آراینده دوبله به آوایی خاص

شهروز ملک آرایی متولد 1320 در ملایر، در همان اوایل نوجوانی به آثار هنری علاقه‌مند شد و در سیزده سالگی به توصیه یکی از آشنایان به تهران آمد و جهت فراگیری آواز و موسیقی به اسماعیل مهرتاش در موسسه جامعه باربد معرفی شد. در ادامه به توصیه رفیع حالتی در کلاسهای بازیگری جامعه باربد شرکت کرد؛ پس از مدتی آواز را رها کرد و صرفا به بازی در تئاترهای جامعه باربد و برخی تئاترهای دیگر در کنار پیشکسوتانی نظیر نصرت الله محتشم، کمال الدین شفیعی و ... پرداخت، مانند بازی در تئاتر «عدالت هارون الرشید» در تئاتر جامعه باربد.

از آواز تا دوبله

در ادامه، بازی در یک فیلم کمدی و نقشی کمیک به او پیشنهاد شد و پس از پایان فیلمبرداری، از طرف سیروس جراح زاده به عنوان مدیر دوبلاژ و ایرج ناظریان به عنوان یکی از گویندگان آن فیلم برای دوبله به جای خودش دعوت شد؛ ملک ­آرایی به ­خوبی از عهده این کار برآمد و در نتیجه، به کار دوبله علاقه‌مند شد. بنابراین ملک آرایی در ادامه کارهای هنری اش علاوه بر بازی در تئاتر، به دوبله زیر نظر جراح زاده و در ادامه زیر نظر مدیران دوبلاژ دیگری چون احمد رسول زاده، سعید شرافت و ... پرداخت و نامش به فهرست گویندگان دوبلاژ ایران اضافه گردید. ویژگی صدای شهروزملک‌آرایی با نمک بودن ذاتی آن بعلاوه دارا بودن نوعی چاشنی مناسب برای نقشهای بدجنس و زیرک بود که که خیلی وقتها این نوع نقشها را یا در فضای جدی و یا در طنز و کارتون می‌گفت و البته گاهی هم نقشهای مثبت دوست داشتنی را به خوبی با این صدا جان تازه‌ای می‌داد؛ همچنین، مهارت ملک آرایی در صداسازی و خلق تیپ‌های متنوع به گویندگی او به ویژه در انیمیشن کمک می کرد. از صداپیشگی های درخشان و به یادماندنی او در نقشهایی با مایه‌هایی از بدجنسی می‌توان در فیلمهای خارجی کلاسیک به فیلمهای «ربه کا» در نقش پسرعموی اخاذ ربه کا به مدیریت دوبلاژ مهدی علیمحمدی، «کازابلانکا» به مدیریت دوبلاژ «سعید شرافت» در نقش ژنرال آلمانی اشاره کرد؛ همچنین نقشهایی چون سفیرکبیر شوروی در «دکتر استرنج لاو» به مدیریت دوبله احمدرسول زاده، شاعر مداح ابوسفیان در فیلم «رسالت» (محمد رسول الله، ساخته مصطفی عقاد) به مدیریت دوبلاژ منوچهر اسماعیلی و یا پدر اوشین در مجموعه نوستالوژیک «سالهای دور از خانه» به مدیریت دوبله ژاله علو. 

