ما برای حفظ این خاک، خون دل‌ها خورده‌ایم‌

روز اول مهر که پا به مدرسه گذاشتم تا در آغاز 7 سالگی مدرسه را تجربه کنم، چیزی دیدم که هرگز آن را فراموش نخواهم کرد. روزی که ما را به صف کردند تا نظم را در ما نهادینه کنند، طعم بی‌مانند به اهتزاز درآمدن پرچم و احترام به آن را به عنوان نماد وطن و همبستگی را هم به من چشاندند، طعمی که شبیه هیچ چیز نبود و نخواهد بود.
یکی از شاگردان کلاس پنجم با لباس فرم تمیز و مرتب کنار میله پرچم ایستاده بود و نخ آن را در دست داشت، پخش سرود ملی که از بلندگوی مدرسه آغاز شد، پرچم هم به آهستگی شروع به بالا رفتن کرد. همه دانش‌آموزان ساکت در جای خود ایستاده بودند و به بالا رفتن پرچم خیره شده بودند و سرود ملی را زیر لب زمزمه می‌کردند. پرچم سه رنگ که به اهتزاز درآمد، خود را به نسیم اول مهر سپرد تا نسیم سایه آن را روی همه ما بیندازد. آن روز ما آموختیم که پرچم یعنی وطن، یعنی همبستگی، یعنی دفاع از وطن. سالها بعد که دشمن با نادیده گرفتن پرچم به کشور ما حمله کرد، همان دانش‌آموزانی که روز اول مدرسه احترام گذاشتن به پرچم و راه و رسم حفظ آن را آموخته بودند برای حفظ سایه این پرچم به جنگ دشمن رفتند. بعد از آن روز ما یاد گرفتیم پرچم کشورمان را هر جا که دیدیم به آن احترام بگذاریم حتی وقتی آن را در تلویزیون می‌بینیم.

اکنون سال‌ها از آن زمان می‌گذرد، دخترم مثل من به مدرسه رفته، اما در مدرسه هیچ وقت برای او به اهتزاز درآوردن پرچم را اجرا نکرده‌اند و به او یاد نداده‌اند که احترام گذاشتن  به پرچم برای هر ایرانی یک تکلیف است. به او نگفته‌اند که پرچم نشانه همبستگی یک ملت است. حالا او مانده است و تلویزیونی که به مناسبت‌هایی خاص پرچم کشورمان را به نمایش می‌گذارد. دخترم وقتی می‌بیند من با دیدن پرچم  ایران که بر صفحه تلویزیون نقش می‌بندد و صدای آواز محمد نوری که می‌خواند: ما برای حفظ این خاک خون دل‌ها خورده‌ایم، اشک در چشمانم حلقه می‌زند، متعجب می‌شود. او حق دارد چون هیچ جا و هیچ رسانه‌ای به او نیاموخته که مفهوم پرچم بسیار گسترده است و او نمی‌داند پرچم یعنی وطن.

وقتی مدرسه به من احترام گذاشتن به پرچم را آموخت، تلویزیون مثل امروز آنقدر گسترش پیدا نکرده بود که حکم مدرسه دوم را برای کودکان و نوجوانان داشته باشد؛ اما امروزه تلویزیون به عنوان رسانه‌ای فراگیر آنقدر توسعه یافته که حتی می‌تواند به سیستم‌های آموزشی دیگر خط و جهت بدهد و اکنون پرسش اینجاست که تلویزیون برای کودکان امروز و جوانان فردا برای شناسایی پرچم و احترام گذاشتن به آن چه می‌تواند بکند؟

رسانه ملی و نهادینه کردن پرچم به‌عنوان نماد ملی و مذهبی ایران‌

مهدی ناظمی اردکانی، عضو هیات علمی دانشکده فرهنگی دانشگاه امام حسین(ع) با یادآوری این نکته که پرچم به عنوان نماد در همه جوامع و کشورها مطرح است و گویای بخش زیادی از باورها و ارزش‌های مردم یک جامعه است، گفت: به همین دلیل است که پرچم ملت‌ها در نزد آنها حرمت و قداست دارد.

وی در ادامه گفت: در صورتی که مردم یک کشور به خوبی دریابند در پرچم کشورشان به کدام باورهای اساسی آنها توجه شده است، به پرچمشان افتخار خواهند کرد و آن را مورد احترام و توجه قرار می‌دهند.

این استاد دانشگاه در ادامه با تاکید بر این نکته که پرچم جمهوری اسلامی نشانگر باورهای اساسی دین و نماد ملیت پرافتخار کشور ماست و باید مورد احترام همه ما باشد، گفت: این پرچم می‌تواند موجبات استحکام هویت ایرانی، اسلامی ما را فراهم آورد. بنابراین، جلب توجه افراد جامعه از دوران کودکی به این نماد می‌تواند باعث هویت‌بخشی افراد جامعه شود.

عضو هیات علمی دانشگاه امام حسین(ع) در ادامه درباره تاثیر برنامه‌های تلویزیون در نهادینه کردن این نماد در افراد جامعه بخصوص کودکان گفت: سریال‌های تلویزیونی و برنامه‌های مختلف کودک می‌تواند با ارائه پیام ضمنی به کودکان، ذهن آنها را متوجه پرچم کشورشان کند.

