بمبی‌ که‌ در گوگل منفجر شد

بمب گوگلی چیست؟

اگر به وب‌سایت یا وبلاگی خاص، با یک عبارت مشخص در صفحه‌های مختلف و متعدد لینک داده شود، این سایت در رده‌بندی گوگل بالا می‌آید و اگر لینک‌ها به اندازه کافی زیاد باشد، می‌تواند به رده اول هم برسد؛ برای مثال اگر تعداد زیادی وبلاگ و وب‌سایت با عبارت Arabian gulf  به وب‌سایتی که درباره خلیج فارس است لینک بدهند، هر کس در گوگل عبارت Arabian gulf   را جستجو کند نخستین نتیجه‌ای که می‌گیرد، همان وب‌سایت مربوط به خلیج فارس خواهد بود.

چطور شد که به فکر طراحی چنین بمبی افتادید؟

ماجرای بمب گوگلی خلیج فارس به نوامبر 2004 برمی‌گردد. آن زمان موسسهNational geographic  در نسخه آخر کتاب اطلس خود نام خلیج عربی را در پرانتز و زیر عبارت خلیج فارس آورده بود. من هم مثل بقیه ایرانی‌ها از این اتفاق ناراحت بودم. به‌ویژه که تجربه زندگی در کشورهای عربی را داشتم. آنجا همیشه و همه جا این عبارت جعلی به چشم می‌خورد یا شنیده می‌شد و برای ایرانیان بسیار آزاردهنده بود. آن زمان مانند بسیاری دیگر از کاربران اینترنت، طوماری را در اعتراض به این مساله امضا کردم ولی احساسم این بود که امضا کردن طومار به تنهایی کاری را پیش نمی‌برد و حرکت بزرگتری لازم است که اثرگذاری بیشتری داشته باشد. از حدود یک‌سال پیش از این ماجرا اطلاعاتی درباره بمب گوگلی داشتم. در همان روزهایی که بحث خلیج فارس مطرح بود در یکی از سایت‌های ایرانی به نوشته کاربری ناشناس برخوردم که به استفاده از بمب گوگلی اشاره کرده بود. خیلی زود تصمیم گرفتم که این پیشنهاد را عملی کنم.

چطور یک بمب گوگلی ساختید که با این همه سر‌‌و‌صدا منفجر شد؟

من به همان ترتیبی که گفتم عمل کردم؛ یعنی وب‌سایتی طراحی کردم که در واقع مربوط به خلیج فارس بود ولی لینک آن در وب‌سایت‌ها و وبلاگ‌های دیگر عبارتArabian gulf   بود. برای این منظور دستورالعمل کامل چگونگی عملی کردن چنین طرحی را در وبلاگ خودم توضیح دادم. پس از مدت کوتاهی وبلاگ‌داران و وب‌سایت‌داران زیادی به حمایت برخاستند و بزودی خبر آن بین ایرانیان پخش شد. حتی بعضی از دوستانم که نمی‌دانستند این حرکت را من آغاز کرده‌ام، ایمیل‌هایی را که در این مورد دریافت کرده بودند برای من هم می‌فرستادند و از من می‌خواستند در این طرح شرکت کنم.

محتوای وب‌سایتی که ساخته بودید چه بود؟

بمب گوگلی من یک وب‌سایت استاتیک ساده بود. برای این کار صفحه ساده‌ای درست کردم شبیه به صفحه‌ای که مرورگر اینترنت هنگام عدم توانایی در دسترسی به یک وب‌سایت نمایش می‌دهد. با این تفاوت که به جای پیغام معمولی این عبارت نوشته شده بود: «خلیج مورد نظر پیدا نشد. حتماً منظورتان خلیج فارس است.» به این ترتیب در صورت موفقیت این طرح، هرکس در اینترنت برای خلیج عربی جستجو می‌کرد به این پیام غیرمنتظره می‌رسید.