از کاپتان لینچ تا دراگو

 در سریالهای ایرانی هم از این نوع نقشهای همراه با چاشنی بدجنسی می‌توان به دوبله در سریال خاطره انگیز «پدرسالار» به سرپرستی گویندگان جلال مقامی اشاره کرد که ملک آرایی آنجا به جای نقش اکبر آقا داماد آقا اسدالله با بازی خوب محمود جعفری گویندگی کرد، همچنین صداپیشگی به جای کیهان ملکی در نقش نوچه پهلوان اسد (تقی) در سریال محبوب «پهلوانان نمی‌میرند» و یا گویندگی در سریال «روشن‌تر از خاموشی» به جای داماد سوءاستفاده‌گر شاه عباس؛ همچنین در کارتون‌ها ملک آرایی با این نوع صداپیشگی به جای نقشهای بدجنسی که اغلب با نمک هم بودند گویندگی می‌کرد، نقشهای خاطره انگیزی همچون: کاپیتان لینچ در کارتون «سفرهای گالیور» به مدیریت دوبله اکبر منانی، شیطان بزرگ در «ماجراهای سندباد» به مدیریت دوبلاژ ناصر ممدوح، و نیز ناخدای بدجنس (کاپیتان اسماج) در «جزیره ناشناخته» (سرندی پیتی) و شخصیت با نمک ببر آهنگر (دراگو) در «دهکده حیوانات» (هر دو به مدیریت دوبله ژاله علو). اما دوبله نقشهای معروف دیگری که منفی نبوند هم در کارهای ملک ­آرایی به فراوانی وجود داشت، نظیر: رییس ناوارو در سریال محبوب «ناوارو» به مدیریت دوبلاژ بهرام زند، آخناتون در فیلم «سینوهه»، و نیز دوبله نقش خالو حسین دشتی با بازی شهروز رامتین در مجموعه تلویزیونی «دلیران تنگستان» به سرپرستی گویندگان هوشنگ لطیف پور، و برخی از دیگر از دوبله‌­های ملک آرایی در فیلمها و سریالهای خارجی و ایرانی و همچنین انیمیشن‌ها؛ دوبله در آثاری چون: سریال «داستان زندگی» در نقش همسایه مهربان خانواده هانیکو، «جنگجویان کوهستان» در نقش یکی از اعضای بامزه لیانگ شان پو، سریال «نبردی دیگر» به جای یکی از اسرای رزمنده ایرانی در اردوگاه عراق و در برخی انیمیشنها نظیر: گویندگی در نقش جان کوچولو در «رابین هود»، نقش آقای ووپی در «تنسی تاکسیدو و چاملی» و در «بچه های آلپ» به جای دکتر جراح معالجه کننده پای دنی. باید از سایر صداپیشگی‌های متنوع، گوش نواز و دوست داشتنی ملک آرایی در آثار کارتونی هم یاد کنیم که یا لحن ها و صداسازی های متنوعی گویندگی کرده که هر کدام متمایز و متفاوت از دیگری بوده‌اند، نظیر: نقش وزیر در «سیندرلا». «یوگی و دوستان» به جای برخی شخصیتها و بعضی نقشهای متفرقه، «دور دنیا در هشتاد روز» در نقش رییس بانک، «بامزی قوی ترین خرس جهان» و «گوریل انگوری» در نقشهای متفرقه، «پهلوانان» در نقش تیمور خان، «شکرستان» در نقش پهلوان فرصت و ... .

کلکسیون نقش

زنده یاد ملک آرایی در بسیاری آثار مطرح و پرمخاطب دیگر نیز صداپیشگی کرده، آثاری نظیر: فیلمها و سریالهای خارجی همچون «شجاعان تنها هستند»، «پوآرو»، «ارتش سری»، سریال قدیمی «زورو» در نقشهای متفرقه و نیز برخی کمدی‌های کلاسیک غربی به عنوان نقش های مکمل و فرعی نظیر برخی فیلمهای «لورل و هاردی»، «ابوت و کاستلو» و فیلمها و سریالهای ایرانی نظیر «هشت بهشت»، «مزد ترس» و «بازی با مرگ» (مزد ترس 2)، «روز واقعه» و ... . بازی های ملک آرایی در تله تئاترهای «مرگ فروشنده»، «پهلوان پنبه»، مجموعه‌های تلویزیونی «امام علی» و «داستان راستان» و فیلمهای سینمایی «میرزا کوچک خان» و «سردار جنگل» از دیگر یادگارهای با ارزش هنری او هستند. شهروز ملک آرایی، صاحب این صدا و هنر فراموش نشدنی و صاحب شخصیتی متواضع و با اخلاق سرانجام در بیست و نهم دی ماه 1401 درگذشت. روحش شاد و یادش گرامی.