ناظمی اردکانی در پایان سخنان خود گفت:  صدا و سیما می‌تواند به تهیه‌کنندگان، مجریان و برنامه‌سازان خود، طرح جامعی ارائه کند و آنها را موظف سازد تا در برنامه‌هایشان، پرچم را به عنوان یک نماد ملی و مذهبی نمایش دهند تا این نماد در ذهن همه نهادینه شود.

توجه به پرچم و برنامه‌ریزی مدیران‌

برنامه «عمو پورنگ» از برنامه‌هایی است که در آن، به پرچم ایران توجه شده و سرودی نیز با مضمون ایران در این برنامه اجرا می‌شود. مسلم آقاجان‌زاده، تهیه‌کننده برنامه عموپورنگ درباره ضرورت توجه برنامه‌سازان کودک به پرچم و سرود ملی گفت: در کشورهای پیشرفته دنیا که به تاثیر رسانه بر ذهن مردم آگاه هستند، سال‌هاست که از طریق کارتون، فیلم، سریال و بازی‌های رایانه‌ای روی این قضیه کار می‌کنند و به این وسیله حس ملی‌گرایی را در کودکان نهادینه می‌کنند و مسلما تهیه‌کنندگان و برنامه‌سازان تلویزیونی ما هم باید نسبت به این قضیه حساس شوند و به صورت مستمر روی آن کار کنند.

امیر محمد دهستانی، یکی از کارگردانان مجموعه انیمیشن «قصه ما مثل شد» هم با تاکید بر این ‌که برنامه‌سازان تلویزیون بنا به مقتضیات برنامه‌ای که تولید می‌کنند، باید به پرچم به عنوان نماد ملیت و مذهب ما توجه کنند، گفت: واقعیت این است که این‌گونه برنامه‌ها باید از طرف مدیران سازمان به برنامه‌سازان پیشنهاد شود و در اصل باید درباره توجه به آن و حتی  نوع این توجه، برنامه‌ریزی و تعیین سیاست شود.

نسلی که با پرچم دوست نیست‌

کیارش زند، انیماتوری که با تلویزیون نیز همکاری دارد، در پاسخ به این پرسش که تلویزیون به چه میزان در آشنا کردن کودکان با پرچم و احترام گذاشتن به آن سهم دارد، گفت: من برای تاکید بر این نکته که احترام به پرچم باید در وجود افراد یک کشور از ابتدای کودکی نهادینه شود، چند مثال می‌زنم، اول: در یک بازی رایانه‌ای که امریکایی‌ها با محوریت مبارزه با تروریست‌ها ساخته و در سراسر دنیا توزیع کرده‌اند، اگر کاربری به پرچم امریکا شلیک کند، بازی را کاملا می‌بازد. دوم: چند سال پیش که برای شرکت در جشنواره کاریکاتور به ترکیه رفته بودم، با چشمان خودم دیدم که یک ژاپنی وقتی پرچم کوچکی از کشورش را به دستش دادند، آن را بوسید، تا کرد و در کیفش گذاشت.

زند در ادامه گفت: با این دو مثال، تقریبا می‌توان به این نکته رسید که امریکایی‌ها و برخی کشورهای آسیایی احترام و حفظ پرچم را در آثار بصری خود گنجانده‌اند و آن‌قدر آن را تکرار کرده‌اند که این رفتار در وجود همه افراد جامعه نهادینه شده است.

زند با یادآوری این نکته که در سیاست‌های کلان رسانه ملی به نمایش ارزش‌ها و آداب و سنن تاکید شده است، گفت: اما در این سیاست‌ها توجه به پرچم برای حفظ ملیت و ملی‌گرایی جدی تعریف نشده است در صورتی که همه ما می‌دانیم پرچم کشور ما نماد جغرافیایی به نام ایران است که با پذیرش دین اسلام توانست این دین بزرگ را تداوم بخشد. اما متاسفانه در شرایطی، گروهی سعی کردند ملیت ایرانی را از مذهب جدا کنند و به همین دلیل به پرچم و تبعاتی که احترام به پرچم می‌تواند برای یک ملت داشته باشد بی‌توجهی شد و ما اکنون با نسلی روبه‌رو هستیم که حس ملی‌گرایی چندانی ندارد.

وی افزود: در چنین شرایطی مسلما تلویزیون با برنامه‌هایی که دارد می‌تواند این حس را دوباره در ملت ما زنده و تقویت کند و واقعیت این است در این راه توجه به پرچم یکی از موثرترین روش‌ها می‌تواند باشد.

فردا دومین مرحله انتخابات مجلس شورای اسلامی برگزار می‌شود. شاید به همین مناسبت است که چند روزی است سرود «ایران» با صدای محمد نوری، شعر نادر ابراهیمی و تصاویری به‌یادماندنی از ایران و پرچم ایران از تلویزیون پخش می‌شود.

 نماآهنگی  که بزرگ و کوچک را متاثر کرده و نشان داده که ملت ایران، پایندگی خود را با پرچم سبز، سفید و قرمزی که به نام الله مزین شده است، برای همیشه حفظ خواهد کرد؛ البته اگر نسل فردا مثل نسل دیروز این پرچم را بشناسد و یاد بگیرد چگونه به آن احترام بگذارد.