لیست نهایی آثار نشاندهنده ترکیبی هوشمندانه از نسلهای مختلف فیلمسازی است که در قالب ۳۱فیلم رقابتی و دو فیلم خارج از مسابقه قرار است ویترینی تمامقد از توانمندیهای فعلی سینمای ایران را به نمایش بگذارند.
در میان اسامی اعلام شده برای بخش فیلمهای بلند سینمایی، حضور چهرههای شاخص و جریانساز جلب توجه میکند. از سینماگران پیشکسوت و صاحبسبکی چون رسول صدرعاملی با فیلم «قایقسواری در تهران» و مصطفی رزاقکریمی با «کافه سلطان» گرفته تا کارگردانان پرمخاطبی همچون محمدحسین مهدویان با «نیمشب»، سروش صحت با «استخر» و منوچهر هادی با «خیابان جمهوری» همگی نشان از رقابتی داغ در سودای سیمرغ دارند. همچنین حضور نسل جدید و خلاق سینمای ایران با آثاری چون «اسکورت» به کارگردانی یوسف حاتمیکیا، «سقف» ساخته ابراهیم امینی و «زنده شور» به کارگردانی کاظم دانشی، نویدبخش جشنوارهای است که علاوه بر تنوع ژانر، به لحاظ دیدگاههای هنری نیز رنگارنگ و کنجکاویبرانگیز خواهد بود.
یکی از مهمترین حواشی این دوره که پیش از آغاز رسمی جشنواره بازتاب گستردهای داشت، غیبت فیلم «غذای نیمروز» جدیدترین ساخته مجید مجیدی در لیست نهایی است. با وجود آنکه نسخه نهایی این فیلم به دبیرخانه ارائه شده و از کیفیت فنی و محتوایی بالایی برخوردار بود اما با تصمیمی استراتژیک و حرفهای مقرر شد این اثر برای حفظ شانس حضور در رویدادهای رده اول بینالمللی از جمله جشنواره کن ۲۰۲۶ در فجر امسال اکران نشود. این رویکرد نشاندهنده نگاهی واقعگرایانه به پخش بینالمللی آثار فاخر سینمای ایران است تا فرصت درخشش در بازارهای جهانی بهواسطه نمایش زودهنگام در جشنوارههای داخلی از دست نرود.
در کنار بخش سودای سیمرغ، توجه به سینمای مستند و کوتاه نیز با حضور ۱۳اثر در هر بخش، از پویایی این حوزهها حکایت دارد. مستندهایی نظیر «ارس؛ رود خروشان»، «میریام» و «نامش زن» در کنار فیلمهای کوتاهی چون «سرخرگ» و «اسپایدرمرد» بخش مهمی از بار محتوایی و تجربی جشنواره را بهدوش میکشند. این آثار که حاصل تلاش فیلمسازان دغدغهمند در حوزههای اجتماعی و هنری است، در کنار فیلمهای بلند سینمایی، پازل کامل سینمای ایران را در سال ۱۴۰۴ تکمیل میکند و فرصتی برای دیده شدن استعدادهای تازهنفس فراهم میآورد.
در نهایت، مدیریت اجرایی این دوره با برنامهریزی برای اکران ۳۳فیلم در ۳۳سالن برگزیده شهر تهران دنبال ایجاد یک موج فرهنگی متمرکز است. هدف از این رویکرد، بالا بردن ضریب اشغال سالنها، جلوگیری از هدررفت انرژی و در نهایت رسیدن به یک نشاط جمعی میان مخاطبان و سینماگران ذکر شده است. با این اوصاف، جشنواره چهلوچهارم فیلم فجر نهتنها یک رقابت هنری بلکه تلاشی برای احیای پیوند میان مردم و پرده نقرهای است تا در بهمنماهی دیگر، حافظه جمعی ایرانیان با ثبت لحظاتی ناب، بار دیگر به ابدیت گره بخورد.