چقدر طول کشید تا بمب شما منفجر شد؟

بالاخره بعد از حدود 2 هفته بمب ما به اصطلاح منفجر شد و در رتبه اول گوگل و موتورهای جستجوی دیگر قرار گرفت. خبر این بمب گوگلی در بسیاری از رسانه‌های ایرانی و خارجی پخش شد. با توجه به این‌که محتوای صفحه‌ای که ساخته بودم جالب و بامزه بود و خشن جلوه نمی‌کرد، بسیاری از خبرگزاری‌های بزرگ خبر آن را منتشر کردند. در عملی شدن این طرح صدها نفر از وبلاگ نویسان و وب‌سایت داران ایرانی نقش داشتند و توانستند در دنیا خبرساز شوند. چند هفته بعد از جنجال‌هایی که این بمب به پا کرد، موسسه National geographic با توجه به فشارهایی که حرکت ما و دیگر گروه‌های ایرانی ایجاد کرده بود- مجبور به عقب‌نشینی شد و عبارت خلیج عربی را اصلاح کرد. این پیروزی بزرگ به نام وبلاگ‌نویسان ایرانی ثبت شد.

زمانی که فیلم 300 پخش شد، شما اقدام مشابهی انجام دادید.

جریان فیلم 300 دومین حرکت گسترده‌ای بود که پس از بمب گوگلی خلیج فارس طراحی کردم. فیلم‌300 هم اتفاقی بود که مثل خلیج عربی موجب ناراحتی ایرانیان شد و برایشان اهمیت زیادی داشت. همان‌طور که انتظار می‌رفت این فیلم خیلی در بین ایرانیان جنجال به پا کرد و طومارهای اینترنتی متعددی به راه افتاد. تصویری که در این فیلم از ایرانیان ارائه شده بود، تصویری خصمانه و دور از واقعیت بود. وقتی یکی از طومارهای اینترنتی را خواندم احساس کردم تاثیرگذاری لازم را ندارد و این نوع اعتراض‌های مستقیم می‌تواند ایرانیان را افرادی عصبانی جلوه دهد. به همین دلیل به فکر برگزاری یک نمایشگاه نقاشی اینترنتی با موضوع ایران باستان و استفاده از شهرت فیلم 300 برای نشان دادن این نمایشگاه به همه جهان افتادم. با این کار می‌شد چهره واقعی و متمدن ایرانیان را به دنیا نشان داد و علاوه براین واقعیت‌های تاریخی کشورمان را به غربی‌ها آموخت. دوست داشتم با این حرکت علاوه بر این‌که ایرانیان اعتراضشان را به فیلم 300 نشان می‌دهند، توانایی‌هایشان هم شناخته شود. هنرمندان بااستعداد بسیاری داریم که دوست دارند آثارشان مطرح و معروف شود.

چطور این کار را انجام دادید؟

کار مشکلی بود و اولش خیلی تردید داشتم. از یک طرف نمی‌خواستم با عدم استقبال دیگران و شکست احتمالی طرح، اعتباری را که در تجربه بمب گوگلی خلیج فارس به دست آورده بودم خراب کنم و از طرف دگر دوست نداشتم این ترس و تردید مرا از اجرای برنامه‌ای که در ذهن داشتم باز دارد. به هر حال تصمیم خودم را گرفتم و اجرای کار را آغاز کردم. یکی از کارهایی که برای عملی کردن این طرح باید انجام می‌شد، اعلام فراخوان هنری برای جمع آوری آثار و نقاشی‌های مربوط به ایران باستان بود. پس از آن باید صفحه نمایش این آثار در وب‌سایت‌ها و وبلاگ‌های مختلف لینک داده می‌شد. برای این کار از تجربه بمب گوگلی قبلی استفاده کردم و از خوانندگان وبلاگم خواستم صفحه‌ای را که برای نمایش نقاشی‌ها طراحی کرده بودم، با عبارت فیلم 300 لینک دهند تا رتبه آن برای جستجوی این عبارت در اینترنت بالا رود. این صفحه برخلاف بمب گوگلی خلیج فارس یک صفحه دینامیک است و مرتب به روز می‌شود.

استقبال هنرمندان از برگزاری چنین نمایشگاهی چطور بود؟

وقت بسیار زیادی را صرف کردم تا توانستم با تمام هنرمندان ایرانی تماس بگیرم و آنها را از برنامه خودم مطلع کنم. متاسفانه بسیاری از آنها علاقه‌ای به فرستادن اثر و شرکت در این نمایشگاه از خود نشان ندادند. در مقابل خیلی از هنرمندان دیگر از این حرکت استقبال کردند و آثارشان را فرستادند. در مجموع توانستیم گالری بسیار خوبی از آثار متنوع در سبک‌های مختلف تشکیل دهیم.

