افرادی که به سمت ورزش میروند به لحاظ روحی نسبت به افراد دیگر جامعه ایثارگرتر خواهند شد. این مساله در ورزش باستانی ما هم دیده میشود و باستانیکاران افرادی هستند که روحیه گذشت و فداکاری دارند.
این افراد از آنچه به آنها تعلق دارد میگذرند برای اینکه منافع دیگران را تامین کنند. در برخی موارد دیده شده حتی جسمشان را برای نجات جان دیگران به خطر میاندازند.
در این چند سال اخیر با توجه بهاینکه ورزشکاران، سیاسیون و هنرمندان الگوی جوانان و نوجوانان شدهاند و در واقع از آنها تقلید میکنند، نشان دادن چنین خصلتهایی از این افراد بسیار مهم است، چرا که جوانان هم تحت تاثیر آن قرار میگیرند.
متاسفانه در جامعه ما بندرت از سوی یک چهره شناخته شده رفتار فداکارانه دیده میشود و به همین خاطر هم این رفتار در جامعه بسیار کم است.
به طور کلی باید گفت فداکاری یک رفتار کاملا اکتسابی است. افراد فداکار جامعه کسانی هستند که در خانوادههایی با رفتار فداکارانه پرورش پیدا میکنند یعنی اینکه پدر و مادر در برابر دیگران و حتی غریبهها از خودگذشتگی میکنند و فرزند از کودکی این رفتار را میبیند و از آنها تقلید میکند و در بزرگسالی در برابر دیگران فداکارانه برخورد میکند. اما اگر کودکی در خانوادهای بسیار خشک و رفتاری خودخواهانه رشد کند فرد فداکاری نخواهد شد. پرورش چنین روحیهای در کودکان و افراد جامعه باعث داشتن جامعهای سالمتر خواهد شد.
برای تقویت روحیه فداکارانه در جامعه باید از مهد کودکها و آموزش و پرورش شروع کرد و یک درک درست از فداکاری به کودکان ارائه داد تا آنان انرژی خود را به صورت درست تخلیه کنند. این امر بجز آموزش و پرورش بر عهده متولیان رفاه روانی جامعه نیز هست. در واقع دور شدن از فداکاری به دلیل بالا رفتن احساس بیاعتمادی در افراد است و اینکه علت این احساس در مردم چیست و چرا کمتر حاضر به گذشت در برابر دیگران هستند را باید به طور دقیق مورد بررسی قرار داد. چرا که وجود حس فداکاری و رفتار ایثارگرایانه نشاندهنده یک شخصیت سالم است و افراد با شخصیت سالم هستند که در نهایت جامعه سالم را میسازند.
مریم رامشت
روانشناس و مدرس دانشگاه