در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
عصر رقابت در فضا
در ماه مارس و در نشست بررسی بودجه سالانه آژانس هوافضای ملی ایالات متحده (NASA) در کنگره بود که مایکل گریفین ، مدیر این آژانس موضوعی را مطرح کرد که روند تخصیص بودجه به این سازمان را کاملا تغییر داد.
او در اظهاراتش خطاب به اعضای کنگره هشدار داد برنامه فضایی چین به این کشور اجازه خواهد داد قبل از آن که فضانوردان امریکایی در چارچوب پروژه ماه مریخ روی سطح تنها قمر زمین فرود آیند فضانوردان خود را راهی ماه کنند.
طرح مساله احتمال اعزام فضانوردان چینی به ماه می تواند برگ برنده ای در دستان مدیران ارشد ناسا باشد و گریفین که حامی پر و پا قرص پروژه اعزام فضانوردان به مریخ است سعی دارد از این برگ برنده حداکثر استفاده را ببرد.
این پروژه آغازی بر دوره جنجال برانگیز عصر فضا برای امریکایی ها تلقی می شود.
به ادعای مدیران ارشد ناسا در حالی که ایالات متحده طی 35سال گذشته برتری فضایی خود را حفظ کرده بود ظهور نسل جدیدی از رقبا می رود تا این جایگاه را از ایالات متحده بگیرد. چین یکی از رقبای بالقوه است . این کشور در سال 2003 میلادی به سومین کشوری تبدیل شد که انسان را به مدار زمین فرستاد. در سال 2005 میلادی چینی ها اعزام اولین تیم دو نفره فضانوردان خود به مدار زمین را جشن گرفتند. قرار است اولین فضاپیمای بدون سرنشین چین تا پایان سال جاری میلادی راهی ماه شود و این کشور مترصد پرتاب سفینه ای با سه سرنشین در سال آینده میلادی و تجربه اولین مورد راهپیمایی فضایی چینی ها در این ماموریت است .ارتش چین طی ماه ژانویه امسال در آزمایشی که سر و صدای زیادی برپا کرد و احتمال آغاز دوران جدیدی در نبردهای فرا زمینی را در اذهان زنده کرد یکی از ماهواره های قدیمی این کشور در جو زمین را با پرتاب یک موشک بالستیک هدایت شونده هدف قرار داد تا توانمندی های خود در این سطح را به نمایش بگذارد.
اگرچه مشخص نیست این آزمایش با چه هدفی انجام شد اما انجام آن دیگر تردیدی برای هیچ کس باقی نگذاشت که فناوری های فضایی از سخت افزار گرفته تا سامانه های مسیریابی و مخابراتی دیگر هدفی دور از دسترس و غیرقابل اکتساب نیستند. با وجود همه موفقیت های چین در زمینه هوافضا به اعتقاد کارشناسان ، این کشور هنوز با دستیابی به طیف وسیع دانش فنی و زیرساخت های مورد نیاز برای رقابت با ایالات متحده فاصله زیادی دارد که پر کردن آن شاید دهه ها وقت بگیرد.
جوان جانسون ، رئیس دپارتمان تحقیقات امنیت ملی در دانشکده جنگ نیروی دریایی در اظهاراتی کاملا مغایر با رویکرد گریفین می گوید: ایالات متحده به لحاظ توانمندی های فضایی فاصله زیادی با سایر کشورها دارد و رسیدن به جایگاهی همسنگ و همتراز امریکا سرمایه گذاری سنگین و زمانی طولانی را می طلبد. می افزاید: با این حال این بدان معنا نیست که سایر رقبا از جمله چین نمی توانند رقیبی برای ایالات متحده باشند.
چین تنها کشور دنیا نیست که رویاهای فضایی دارد. هند با جدیت تمام برنامه فضایی فعالانه ای را دنبال می کند که در چارچوب آن فضانوردان هندی تا سال 2014 میلادی در مدار زمین قرار می گیرند.
اروپا و ژاپن که به طور متعارف در برنامه های اعزام فضانورد به ایستگاه فضایی بین المللی مشارکت دارند نیز از دانش فضایی قابل توجهی برخوردار هستند.اقدام اخیر ژاپن در پرتاب ماهواره ای که به دور شهاب سنگ ایتوکاوا چرخید موجب به دست آمدن نتایجی علمی شد که با آنها می توان یک کتاب را به رشته تحریر درآورد و برنامه اروپا برای آنلاین کردن شبکه ناوبری گالیله که متضمن 30 ماهواره است و می تواند جایگزینی برای سیستم مکان یاب جهانی ایالات متحده (GPS) باشد را هم می توان به این فهرست افزود.
