این حضور بیسابقه که رسانهها آن را «شبهای انقلابی» نامیدهاند، پاسخی عملی به تلاش رسانهای آمریکا برای القای تصویری از «جامعهای چندپاره و تسلیمشده» بوده است.
«شبهای انقلابی»وقتی خیابان به مقابله با عملیات روانی میرود
از همان آغاز جنگ تا روزهای پس از آتشبس، تهران شبها صحنه راهپیماییهای عظیم و خودجوشی بوده که تمام میادین و خیابانها را درنوردیده است. دهها هزار نفر از مردم با در دست گرفتن پرچم ایران، تصاویر قائد شهید و سایر شهدای دفاع مقدس سوم، پیام روشنی فرستادند: «جامعه ایران نهتنها از هم نپاشیده، بلکه بیش از پیش منسجم شده است.»
این تحرکات، دقیقا درست زمانی تشدید شد که رسانههای غربی مشغول روایت «شکاف میان مردم و نظام» بودند. این حضورها نشان میدهد که عملیات روانی دشمن نهتنها کارساز نبوده، بلکه واکنش معکوس ایجاد کرده است.
شکست روایتسازی آمریکا در برابر اتحاد میدانی ایران
تحلیلگران مؤسسه بینالمللی مبارزه با تروریسم معتقدند راهبرد ایران در جنگ اطلاعاتی، مرکزی و هماهنگ است اما چیزی که اینبار غیرمنتظره به نظر رسید، هماهنگی خودجوش مردم با این روایتهای مقاومتمحور بود. در شرایطی که آمریکا تلاش داشت «خستگی جامعه ایرانی» را القا کند، حضور میلیونی مردم در راهپیماییها و تکرار آن در «شبهای انقلابی» پس از جنگ، ثابت کرد که بازدارندگی ایران تنها نظامی نیست، بلکه اجتماعی نیز هست. در مقابل، واشنگتن که به اعتراف تحلیلگران، «خزانهاش خالی و ائتلافهایش در حال فروپاشی» است، نتوانسته تصویری جز «بازنده شکستخورده» از خود
به نمایش بگذارد.
تصویری که جهان دید همدلی در بازسازی و میدان
شاید گویاترین نماد همدلی مردم ایران، فراتر از شعارهای سیاسی، در صحنه بازسازی کشور دیده شود. این سطح از مشارکت مردمی در بازسازی، هرگونه روایت رسانهای آمریکا مبنی بر «فروپاشی انسجام اجتماعی ایران» را نقش بر آب میکند. در واقع، آمریکا تصور میکرد با شدتبخشی حملات میتواند «مردم را علیه نظام» بشوراند اما نتیجه عملا اتحاد هرچه بیشتر صفوف داخلی در دفاع از تمامیت کشور بود.
نبرد روایتها و پیروزی واقعیت میدانی
در حالی که کاخ سفید هنوز تلاش میکند با «جنگ شناختی» شکست نظامی خود را پنهان کند، واقعیت خیابانهای ایران چیز دیگری نشان میدهد. تجمعات شبانه خودجوش، از مراسم سوگواری شهدا گرفته تا راهپیماییهای حمایت از حاکمیت، همگی یک پیام واحد دارند: فشار خارجی تنها همدلی داخلی را افزایش میدهد. آمریکا که در این جنگ نتوانست حتی یکی از اهداف اعلامی خود را محقق کند، اکنون در کارزار رسانهای نیز با شکستی سختتر از میدان نبرد مواجه شده است؛ چراکه روایتهای توخالی «تفرقه»، تاب مقاومت در برابر تصاویر واقعی از خیابانهای ایران را ندارند. وفاقی که از دل بحران زاده شده، امروز قویترین سپر نامرئی ایران در برابر سناریوسازیهای دشمن است.
اقلیت؟ کدام اقلیت؟!
طبق نظرسنجی تازه صورت گرفته ۲۰درصد پاسخدهندگان بیش از ۱۰ بار در تجمعات شبانه پس از جنگ تحمیلی سوم شرکت کردند اما حدود ۶۰درصد دستکم یک بار در این تجمعات شرکت کردهاند.
مطابق این پژوهش اکثریت جامعه ایران با این تجمعات همراهی نشان دادهاند. حتی در میان کسانی که شرکتی در تجمعات نداشتهاند، بیش از ۳۵درصد افراد، حس بسیار مثبت به تجمعات داشتهاند.
افرادی که در تجمعات مطلقا شرکت نکردهاند ۳۸درصد جامعه را شکل میدهند و از بین این ۳۸درصد، تنها ۳۱درصد افراد حس مثبتی نسبت به تجمعات نداشتهاند.
از این پژوهش میتوان نتیجه گرفت کلیت حضور در خیابانها پس از وقوع جنگ، در مجموع مردمپایه بوده است و سویه حاکمیتی این پدیده وزن ناچیزی نسبت به سویه مردمی آن داشته است.