بپردازیم.

وی به ملی بودن این پروژه اشاره کرد و بیان داشت: وقتی ما از ملیت حرف می‌زنیم فقط منظور ما سرزمین نیست، بلکه به معنای واقعی باید به اعتقادات، خاک، زبان و لباس مشترک هم پرداخته شود، چون این عوامل ملیت را به یکدیگر پیوند می‌دهند. ما کوشیدیم با افق ملی و جهانی این سریال را بسازیم. این کارگردان سپس به مشکلات پیش‌روی پروژه اشاره و اظهار کرد: مشکلات همیشه وجود دارد. شما وقتی رویاهای بزرگ دارید، مشکلات بزرگ هم پیش روی شما خواهد بود. ضمن این که ملت‌ها هم رویاهای بزرگ دارند و ملتی که رویاهای بزرگی نداشته باشد، ملت فقیر و کوچکی است. ما وقتی اقدام به ساخت پروژه‌ای با این وسعت می‌کنیم، مشکلات فراوانی در برابرمان ظاهر می‌شود.

وی افزود: صنعت سینما در ایران نهادینه نشده و به عرصه بلوغ نرسیده است، به همین دلیل زیرساخت‌های صنعت سینمایی ضعیف است. در واقع تاریخ یک مملکت را نمی‌توان روی کاغذ کاهی نوشت، باید نگاتیو شود تا ماندگار بماند. وسعت جغرافیایی و تعداد بازیگرانی که این سریال را یاری می‌کنند گواه این موضوع است که این سریال تا چه حد تصمیم دارد تاریخ ایران را به تصویر بکشد.

جعفری‌جوزانی در پاسخ به این پرسش که برای غلبه بر مشکلاتی که طی این 6 سال متحمل شده، چه راهکاری را اتخاذ کرده است، گفت: تنها استقامت، پشتکار و صبر را پیشه کردیم تا موفق شویم. وی همچنین قضاوت احتمالی درباره این سریال را به مردم واگذار کرد افزود: تمام تلاش خود را کرده‌ام که سریال خوبی بسازم تا مردم لذت ببرند، چون مردم حق دارند خود قضاوت کنند.

در حالی که شبکه یک عنوان کرده است پخش این سریال به بعد از ماه مبارک رمضان موکول می‌شود، اما جعفری جوزانی گفت‌ که خود شبکه یک می‌تواند برای زمان پخش این سریال تصمیم بگیرد.

حسین غفاری، صدابردار پروژه در چشم باد نیز  که از ابتدای شروع پروژه در ساخت این سریال نقش داشته است  ضمن خوشحالی از حضور خود برای ساخت چنین سریالی که توام با کسب تجربیات فراوان بود، گفت: طبعا پروژه‌های بزرگی مثل در چشم باد با مشکلات زیادی هنگام ساخت مواجه می‌شود. وی با اشاره به خستگی به وجود آمده در طول ساخت این سریال اظهار کرد: 35‌سال است که در حوزه صدابرداری کار می‌کنم، ولی هیچگاه در یک مجموعه جنگی کار نکرده بودم و اگر زنده باشم آخرین تجربه جنگی من خواهد بود، چون امکانات موجود صدابرداری برای فیلم جنگی اصلا پاسخگو نیست، به گونه‌ای که احساس می‌کنم طی 6 ماه کار کردن فقط به اندازه 7 روز کار مفید انجام داده‌ام.

غفاری سپس از سریال در چشم باد به عنوان یک پروژه ملی یاد کرد و گفت: فکر نمی‌کنم سریال دیگری بزودی مثل این پروژه ساخته شود. قطعا پروژه دیگری مثل این سریال سال‌ها به طول می‌انجامد. این صدابردار پیشکسوت در ادامه به میزان استقبال مردم از چنین سریال‌هایی اشاره کرد و گفت: چون این سریال فقط به جنگ نمی‌پردازد و می‌توان تاریخ را هم در آن با چاشنی عشق، زندگی و جوانی مشاهده کرد، انتظار می‌رود این سریال در نوع خود مخاطب قابل توجهی داشته باشد.

سمیه غافلی‌