نقطه جوش زیمبابوه‌

تصمیم تسوانگیری به آن معناست که موگابه در انتخابات فردا بی‌آن که رقیبی در برابر خود داشته باشد باری دیگر به کاخ ریاست‌جمهوری راه پیدا می‌کند اما به نظر می‌رسد تصمیم رقیب موگابه 84 ساله که تا قبل از رسیدن به ریاست‌جمهوری در سال 1980 میلادی رهبری شورشیان این کشور را بر عهده داشت چندان هم عاری از نیات سیاسی نبوده است.

مخالفان موگابه ادعا دارند نیروهای امنیتی دولتی و شبه‌نظامیان هوادار دولت پس از آن که موگابه کنترل پارلمان را در انتخابات پارلمانی اخیر از دست داد و نتوانست در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری که روز 29 مارس برگزار شد بر تسوانگیری فائق آید کشور را تحت کنترل خود گرفته‌اند. موگابه اصرار دارد نتایج دور اول اشتباه بوده و تسوانگیری هم در رویکردی مشابه مدعی پیروزی بر رقیب در دور اول است.

اهمال دولت در اعلام به موقع نتایج دور اول موجب شد زیمبابوه به ورطه ناآرامی و التهاب در غلتد. در نتیجه درگیری‌های 3 ماه و اندی گذشته در این کشور نزدیک به 100 نفر جان باختند، هزاران نفر ناچار به ترک اقامتگاه‌های خود شدند و صدها نفر بی‌آن که اثری بر جای بگذارند، ناپدید شده‌اند.

تشدید اختلاف‌نظرها بین حزب حاکم و جناح اپوزیسیون به رهبری تسوانگیری تا آنجا گسترش یافته که نیروهای دولتی 2 بار طی هفته‌های اخیر اقدام به بازداشت تسوانگیری کردند، مرد شماره 2 حزب MDC یعنی تندای بیتی از سوی دستگاه قضایی زیمبابوه به جرم خیانت دستگیر شد و دولت روند ورود نیروهای امدادرسان خارجی به کشور را به بهانه مداخله آن‌ها در امور داخلی زیمبابوه متوقف کرد.

صبح یکشنبه بود که هزاران تن از هواداران چماق به دست موگابه استادیوم حراره، جایی که قرار بود بزرگترین گردهمایی انتخاباتی حزب اپوزیسیون در آن برگزار شود را به اشغال خود در آوردند. تنها چند ساعت پس از این حادثه بود که MDC خبرنگاران خارجی را به شرکت در نشستی خبری برای اعلام کناره‌گیری تسوانگیری از دور دوم انتخابات به مقر مرکزی این حزب فراخواند. تسوانگیری در این نشست خواستار مداخله سازمان ملل و اتحادیهآفریقا برای پایان دادن به بحران زیمبابوه شد.

موگابه در مرکز سیبل‌

موگابه که پس از اجرای برنامه تقسیم اراضی سفیدپوستان بین زارعان فقیر سفیدپوست به یکی از منفورترین رهبران جهان نزد غربی‌ها تبدیل شده اکنون با فشاری همه‌جانبه از خارج برای کناره‌گیری از قدرت مواجه است.

پس از آن که اجرای این برنامه در سال 2000 میلادی آغاز شد غربی‌ها و در صدر آن‌ها بریتانیا مدعی توقیف زمین‌های سفیدپوستان انگلیسی‌تبار به نفع هواداران دولت موگابه شد.

اعمال تحریم‌های تجاری غرب زیمبابوه به علاوه ناکارآمدی کشاورزانی که زمین‌های توقیف شده را بدست آوردند، موجب شد زیمبابوه خیلی زود با بحران اقتصادی مواجه شود. در حال حاضر از هر 5 شهروند بالغ زیمبابوه 4 نفر بیکار هستند و تورم به رقم سرسام‌آور 165 هزار درصد رسیده و میلیون‌ها تن از مردم این کشور برای ادامه حیات به کمک‌های غذایی خارجی متکی هستند.

