سه دهه زمان بسیار طولانی است و متناسب با آن، امکانات، ظرفیتها و مدیریتهای اجرایی باید پاسخگوی اقدامات خود نیز باشند از سوی دیگر چالشهای فرارو در عرصه بینالمللی و تشدید فشارها بر جمهوری اسلامی نیز واقعیتی انکارناپذیر است.
افزون بر اینها مسائل و مشکلات داخلی کشور هم میطلبد که همه دست به دست هم دهیم تا گرههای بسته را باز کنیم. اما گاه مشاهده میشود نه تنها ارادهای برای این اقدام نیست بلکه نقطه مقابل آن را مشاهده میکنیم که همه «متن» را رها کردهایم و به «حاشیه» چسبیدهایم.
تیترها، مقالات، یادداشتها و تحلیلهای بسیاری را در سایتهای خبری، خبرگزاریها و مطبوعات نگاه کنید، براستی چقدر با «متن» فاصله داریم؟ برای حل معضل مسکن چه میزان راهکارهای کارشناسی ارائه شده است؟ برای حل تورم و گرانی چطور؟ مواجهه با پرسشهای نقادانه برای حل مشکلات با کدام رویکرد صورت میگیرد؟ مچگیری، تضعیف، تخریب و ناکام گذاشتن رقیبان سیاسی آیا با هدف اصلاح امور و کمک به روند اداره کشور است؟
پاسخگویی مقامات و مسوولان ذیربط آیا برای احترام به افکار عمومی و اعتقاد به پاسخگویی مسوولان است یا هدف ارائه پاسخی دندانشکن به منتقدان و مخالفان و بستن باب هر نقد و انتقادی است؟ آیا براستی عرصه دیپلماسی ما منفی و فاقد هرگونه دستاوردی است و نیز آیا تماما در عرصه روابط بینالملل حرف اول را میزنیم و نهتنها قدرت منطقهای بلکه تبدیل به یک قدرت جهانی شدهایم؟
زمانی دغدغه همه این میشود که چه کسی رئیس مجلس خواهد شد، چه کسی وزارت کشور یا اقتصاد و دارایی را برعهده خواهد قرار گرفت و کمتر از اهلیت و صلاحیتهای عهدهدار شدن مسوولیت سخن میگوییم. یا استیضاحی که آنقدر دیرهنگام است که در روزهای آخر کاری مجلس هفتم به عمر قانونی آن وصال نخواهد داد و تنها گرهی بر چرخه پرسشگری یا پاسخگویی میزند. در شرایطی که خواب و رویا تکلیف برخی از امور را در کشور روشن میکند و عقل و تدبیر به حاشیه رانده میشود، آیا میتوان انتظار داشت سند چشمانداز که سند راهبردی کلان و جامع اداره کشور است، به خوبی اجرا شود؟
به اعتقاد نگارنده، اصل تفکیک قوا زمانی رعایت میشود که هر قوه در حوزه اختیارات خود انجام وظیفه کند و قوهای از قوای سهگانه به دیگران برتری نشان ندهد.
درحالی که همه به حاشیه چسبیدهایم و متن را رها کردهایم انتظار داریم که نسخههای شفابخش اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی یکی پس از دیگری توسط نخبگان و مسوولان ذیربط برای برونرفت از مشکلات تجویز شود. آیا اصولا برای نخبگان جایگاهی در حد شأن و منزلتشان قائل شدهایم که چنین درخواستی داریم یا این که با کوچکترین نقد، هجوم برخی سایتهای خبری، چارهاندیشی را از فکر هر نخبهای بیرون میکند. بیاییم باور کنیم اداره کشور بزرگ ما نیاز به خانهتکانی از حاشیهها دارد.
حاشیهها چون موریانه ما را از درون تهی میکند. آنقدر به خودمان مشغول شدهایم که نگاهی به اطرافمان نداریم. کشور بزرگ با آرمانهای والای اسلامی، رهبری فرزانه و حکیم، مردمی انقلابی، نستوه و باصلابت شرایط زیستی صد برابر بهتر از شرایط کنونی را زیبنده و شایسته است.
بیاییم همه، اعم از مجلس، دولت، قوه قضاییه، نهادهای انقلابی، سازمانها و دستگاههای اجرایی، نخبگان حوزه و دانشگاه، رسانهها و احزاب، سال نوآوری و شکوفایی را سال خانهتکانی از حاشیه و پرداختن به متن قرار دهیم. بیشک این رویکرد، موجبات اعتلای نظام اسلامی و پیشرفت همهجانبه ایران اسلامی و تحقق عدالت خواهد بود. باید برای تحقق آرمانها در «متن» زمین بازی را عوض کنیم.
علی دارابی