آوارگی مرده ها در تهران

به گزارش خبرگزاریها، "محمدباقر قالیباف" شهردار تهران امروز شنبه در حاشیه مراسم گشایش مجموعه ورزشی شهید "حاج احمد متوسلیان" در منطقه 12 پایتخت به خبرنگاران گفت:" مشکل کمبود گورستان برای شهر تهران تبدیل به یک معضل جدی شده است ،به گونه ای که یا باید منطقه بهشت زهرا (س) را گسترش داد و یا محل جدید را که همان گورستان شرق است، آماده کرد."

وی با ابراز تاسف از اینکه "علیرغم جلسات متعدد با محیط زیست، هنوز به جمع‌بندی مشخصی در مورد احداث گورستان شرق نرسیده‌ایم"، افزود: رعایت مسایل زیست محیطی، اساس کار شهرداری تهران است و حتی طبق مصوبات شورای شهر تهران هر اقدام شهرداری باید با پیوست محیط زیست انجام شود.

گورستان شرق در منطقه تپه ماهوری "تلو" در  مجاورت جاده تهران – هراز و انتهای اتوبان شهید بابایی واقع شده است که تا چندی پیش، محل تمرینات نظامی و میدان تیر ارتش به ویژه پادگان 01 نیروی زمینی بود. منطقه «تلو» حوزه آبریز سد «ماملو» است و از نظر زیست محیطی اهمیت بالایی دارد.

به گفته "محمود رضائیان" مدیر عامل سازمان بهشت زهرا ، گورستان شرق قرار است در فضایی به مساحت 500 هکتار ایجاد شود و بیشتر آن به پارک و فضای سبز اختصاص خواهد یافت.

در حالی که شهرداری خود را برای زدن کلنگ ایجاد  گورستان شرق در ابتدای سال جاری آماده کرده بود، سازمان حفاظت محیط زیست استان تهران با این استدلال که چنین اقدامی موجب بروز مشکلات زیست محیطی برای شهروندان خواهد شد، تاکنون از احداث آن جلوگیری کرده است.

"معصومه ابتکار" رییس کمیته محیط زیست شورای شهر تهران روز گذشته در این باره به واحد مرکزی خبر گفت: رفع اختلاف‌نظرها برای احداث گورستان در تلو منوط به نظر نهایی سازمان حفاظت از محیط زیست استان تهران است و کارشناسان این سازمان هم اکنون در حال انجام تحقیقات خود در این زمینه هستند.

وی با اشاره به جلسه مشترک میان اعضای کمیسیون عمران شورا با مسئولان محیط زیست و مدیر عامل سازمان بهشت زهرا در کمیسیون مذکور اظهار داشت: قرار شده است بررسی‌های نهایی در جلسه مشترکی میان رئیس سازمان بهشت زهرا با مدیر کل محیط زیست استان تهران و کارشناسان انجام گیرد؛ سپس در این رابطه تصمیم‌گیری می‌شود.

رییس کمیته محیط زیست شورای شهر تهران در پاسخ به این پرسش که با توجه به این که خود مسئولان محیط زیست نسبت به احداث گورستان در این منطقه اختلاف نظر دارند؛ چگونه می‌خواهند به اجماع نظر در این رابطه برسند؟، گفت: تا الآن اطلاعات دقیقی در اختیار مسئولان محیط زیست در این رابطه قرار داده نشده  است اما  با بررسی‌های کارشناسی که انجام خواهد گرفت، گمان نمی‌کنم که مشکلی دراین زمینه پیش بیاید.

وی در پاسخ به این پرسش که چرا مسئولان سازمان محیط زیست با وجود مطرح بودن بحث احداث گورستان در تلو طی 3 سال گذشته،‌ هنوز اطلاعات دقیق و کافی در این رابطه در اختیار ندارند؟، تصریح کرد: این اطلاعات در اختیارشان گذاشته نشده است.

ابتکار، در عین حال، زمان معینی را برای برگزاری این نشست و مشخص شدن تکلیف تهرانی‌ها در رابطه با احداث گورستان در این منطقه اعلام نکرد.

دلایل مخالفت محیط زیست

در حالی که هنوز محیط زیست بطور رسمی از موافقت یا مخالفت با ایجاد گورستان یادشده سخن نگفته اما اظهارنظرهای مسئولان آن، موید عدم همراهی با شهرداری برای ایجاد گورستان در تلو است.

"سروش مدیری" مدیر کل آب‌ و خاک سازمان حفاظت محیط زیست در این باره به خبرگزاری فارس گفت: منطقه «تلو» جزء دامنه جنوبی البرز محسوب می‌شود که از نظر زیست‌محیطی به شدت آسیب‌پذیر است و احداث گورستان به منطقه آسیب می‌زند.

وی با تاکید بر اینکه برای احداث گورستان در هر منطقه‌ای باید ضوابط زیست محیطی و مسائلی همچون شیب منطقه، میزان تأثیرگذاری بارندگی در منطقه، مسیر حوزه آبریز و مانند آن مورد توجه قرار گیرد، افزود:‌ما پس از در نظر گرفتن تمام جوانب و عوارض کار، در باره انتخاب مکان برای گورستان جدید اظهارنظر خواهیم کرد.

مدیری خاطرنشان کرد: بافت منطقه جنوب البرز بافت آسیب‌پذیری است و محیط زیست بکری دارد و احداث گورستان در این منطقه حتماً باید با مطالعات زمین‌شناسی و ژئوتکنیکی همراه باشد و عمق سفره‌های زیرزمینی و نفوذپذیری خاک مورد بررسی قرار گیرد.