ناکارآمدی دولت در مهار تورم و تامین نیازهای پایه مردم زیمبابوه موجب شده دولت موگابه در سال‌های اخیر در کانون انتقادات بین‌المللی قرار گیرد. حمایت نظامی‌ها از موگابه به حدی‌ است که افسران ارشد ارتش و نیروهای امنیت زیمبابوه اخیرا در نشستی اعلام کردند حتی در صورت شکست موگابه در دور دوم انتخابات مانع از واگذاری قدرت به تسوانگیری خواهند شد.

بن‌بست حراره

ایالات‌متحده و بریتانیا به عنوان مستعمره‌دار سابق تنها قدرت‌های غربی هستند که در گذشته زیمبابوه را تحت نفوذ خود داشتند اما تحولات 6 سال گذشته موجب شده دولت موگابه بیش از پیش از واشنگتن و لندن فاصله بگیرد. در حالی که عملکرد غیرمسوولانه این دو کشور در سایر جاها موجب شده جامعه بین‌المللی اقدامات یکجانبه آنها علیه دولت موگابه را برنتابد قدرت‌های منطقه‌ای از جمله آفریقای‌جنوبی که به طور سنتی روابط نزدیکی با دولت زیمبابوه دارند تمایلی به مداخله جدی و تاثیر‌گذار در امور داخلی این کشور و اعمال فشار بر موگابه نشان نمی‌دهند.

ناتوانی اپوزیسیون داخلی در واداشتن موگابه به برگزاری انتخاباتی سالم و آزاد از یک‌سو و انفعال قدرت‌‌های خارجی موجب شده بحران زیمبابوه به جاده‌ای یک‌طرفه تبدیل شود. آمریکا و متحدان غربی‌اش در مواجهه با این بن‌بست به دنبال اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه زیمبابوه هستند که تنها نتیجه‌اش تشدید مشکلات معیشتی مردم زیمبابوه خواهد بود.

جنگ روانی تمام عیار

تسوانگیری سعی دارد دولت موگابه را رژیمی دیکتاتوری به تصویر بکشد که سرنگون کردنش مستلزم اتحاد مخالفان داخلی و مساعدت قدرت‌های خارجی است. در آنسوی ماجرا موگابه ادعا دارد قدرت‌های خارجی مترصد ساقط کردن دولت او و تبدیل دوباره زیمبابوه به کشوری مستعمراتی هستند.

کمیسیون انتخاباتی زیمبابوه روز دوشنبه با این ادعا که تسوانگیری کناره‌گیری خود را به‌طور رسمی اعلام نکرده از برگزاری دور دوم انتخابات در زمان تعیین شده خبر داد و به حوزه رای‌گیری دستور داد طبق برنامه از پیش تعیین شده روز جمعه در زمان مقرر فعالیت خود را شروع کنند.

برگزاری انتخابات در غیاب مشارکت هواداران تسوانگیری به معنای پیروزی موگابه در انتخاباتی بی‌رقیب خواهد بود اما اعلام انصراف تسوانگیری الزاما بدان معنا نیست که هواداران او پای صندوق‌های رای حاضر نخواهند شد.

واقعیت این است که اعلام کناره‌گیری تسوانگیری در صورت برگزاری انتخابات در فضایی آزاد و عاری از اعمال فشار هواداران دولت بیشتر به نفع او تمام می‌شود تا به ضرر او. گمان می‌رود رهبر مخالفان موگابه با این تصمیم سعی دارد دولت موگابه را برای فراهم آوردن فضایی مناسب برای برگزاری انتخابات با به‌تحرک واداشتن جامعه بین‌المللی تحت فشار قرار دهد که ظاهرا در دستیابی به این هدف کاملا موفق بوده است.

منبع:  لس‌آنجلس تایمز