استقبال از سایتی که طراحی کردید در حد انتظارتان بود؟

خوشبختانه این طرح هم به دلیل نوآوری که در آن بود مورد توجه رسانه‌های خبری مختلف قرار گرفت و در بسیاری از وب‌سایت‌های خبری و روزنامه‌ها پوشش داده شد. در نتیجه افراد زیادی از نمایشگاه اینترنتی ما بازدید کردند و پیام‌های بسیاری دریافت کردم که حاکی از جلب رضایت بازدیدکننده‌ها بود. این حرکت وقت و انرژی بسیاری از من گرفت ولی نتایج جالبی داشت؛ از یک طرف بار دیگر همبستگی ایرانیان در دفاع از مسائل ملی آشکار شد و از طرف دیگر این حرکت چهره‌ای آرام و هنرمندانه از ایرانیان ترسیم کرد که مورد تحسین همگان قرار گرفت. در کل با همت و تلاش همه کسانی که در این طرح شرکت کردند حرکت مثبتی شکل گرفت.

استقبال از این سایت هم در حد بمب گوگلی خلیج فارس بود؟

در فاصله میان بمب گوگلی خلیج فارس و بمب گوگلی فیلم 300 اینترنت گسترش عجیبی داشت و برخلاف انتظار من فراخوان بمب گوگلی 300 با استقبالی چندین برابر دفعه اول روبه رو شد. 3هزار و 444 وب‌سایت و وبلاگ مختلف به صفحه‌ای که درست کرده بودم لینک دادند.

 انتقاد یا مخالفتی هم نسبت به کاری که انجام دادید وجود داشت؟

از سوی بعضی افرادی که عقیده داشتند اعتراض به این فیلم اهمیت چندانی ندارد، مخالفت‌هایی با این کار صورت گرفت. ولی خوشبختانه تعداد موافقان و طرفداران این طرح خیلی بیشتر بود. بنابراین تصمیم گرفتم در برابر اعتراض‌ها و مخالفت‌ها سکوت کنم. می‌خواستم همه انرژی‌ام صرف موفقیت این طرح و فراهم کردن آثار هنری برای این پروژه شود. تعداد زیاد افرادی که در این طرح شرکت کردند نشان داد، اعتراض به این فیلم برای ایرانیان اهمیت دارد. به نظر من همین استقبال چشمگیر بهترین جواب برای مخالفان بود.

چقدر طول کشید که به نتیجه دلخواه برسید؟

با کمک همه وبلاگ نویسان و وب‌سایت داران پس از 2 هفته سایتی که ساخته بودم به صفحه اول نتایج جستجوی گوگل برای عبارت فیلم 300 آمد.

هنوز هم سایت فیلم 300 فعال است؟

سایت 300 هنوز هم فعال است و آن را مرتب با اخبار مربوط به هنر و هنرمندان ایرانی به روز می‌کنم. دوست دارم از این وب‌سایت برای معرفی هنرمندان ایرانی استفاده کنم.

از فعالیت‌های دیگرت بگو؟ حرفه اصلی‌ات چیست؟

کارشناسی مهندسی برق را در دانشگاه ونکوور خواندم. الان هم مدرک کارشناسی ارشد برق در گرایش الکترومغناطیس دارم که از دانشگاه تورنتو گرفته‌ام. در تمام سال‌های تحصیل در کنار درسم کارهای طراحی و نقاشی هم انجام می‌دادم. به ویژه در دوره کارشناسی ارشد که در چندین روزنامه دانشگاه نقاشی می‌کشیدم. کم کم در نقاشی و طراحی آنقدر پیشرفت کردم که تجربه کاری‌ام در این کار بیشتر از مهندسی برق شد. بعد از دانشگاه هم در شرکتی به کار طراحی مشغول شدم.

طراحی وب‌سایت هم انجام می‌دهی؟

از وقتی که دبیرستانی بودم با اینترنت آشنا شدم. از همان زمان هم به طراحی وب‌سایت علاقه داشتم. اول از درست کردن وب‌سایت شخصی شروع کردم و بعد هم وب‌سایت‌هایی برای انجمن‌های دانشجویی. الان هم بیشتر کارهای طراحی، انیمیشن و گرافیک انجام می‌دهم.

 بنفشه رحمانی‌