ما بارها پیشنهاد بزرگ رهبر کبیر انقلاب را بر تارک رسانه دیدهایم که رسانه باید دانشگاه باشد و دانشگاه خوب، نیازمند فضایی علمی و فرهنگی است. برنامهای که از آن سخن میگوییم، قصد دارد بتواند پاسخی باشد در حد توان به گروه بزرگ مردم که چنان که باید سرنخها را نمیشناسند، نشانیها را نمیتوانند پیدا کنند یا نگرانند که بگویند آنقدر که دوست دارند، نمیدانند. ساخت برنامهای غیرمتکلف با این رویکرد که ضمن معرفی نشانهها و راهها و نمونههای برتر برای انتخاب بهتر بتواند از زندگی در متن باور و فرهنگ بگوید و برنامه «دو قدم مانده به صبح» این ویژگیها را دارد.
ترکیب کلی برنامه از حیث ساختار مبتنی بر حضور یک مجری ثابت یا دو مجری متغیر است. هر شب کارشناسهای ویژه در هر رشته در برنامه حضور دارند و نماآهنگ، وله و گزارش نیز پخش میشود.
فیلمهای کوتاه تجربی ایرانی و خارجی با مدت زمان حدود زیر 5 دقیقه که دارای جذابیتهای جلب مخاطب و آگاهیبخشی باشد، نیز در این برنامه پخش میشود که در این بخش میتوان از همیاری سینمای تجربی جوان نیز بهرهمند شد. آداب و رسومی همچون خواستگاری، مراسم جشن ازدواج، نامگذاری نوزادان، سمنوپزان، آش پشتپا، آیینهای عزاداری و یادبود مردگان و... میتواند نمونههای خوبی باشد برای پرداختن به این موضوع است.
پرداختن به قصص قرآن در فرمهای متفاوت بیتردید میتواند یکی از پربارترین بخشهای این برنامه باشد. راز و رمز نهفته در پس حوادث و اعمال شخصیتها، چگونگی پیشبرد خط کلی قصهها به سوی زیبایی روح و رفتار آدمی، ارائه الگوهای رفتاری صحیح و موارد مشابه دیگر، امکان بیبدیلی است که رسانه در اختیار دارد تا به مخاطبان جوان یادآوری کند الگوهای رفتاری یک انسان کامل که میل به نهایت زیبایی و تکامل دارد، چگونه میبایست باشد.
دو قدم مانده به صبح این روزها از شبکه 4 در ساعت پایانی شب پخش میشود، اما تاکنون توانسته است مخاطبهای فراوانی برای خودش دستوپا کند.
هر چند ساعت پخش در نگاه اول خیلی دیر بهنظر میرسد، اما حضور چهرههایی که تاکنون به حضورشان در تلویزیون زیاد عادت نداشتهایم به عنوان مجری کارشناس در کنار محمد صالحعلا بهانه مناسبی است که باقی چیزها را «فید» کند. اسامی را نگاه کنید: رحمانیان، فریدون جیرانی، دکتر آذرنوش و ...
برنامه دو قدم مانده به صبح نشان از تفکر صحیح مدیران شبکه4 در جدی گرفتن شعور و درک مخاطب دارد. این برنامه با اجرای دوست داشتنی محمد صالحعلا و اصطلاحات جالب و بامزه او مثل بینندگان جان، مرغزار گفتگو و ... آغاز بهکار میکند و ادامه مییابد.
صالحعلا در این برنامه یک تنه سعی در جبران هر کمبودی دارد. بحثهایی که شاید اگر سالها پیش از سوی منتقدان و کارشناسان چنین برنامهای مطرح میشد اکنون با چنین وضع تاسفباری در هنر کشور روبهرو نبودیم (حضور برنامههایی مثل نود را که کمک انکار ناپذیری به حرفهایتر شدن فوتبال و ورزش در کشورمان میکند، نباید از یاد برد). دعوت از کارشناسان ثابت و توانا برای هر بحث و موضوع خاص همچون فریدون جیرانی (سینما)، محمد رحمانیان (تئاتر)، بهرام عظیمی (کاریکاتور)، اهورا ایمان (شعر و ترانه) و ... از نکات مثبت این برنامه بهشمار میآید و دیگر شاهد اجرای تک نفره یک مجری که قرار است در تمام زمینهها با مهمان به گفتگو بنشیند نیستیم (بهیاد بیاورید وقتی در برنامههای مشابه، مجری، توانایی اداره بحث را در یک زمینه تخصصی نداشت و موضوع گفتگو به سمت حاشیه میرفت) دکور خاص برنامه و استفاده از زمینه رنگهای روشن (با توجه به زمان پخش برنامه در ساعت 15/23شب)، پخش ولههای جالب با انتخاب موسیقیهای متفاوت و کمتر شنیده شده، همه و همه از خوشسلیقگی سازندگان برنامه است. البته این برنامه، مخاطب را امیدوار میکند که میتواند بیشتر پای اظهارنظرهای مهمان برنامه و حتی شنیدن درددلهای شخصی او بنشیند. در مجموع، «دوقدم مانده به صبح» برنامهای است که جایش حسابی در تلویزیون ما خالی بوده و حالا که چنین فرصتی پیش آمده است، باید به ادامهیافتن و باب شدن چنین برنامههایی در سیما امیدوار بود.
حضور صالحعلا نیز به این برنامه، لطف خاصی بخشیده، مجریای که هنگام خندیدن، دستش را جلوی صورتش میگیرد و اگر بخواهی از کنارش رد بشوی، نمیتوانی زودتر سلام کنی، اگر نشسته باشد و کسی وارد اتاق شود هر کسی که باشد به احترامش میایستد. اگر کوچکترین تلنگری به او بزنی، اشک در چشمهایش حلقه میزند و از گونههایش جاری میشود و ... در یک کلام، به قول خودش جان است.
کسی که همیشه حرف و کارش را با بسمالله شروع میکند و این کلام که «پروردگارا فراهم کن و کمکم کن». جلوی تلویزیون که نشستهای، یکباره به تو میگوید «هموطن پیشانی بلند، روی سپید جان و...» و دلت قنج میرود. جملات و حرکتها و رفتارهایی که فقط و فقط متعلق به خود اوست. او اصلا اهل ادا و شکلک درآوردن نیست. در دو قدم مانده به صبح، او واقعا خود خودش است.
علیرضا آقابالایی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم