تأثیر شرایط اقتصادی بر دلزدگی تحصیلی‌

این استاد دانشگاه می‌افزاید: موضوع، تنها کاهش انگیزه تحصیل پسران دبیرستانی نیست، بلکه فراگیرتر از این است که بسیاری از آنهایی که وارد دانشگاه‌ها شده و می‌شوند نیز انگیزه خاصی برای تحصیل و شور و شوق فراگیری کامل دروس را ندارند و متاسفانه تنها به فراگیری سطحی بدون پشتوانه تحقیق علمی و گرفتن نمره بسنده می‌کنند و این موضوع نیز نگران‌کننده است.

نیاز مالی‌

نگاه این کارشناس آموزشی نسبت به باور موضوعات مربوط به آسیب‌های آموزشی، نکته‌ای است که شاید بتوان آن را شرط نخست برای حرکت به سمت ایجاد فضای مطلوب و شرایط مناسب برای تحصیل پویا و بانشاط و ایجاد انگیزه برای ادامه تحصیل تلقی کرد.

شناخت دلایل بی‌انگیزگی تحصیلی در آموزش و پرورش و بویژه در مقطع دبیرستان و آن هم از سوی پسران، موضوعی است که رئیس مرکز مطالعات جوانان دانشگاه تهران نیز به آن پرداخته است.دکتر سیدضیاء هاشمی با تاکید بر این نکته که مطالعات صورت گرفته از کاهش انگیزه‌های تحصیلی در این قشر خبر می‌دهد، می‌گوید: مطالعات و بررسی صورت گرفته از وضعیت تحصیلی نوجوانان نشان می‌دهد که انگیزه ادامه تحصیل در پسران دبیرستانی بشدت در حال کاهش است.

او درباره دلایل این موضوع می‌گوید: بخشی از پسران در حال حاضر تامین نیازهای مالی و اجتماعی و دستیابی به موقعیت‌های مالی و اقتصادی برای خود و یا خانواده‌هایشان را به تحصیل ترجیح می‌دهند و به همین دلیل در دوران دبیرستان که امکان و توان جسمی مناسب‌تری برای ورود به عرصه‌های کاری دارند، ترک تحصیل می‌کنند.هاشمی البته تاکید می‌کند که بی‌انگیزگی نسبت به تحصیل رفته رفته در دختران نیز در حال مشاهده است، اما هنوز بشدت پسران نیست.

این اظهارات در حالی صورت می‌گیرد که برخی مسوولان و متولیان آموزشی در کشور هنوز حاضر به قبول برخی واقعیت‌های اجتماعی در حوزه آموزش و پرورش و آموزش عالی نیستند و وجود برخی آسیب‌ها در این دو حوزه را یا انکار می‌کنند یا این که براحتی حاضر به پذیرش آن نیستند.

دکتر شهاب معتقد است: همین عدم باور موجب می‌شود برنامه‌ریزی و جدیت کافی برای حل‌وفصل آسیب‌ها صورت نگیرد.

او می‌افزاید: امیدوارم مسوولان به مساله کاهش انگیزه تحصیل که در پسران مقطع متوسطه بیشتر مشاهده می‌شود، توجه کنند و اجازه ندهند این مساله گسترده‌تر شود و در کنار موضوعاتی مانند مردودی سالانه یک بیستم دانش‌آموزان، جامعه را به سمت جامعه‌ای گریزان از علم و دانش سوق دهد.

او معتقد است، زمان آن فرارسیده که مسوولان آموزش و پرورش و متولیان و صاحب‌منصبان آموزشی کشور دوشادوش کارشناسان خبره به اجرای پژوهش‌های جدی درباره آسیب‌های نظام آموزش و پرورش اقدام کنند و واقع‌بینانه و با هدف حل آسیب‌ها، نتایج آن را بپذیرند.

بیکاری پس از عمری درس خواندن!

بخش دیگری از بی‌انگیزگی‌ها نسبت به ادامه تحصیل مربوط به شرایط پس از فارغ‌التحصیلی، بویژه از دانشگاه‌هاست. بسیاری از فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌ها از عدم امکان دستیابی به شغل پس از پایان دوره تحصیلی گلایه دارند و بسیاری از آنها هم به این نکته تاکید می‌کنند که اگر هم پس از فارغ‌التحصیل شدن موفق به پیدا کردن شغل شوند، معمولا این شغل مرتبط با تحصیلات آنها نیست.

بر این اساس، بسیاری از آنان رفتن به دنبال کسب و کار و درآمدزایی را به ادامه تحصیل ترجیح می‌دهند.