قسمت سی و یکم: آیات80 و 81 و 82

نکته‌ها و پیام‌ها: چنان در رسیدن به هدف، قاطع و استوار باشیم که بدخواهان از ما مایوس شوند.

غربت بهتر از شرمندگی است.

تحصن یکی از شیوه‌های قدیمی برای رسیدن به مقصود است.

خیانت و جنایت تا آخر عمر وجدان‌های سالم را آزار می‌دهد.

81  ارجعوا الی ابیکم فقولوا یا ابانا انّ ابنک سرق و ما شهدنا الاّ بما علمنا و ماکنّا للغیب حافظین‌
« برادر بزرگ گفت: من اینجا می‌مانم، ولی» شما به سوی پدرتان برگردید، پس بگویید: ای پدر! همانا پسرت دزدی کرده و ما جز به آنچه می‌دانستیم گواهی ندادیم و ما نگهبان «و آگاه به» غیب نبوده‌ایم.

نکته‌ها و پیام‌ها:  شهادت و گواهی باید بر اساس علم باشد.

عذر خود را با کمال صراحت بگوییم.

82  واسئل القریه التی کنّا فیها و العیر التّی اقبلنا فیها وانّا لصادقون‌

« اگر به حرف ما اطمینان نداری» از قریه‌ای که در آن بودیم و از کاروانی که در میانشان به اینجا رو آورده‌ایم، سوال کن و بی‌شک ما راستگو هستیم.

نکته‌ها و پیام‌ها: «قریه» به معنای محل اجتماع و مناطق مسکونی است، خواه شهر باشد یا روستا.

گواهی و شهود عینی، راهی معتبر برای اثبات مدعا است.

امکان تبانی مجموعه‌ای بزرگ بر کذب، منتفی است.

قسمت سی ودوم:  آیات 83 و 84  و 85 و 86

83  قال بل سولت لکم انفسکم امراً فصبرٌ جمیلٌ عسی الله ان یاتینی بهم جمیعاً انّه هو العلیم الحکیم
«یعقوب» گفت: «این چنین نیست» بلکه « بار دیگر» نفس شما « با نسبت دزدی به بنیامین یا تعیین کیفر گروگان‌گیری» مساله را برای شما آراسته است. پس صبری نیکو « لازم است » امید است که خداوند همه برادران را با هم نزد من آورد، چرا که او قطعا آگاه و حکیم است.

نکته‌ها و پیام‌ها:  صبر، گاهی از روی ناچاری و بیچارگی است و گاهی آگاهانه و داوطلبانه‌

صبر جمیل، صبری است که در آن سخنی برخلاف تسلیم و رضای خداوند گفته نشود.

باور به حکیمانه بودن افعال الهی، آدمی را به صبر و شکیبایی در برابر حوادث دشوار وادار می‌کند.

84  و تولّی عنهم و قال یا اسفی علی یوسف و ابیضّت عیناه من الحزن فهو کظیم

یعقوب از فرزندان روی گرداند و گفت: ای دریغا بر یوسف، پس اندوه خود را فرو می‌خورد « تا آن‌که» دور چشمش از اندوه سفید « و نابینا » شد.

نکته‌ها و پیام‌ها:  از امام سجاد (ع)‌ سوال کردند پس از بیست سال از حادثه کربلا چرا این همه گریه می‌کنید، حضرت در جواب فرمودند: یعقوب یازده پسر داشت یکی غایب شد با اینکه زنده بود، از گریه چشمانش را از دست داد ولی من در برابر چشمان خود دیدم پدر، برادرها و هفده نفر از خاندان نبوت شهید شدند، چگونه گریه نکنم؟
گریه و اندوه، منافاتی با کظم غیظ و صبر ندارد.

85  قالوا تالله تفتؤا تذکر یوسف حتی تکون حرضاً او تکون من الهالکین

« فرزندان یعقوب به پدرشان» گفتند: به خدا سوگند تو پیوسته یوسف را یاد می‌کنی، تا آنکه بیمار و لاغر شوی و « یا مشرف به مرگ و » از بین بروی.

نکته‌ها و پیام‌ها:  « حرض» به کسی گویند که عشق یا اندوه و حزن او را فرسوده کرده باشد.

آنکه یوسف را می‌شناسد چنان سوز و گدازی دارد که افراد عادی آن را درک نمی‌کنند.

86  قال انما اشکوا بثّی و حزنی الی الله و اعلم من الله ما لاتعلمون‌

«یعقوب» گفت: من ناله «آشکار» و حزن «پنهان» خود را فقط به خدا شکایت می‌برم و از «عنایت و لطف» خداوند چیزی را می‌دانم که شما نمی‌دانید.

نکته‌ها و پیام‌ها:  « بث » به حزن شدیدی گفته می‌شود که از شدت آن قابل بازگو کردن نباشد.
موحد، درد دل خود را تنها با خدا در میان می‌گذارد.