"داریوش گل‌علی‌زاده" معاون محیط زیست انسانی اداره کل محیط زیست استان تهران  نیز با بیان این‌که ایجاد گورستان نیازمند رعایت ضوابط زیست محیطی است، اظهار داشت: محیط زیست به عنوان مانع در طرح‌ها محسوب نمی‌شود بلکه باید با انجام ارزیابی‌های زیست محیطی در مناطق ایجاد پروژه‌های جدید، روش‌هایی انتخاب شود که کم‌ترین آسیب به محیط زیست برسد.

وی در پاسخ به این‌که آیا این منطقه قابلیت تبدیل به گورستان را دارد یا خیر؟ اظهار داشت: اگر ما نگاه صرفاً زیست محیطی داشته باشیم اجازه احداث آن را نمی‌دهیم اما حتی اگر زمین‌های «تلو» گنجایش تبدیل به گورستان را داشته باشند بحث‌های جانبی آن مثل موضوع رفت و آمد در این منطقه جواب نمی‌دهد.

140 گورستان متروکه

وسعت‌ بهشت‌ زهرا«س‌» درسالهای‌ اولیه‌ 314 هکتاربود‌ و ازاواخر سال‌ 1376، یکصدوده‌ هکتار ازاراضی‌ شمال‌ وشمال‌ شرقی‌  بهشت‌ زهرا«س‌»با قیمت‌ رسمی‌ کارشناسی‌ خریداری‌ شد تا مساحت‌ کنونی‌ آن‌ به‌ 424 هکتار برسد.

بهشت‌ زهرا«س‌» درمجموع‌ به‌ 163 قطعه‌ تقسیم‌ شده که‌ ازاین‌ بین‌ 14 قطعه‌ به‌ دفن‌ پیکرهای مطهرشهدای‌ گرانقدر انقلاب‌ اسلامی‌،3 قطعه‌ به‌ دفن‌ والدین‌ شهدا، یک‌ قطعه‌ به‌ هنرمندان‌ ونام‌آوران‌، 25قطعه‌ به‌ انجام‌ اموراداری‌، پارکینگ‌ عمومی‌، پارک‌فضای‌ سبز، کارگاههای‌ فنی‌ وفضای‌ فرهنگی‌ و 120قطعه‌ به‌ دفن‌ اموات‌ شهروندان‌ تهرانی‌ اختصاص‌ دارد.

جایگاه‌ جلوس‌ حضرت‌ امام‌«ره‌» درسال‌1357، بنای‌ یادبود شهدای‌ هفتم‌ تیر، مزار مطهر شهیدان‌ انقلاب‌ اسلامی‌، یادبودشهدای‌ حج‌ خونین‌، قطعه‌ شهدای‌ گمنام‌، شهدای‌ حلبچه‌، مرکز فرهنگی‌ خانه‌ شهید شماره‌2، موزه‌آثار شهدا،مجتمع‌ورزشی‌ بهشت‌،تالارفرهنگی‌ بهشت‌، بوستان‌ شهیدگمنام‌، پارک‌ فضای‌ سبز شهید نصیرزاده‌، پارک‌ شهید حیدرنیاو مسجدالزهرا«س‌»، ازابنیه‌ فرهنگی‌، ورزشی‌ وتفریحی‌ در بهشت زهرا است.

 73 هکتار فضای‌ سبز در قالب‌ 4کیلومتر بلوار فضای‌ سبز، 3بوستان‌ بزرگ‌ وپارک‌ بازی‌ کودکان‌ و فضای‌ سبز نیز هر یک ‌ ‌ قطعه‌ای‌ بزرگ‌ از سبزی‌ طبیعت‌ را در دل این‌ گورستان‌ قرارداده‌ است تا  فضای‌ آن‌ متمایز با سایر گورستانها باشد.

همه این اقدامات در سایه تشکیلاتی به نام سازمان بهشت زهرا میسر شده است. نیازهای فزاینده شهری و مشکلات ناشی از فقدان سازمانی واحد برای خدمات لازم و نظارت دقیق بر رعایت موازین شرعی و بهداشتی کفن و دفن اموات مسلمین طرح تأسیس «سازمان گورستانهای پایتخت» را در سال 1345در پی داشت که پس از وقوع انقلاب اسلامی در سال 1369و بر طبق اساسنامه جدید سازمان نام آن بطور رسمی به «سازمان بهشت زهرا(س )»تغییر پیدا کرد.

بنا به گزارشها، هم اکنون بیش از یک میلیون و 300 هزار نفر در بهشت زهرا  در آرامگاه ابدی جای گرفته اند، اما دیگر  ظرفیت آن پر است و توسعه آن نیز دشواریهای خاص خود را دارد.

بنا به آخرین آماری که در پایگاه اینترنتی سازمان بهشت زهرا انتشار یافته است، روز گذشته در مجموع 167 نفر در گورستان آن دفن شدند که از این تعداد، 91 نفر مرد، 60 تن زن و 16 نفر دیگر نیز نوزاد بودند. همچنین از میان افراد یادشده، سه نفر بر اثر استعمال دخانیات جان باخته بودند.

میانگین عمر متوفیان 54 سال اعلام شده است.

گزارش: محمدرضا نادری
جام جم آنلاین