شادمانی روح و روان با اهدای خون‌

دکتر بابک یکتاپرست، مشاور مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با تایید این موارد به جام‌جم می‌گوید: کسانی که سابقه بیماری‌های مغزی، قلبی، عفونت ها، تشنج و کم‌خونی را دارند، برای اهدای خون مناسب نیستند از طرفی در مشاوره‌ها از فرد سوالاتی می‌شود  تا مطمئن شوند که در صورت این‌که فرد سفری به خارج از کشور داشته ، از زمان سفر بیش از 6ماه گذشته باشد یا این‌که فرد در سفر به خارج به سلمانی یا دندانپزشکی رفته است یا خیر.

او می‌گوید: ممکن است که فرد داوطلب اهدای خون از این پرسش‌ها دلخور شود اما این سوالات فقط برای اطمینان پرسیده می‌شود مثلا زائرانی که برای زیارت به کشورهای عربستان و عراق می‌روند نیز تا مدتی نمی‌توانند خون اهدا کنند چراکه، به دلیل وجود پشه مالاریا در این کشور‌ها امکان انتقال بیماری وجود دارد.

باید توجه کنید که تمامی اطلاعاتی که از شما در مشاوره اهدای خون دریافت می‌شود، کاملاً محرمانه خواهد ماند.
 با این وجود ممکن است به هر دلیلی، فرد  از گفتن بعضی از حقایق یا رفتارهای خود، خودداری کند که  به همین دلیل در این مرحله، پرسشنامه‌ای به داوطلب داده می‌شود که در آن پرسیده می‌شود:  آیا فکرمی‌کنید بهتر است پس از انجام خون‌گیری از خون شما برای بیماران مصرف شود یا خیر؟

در صورتی که بدانید به خاطر انجام رفتارهای پر خطر ممکن است خون شما سالم نباشد، در کمال اطمینان و با خاطری آسوده پاسخ  «مصرف نشود»  را انتخاب و برگه را به درون صندوق ویژه‌ای بیندازید.

 به این ترتیب خون دریافت شده از شما، از چرخه مصرف حذف می‌شود. درصورتی که از پاسخ‌هایی که به پزشک داده‌اید مطمئن هستید و طی 12 ماه قبل از اهدای خون  مرتکب هیچ یک از رفتارهای پر خطر نشده‌اید، پاسخ مصرف شود را انتخاب و برگه را به درون صندوق ویژه بیندازید. این راهکار که تاثیر بسزایی در افزایش ضریب ایمنی خون‌های گردآوری شده دارد را به اصطلاح  خودحذفی محرمانه می‌نامند.

مصرف مواد مخدر تزریقی، تماس جنسی نامطمئن، خالکوبی، طب سوزنی، سوراخ کردن گوش یا قسمتی از بدن، استفاده مشترک از سرنگ آلوده و تیغ و یا سایر ابزاری که با خون تماس مستقیم دارند، جزو رفتار‌های پرخطر محسوب می‌شوند.

چرا اهدای خون‌

از لحاظ پزشکی اهدای خون برای همه کسانی که خون سالم با فشار خون مناسب داشته باشند لازم و عاملی موثر در تصفیه و تحریک مجدد قوای مزاجی بدن است.

گرفتن خون از بدن از سوی متخصصان علوم پزشکی و با رعایت اصول ایمنی و بهداشتی باید صورت گیرد و این امر حداقل سالی یکبار توصیه شده است. البته به شرطی که بدن دچار عارضه و آسیب‌های مربوطه نشود.

اهدای خون را در درمان بسیاری از  بیماری‌ها، اختلال یا نگرانی‌های مربوط به جسم و روح کارآمد دانسته‌اند. از جمله باید گفت که خطر انفارکتوس (سکته قلبی) که دقیقا به خاطر افزایش چربی‌های مضر خون (کلسترول) بیشترین مورد سکته را ناشی می‌شود، با اهدای خون و یا گرفتن مقادیری خون از بدن، کاهش زیادی می‌یابد.

اهدای خون همچنین در ایجاد روحیه‌ای شاد و تازه نقش بسزایی دارد و اصولا با تازه‌تر شدن خون بدن که نهایتا حدود 3 الی 4 ساعت پس از گرفته شدن خون صورت می‌گیرد جریان جدید و شفافی در تحریک اعضای بدن پدید می‌آید که خود‌به‌خود افسردگی‌های روحی، خمودگی و تنبلی جسمی  ‌  عضوی بدن را برطرف می‌کند.

شرایط عمومی اهداکننده‌

دکتر یکتاپرست با توجه به توصیه‌های عمومی به داوطلبان به استراحت کافی قبل از اهدای خون، توجه به تغذیه کامل و درست، دوش گرفتن و شستن دقیق ناحیه بازوها (برای جلوگیری از انتقال عفونت و آلودگی به کیسه خون از طریق سوزن و پوست آلوده) اشاره می‌کند و می‌گوید: حجم خون اهدایی که یک سیزدهم کل خون موجود در بدن و حدود 450 سی‌سی است هیچ عارضه‌ای برای اهداکننده ندارد.

 سن بین 17 تا 65 سال، حداقل وزن 50 کیلوگرم،  تعداد نبض بین 50 تا 100 ضربه در دقیقه، فشار خون بین 90 تا 180 میلی‌متر جیوه، حداقل هموگلوبین خون 5/12 گرم در دسی‌لیتر، حداقل فاصله بین دو اهدا 8 هفته کامل، بیشترین تعداد اهدای خون برای آقایان 4 بار در سال وخانم‌ها 3 بار در سال، درجه حرارت بدن نباید بیشتر از 5/37 درجه سانتی‌گراد باشد، ناشتا نباشند، دچار ضعف یا خستگی مفرط نباشند.

اینها شرایط عمومی اهداکنندگان است.

این توصیه‌ها را جدی بگیرید

توصیه می‌شود پس از اهدای خون به مدت 15 دقیقه در محل خونگیری استراحت و نوشیدنی و مواد خوراکی را که در اختیار شما قرار می‌گیرد، میل کنید.

مراقب محل خونگیری روی بازوی خود باشید و حداقل تا 4 ساعت به پوششی که خونگیر بر روی بازوی شما قرار داده، دست نزنید.

به دستی که از آن خون گرفته شده است فشار وارد نکنید و حداقل تا 4 ساعت پس از آن با آن دست بار سنگین بلند نکنید.

روزتان را به آرامی‌ بگذرانید. شما می‌توانید به فعالیت‌های روزمره خود بپردازید اما فعالیت اضافه انجام نداده و از انجام کارها و فعالیت‌های ورزشی سنگین در آن روز  بپرهیزید.

حداقل تا یک ساعت پس از اهدای خون از استعمال دخانیات بپرهیزید.

چنانچه پس از اهدای خون، دچار سرگیجه شدید و یا آن‌که احساس ضعف کردید، سریعا  روی زمین دراز بکشید و پاهایتان را بالا قرار دهید.

ممکن‌است پس از اهدای خون، کبودی مختصری در ناحیه ورود سوزن ایجاد شود که به  علت جمع شدن اندک خون در بافت‌های اطراف محل خونگیری است. این کبودی ظرف یکی دو روز برطرف شده و جای هیچ‌گونه نگرانی ندارد. به گفته دکتر یکتاپرست اگر اهداکننده به مدت 5 دقیقه با فشار‌ناحیه مورد نظر را فشار دهد ، اثری روی بازو‌ها نمی‌ماند.

برای جبران خونی که اهدا کرده‌اید، مقدار بیشتری نوشیدنی میل کنید و با خوردن غذایی کامل از خودتان پذیرایی کنید. سعی کنید از غذاهای مغذی و غنی از آهن بیشتری  استفاده کنید. غذاهایی مانند: انواع گوشت قرمز، مرغ و ماهی، حبوبات و غیره.