گپ + هفته
با اقبال در نمایشگاه کتاب تهران
نخستین روز اردیبهشت سالروز وفات اقبال لاهوری اندیشمند بزرگ مسلمان بود. اکبر بهداروند بهتازگی مجموعه مقالاتی را با عنوان «آوازهای مومیایی» درباره اندیشههای اقبال منتشر کرده و معتقد است، «خواست اقبال ایجاد مدینه فاضلهای بر مبنای اندیشههای توحیدی اسلام بود.» خواندن حرفهای او در آاستانه برپایی نمایشگاه خالی از لطف نیست.
وی که با همراهی عبدالحسین توکلی به تازگی مجموعه مقالاتی درباره اقبال را با عنوان«آوازهای مومیایی» از سوی دفتر نشر معارف به چاپ سپرده افزود: طی نزدیک به 3 سال، حدود 200 مقاله درباره اقبال و اندیشههای او گردآوری شده که پس از نمرهدهی، تعدادی از آنها در قالب این کتاب به علاقهمندان این اندیشمند مسلمان عرضه شد.
بهداروند که بیشتر با آثار خود درباره شعرای سبک هندی شناخته میشود، به ایبنا گفته: قرار بر این است که این کتاب نخستین مجلد از یک سلسله آثار درباره اقبال باشد که به شکل سریالی منتشر خواهند شد.
وی هدف اصلی از انتشار این کتاب را آشنا شدن نسل جوان با اندیشههای اقبال خواند و ادامه داد: چاپ شعر اقبال کار سادهای است، ولی آنچه مهم است آشنا شدن با اندیشهها و نوع تفکر او و کسانی است که او عمر خود را وقف مبارزه با آنان کرد.
بهداروند اقبال را یک مصلح بزرگ اجتماعی خواند و تاکید کرد: باید بر این نکته پای فشرد که اقبال یک مصلح اجتماعی بود، نه مصلح مذهبی. به این معنا که او با ابزار دین، تلاش میکرد اجتماع را اصلاح کند و جهان را به سوی صلح و دوستی و برادری و برابری رهنمون شود.
وی با اشاره به مخالفت عمیق اقبال با ریا و تظاهر یادآور شد: او با شمشیر اندیشه و شعر، با ریا و تظاهر مبارزه میکرد. ریاستیزی به شکلی دیگر در شعر حافظ نیز نمود یافته و اقبال بشدت زیر تاثیر حافظ، غالب دهلوی و بیدل است.
بهداروند به مقاله مهم اقبال درباره بیدل دهلوی با عنوان «بیدل در پرتو اندیشههای برگسون» اشاره کرد و افزود: این یکی از مهمترین مواردی بود که آثار و اندیشههای بیدل به قلم یک اندیشمند شرقی در پرتو اندیشههای یک اندیشمند غربی بررسی میشد.
وی در ادامه گفت: اقبال برای دعوت جهانیان به وحدانیت اقدامات عجیبی کرده. قیام او در جهت احیای اندیشههای الهی بوده و روز موعود بشریت را روز عدالت دانسته است. این نوعی اندیشه افلاطونی است که به سمت ایجاد مدینه فاضله گام برمیدارد، ولی مدینهای که در پرتو باورهای دینی اسلامی معنا مییابد.
بهداروند در پایان به چند مورد از تاثیرپذیریهای اقبال از شاعران طراز اول ایرانی اشاره کرد و اظهار کرد: مثنویهای اقبال بشدت زیر تاثیر مثنوی معنوی مولانا ست. همچنین او از شاعرانی چون حافظ، غالب دهلوی، بیدل و دیگر شاعران سبک هندی چون کلیم کاشانی تاثیر گرفته است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
