به دنبال جامعه ایمن‌

مفهوم جامعه ایمن به طور رسمی در اولین کنفرانس جهانی جلوگیری از آسیب‌ها و حوادث در استکهلم سوئد در سپتامبر 1989 به وجود آمد. از این کنفرانس بیانیه‌ای برای جامعه ایمن به دست آمد که متن آن بر پایه این جمله استوار بود: <تمامی افراد بشر باید از ایمنی و سلامتی یکسانی برخوردار باشند> فالکوپینگ در سوئد یکی از اولین جوامعی بود که در سال 1975 برای همه سنین و همه موقعیت‌ها به کنترل آسیب‌ها دسترسی پیدا کرد که این دسترسی با یک ترکیب و روش جدیدی انجام نشده بود، بلکه نتیجه همکاری‌ها، کوشش‌ها و وظایف سازمان‌های موجود و انجمن‌های خیریه در آن جامعه بود. این شهر ابتدا وارد برنامه ثبت شد و آن را ادامه داد. طی 3 سال بعد 27 درصد کاهش آسیب‌ها و حوادث ناشی از کار، آسیب‌ها و حوادث خانگی و حوادث ترافیکی را داشت.

دکتر لایف سوانستروم از چهره‌‌های سرشناس بین‌المللی است که به عنوان اولین فرد توانسته است با اتکا به مردم و مسوولان محلی، جامعه ایمن را ایجاد کند. دکتر سوانستروم نظریه‌ای درخصوص جامعه ایمن ارائه کرد که مورد حمایت سازمان بهداشت جهانی واقع شد. در این نظریه شاخص‌هایی برای ایجاد جامعه ایمن ارائه شد که براساس این شاخص‌ها و با رسیدن به آنها می‌توان به شبکه جهانی جامعه ایمن پیوست.

شاخص‌‌های برنامه جامعه ایمن عبارتند از: ایجاد تشکیلاتی براساس مشارکت و همکاری بین‌بخشی که هر کدام از بخش‌ها مسوولیت جامعه ایمن را در حوزه اختیارات خود قبول کنند.وجود برنامه‌‌های مستمر درازمدت که هر دو جنس و تمام سنین و محیط‌‌های مختلف را تحت پوشش قرار دهد.

وجود برنامه‌‌هایی که هدفشان ارتقای ایمنی گروه‌‌های در معرض خطر باشد.

وجود برنامه‌‌هایی که تعداد موارد حوادث را ثبت و مستندسازی کند.

وجود یک نظام ارزشیابی برای بررسی و ارزیابی برنامه‌ها، مراحل آنها و تاثیر تغییراتی که انجام شده است.

شرکت مداوم و بموقع در شبکه بین‌المللی جامعه ایمن.

تا‌کنون 135 شهر دنیا به شبکه جهانی جامعه ایمن پیوسته‌ و توانسته‌اند با تحقق بخشیدن به شاخص‌‌های مورد نظر گواهینامه قبولی در شبکه جهانی جامعه ایمن را دریافت کنند. هم‌اکنون شهر دالاس آمریکا با 2 میلیون نفر جمعیت عنوان پر‌جمعیت‌ترین شهر ایمن جهان را به‌ خود اختصاص داده است.

حرکت بخش‌‌های مختلف جامعه در قالب یک نظام و مدیریت یکپارچه و هماهنگ، مشارکت فعال شهروندان توانمند و آگاه در کنار بخش‌‌های دولتی، جاری بودن برنامه‌‌های مستمر و درازمدت ارتقای ایمنی برای تمامی اقشار، ‌جنسیت‌ها، ‌سنین و در تمامی محیط‌‌های اجتماعی با هدف گروه‌‌‌های در معرض خطر، برقراری نظام شفاف ثبت مستندسازی و گزارش‌دهی تمامی موارد حادثه، آسیب‌ها و علل آنها، جاری شدن نظام ارزش‌‌های برنامه‌ها و فعالیت‌ها و بهبود مستمر و وجود نظام ارزشیابی در پایان هر سال برای کاهش حوادث از شاخص‌‌‌های برنامه بین‌المللی آنها از ویژگی‌‌های یک جامعه ایمن محسوب می‌شود.

در این میان، کمیته جهانی جامعه ایمن وحدت رویه در جوامع ایجاد می‌کند. در حال حاضر برای ترویج جامعه ایمن، 6 شبکه جامعه ایمن در سراسر جهان راه‌اندازی شده است. بعلاوه کمیته جهانی جامعه ایمن ضمن تهیه شاخص جامعه ایمن، در خصوص ایمنی در ترافیک، در محل کار، خانه و مکان‌‌‌های دیگر نیز آموزش لازم را ارائه می‌کند.

همه مسوولند

مدل جامعه ایمن متکی به مشارکت مردم و دخالت مسوولان محلی است.

به طور یقین، چنین جامعه‌ای با خصوصیات و معیار‌‌های یادشده، زمانی تحقق خواهد یافت که تمامی مردم، مسوولان و تشکل‌‌های دولتی و غیردولتی به مسوولیت خود واقف باشند و مسوولانه در جهت دستیابی به جامعه مورد نظر گام بردارند‌و برآیند اقداماتی که صورت می‌گیرد هم‌جهت، هم‌آهنگ و در راستای اهداف تعیین شده باشد.این جامعه تحقق نخواهد یافت، مگر این‌که تفکر ایمنی و نگرش و فرهنگ ایمن زیستن در میان مردم رسوخ یافته و منتشر می‌شود و در آن صورت مردم خود حافظ ایمنی و یا زندگی همراه با آرامش و سلامتی خود خواهند بود.در جامعه ایمن همه مسوول خواهند بود و با بالا بودن فرهنگ ایمنی به شکل جامعه‌ای آرام و فاقد حوادث و مصدومیت متبلور خواهد شد.

کلید جامعه ایمن‌

هم‌اینک افزون بر یکصد جامعه ایمن در دنیا وجود دارد و در سال‌‌های گذشته شاخص‌‌‌های مربوط به جامعه ایمن نیز افزایش یافته است. شبکه جامعه ایمن بسیار خوب و سریع در جهان پیشرفت کرده است. هم‌اینک جوامع بسیاری خواهان جامعه ایمن هستند؛ اما هنوز برخی هنوز مولفه‌‌‌های جامعه ایمن را به دست نیاورده‌اند.از سوی دیگر، در جوامعی که بیشتر روی این مباحث کار شده است، آگاهی، حساسیت و توقع مردم بالا رفته است. در این صورت مردم منتظر نمی‌شوند تا تمام مشکلات را دولت حل کند. در حقیقت آنها دریافته‌اند کلید جامعه ایمن همکاری است.