روسیه که زمانی تنها رقیب ایالات متحده در فراسوی جو زمین بود پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی از عرصه رقابت های فضایی خارج شد اما روسها که طی ماههای اخیر به یمن دلارهای نفتی در موقعیت اقتصادی بهتری قرار گرفته اند به دنبال راههای بازپس گیری عنوان خود و احیای برنامه های فضایی شان هستند.
جان داگدون ، از مورخان علوم فضایی در دانشگاه جورج واشنگتن می گوید: روسیه تنها کشور جهان در کنار ایالات متحده است که از توانمندی های فنی ، زیرساخت های صنعتی لازم ، نیروی آموزش دیده و توان پرتاب موشک در هر آب و هوایی برخوردار است.
|
صنعت قدیمی سود فعالیت های مرتبط با علوم فضایی هنوز هم در عقد قرارداد ساخت سفینه های فضایی برای دولتهاست و شرکتهای هوافضای بزرگ جهان چون بوئینگ ، لاکهید و شرکت دفاع هوایی و فضایی اروپا (EADS) یا شرکت روسی RKK کماکان توان خود را صرف ساخت ماهواره های مختلف با همان فناوری های به نسبت قدیمی می کنند. از سال 2004 تاکنون جهان شاهد تولید و پرتاب 80 ماهواره جدید بوده که 3 مورد آن را چینی ها ساختند و راهی مدار زمین کردند. دیگر صنعت اقتصادی شناخته شده مرتبط با فضا خدمات رسانی به ایستگاه بین المللی فضایی است که روسها آن را با موشکهای سایوز خود به تجارتی انحصاری تبدیل کرده اند. حد فاصل سال 2001 میلادی تا پایان فصل دوم 2007 در مجموع 5نفر توریست فضایی راهی مدار زمین شدند که هر یک برای این ماجراجویی 20 میلیون دلار پرداخته بودند. سایوز همچنین پس از حادثه سال 2003 شاتل کلمبیا که در آن همه سرنشینان این شاتل جان باختند ، مسوولیت انتقال فضانوردان امریکایی به ایستگاه فضایی بین المللی را نیز بر عهده گرفته بود. |
سال 2003 میلادی بود که سرهنگ یانگ لی وی با راکت لانگ مارچ و سوار بر سفینه شن ژو راهی مدار زمین شد و پس از 14 دور گردش به دور زمین در سلامت کامل به زمین بازگشت و به قهرمان ملی چینی ها تبدیل شد.
چینی ها اطلاعات چندانی پیرامون برنامه فضایی خود منتشر نمی کنند لیکن ژانگ کین وی ، رئیس تیم تولیدکننده سفینه شن ژو می گوید: پروژه اعزام اولین فضانورد چینی به مدار زمین 2.3 میلیارد دلار خرج روی دست دولت پکن گذاشته است . راکت لانگ مارچ و سفینه شن ژو از روی طرحهای سایوز اقتباس شده اند. چین می گوید قصد دارد با افزایش تجارب و دانش فنی خود اقدام به احداث ایستگاه فضایی اختصاصی خود در مدار زمین کند.اگر چه چینی ها هنوز به طور رسمی از برنامه خود برای اعزام فضانورد به ماه سخن به میان نیاورده اند اما پروازهای شن ژو به انضمام طرح انجام ماموریت های علمی گردش به دور ماه ، ارسال ماشین های روباتیک به سطح ماه برای جمع آوری نمونه خاک و بازگرداندن این نمونه ها به زمین از عزم چینی ها برای تکرار پروسه اعزام آپولو به ماه حکایت دارد.
گریفین ادعا دارد برنامه شن ژو به مرحله ای معادل ماموریت های جیمینی رسیده که ناسا در دهه 60 میلادی در قالب آن برای فراهم آوردن زمینه فرود انسان در ماه ماموریت های دونفره گردش به دور مدار این قمر را ترتیب می داد. او در اظهاراتش خطاب به کنگره تاکید می کند چینی ها در کمتر از یک دهه به توانمندی فرود در ماه دست می یابند. در صورت صحت این ادعا فضانوردان چینی در سال 2018 روی سطح ماه فرود می آیند که یکسال زودتر از برنامه فضاپیمای جدید امریکایی در ماه مطابق برنامه تدوین شده کنونی است . ایالات متحده که نگران جاه طلبی های نظامی چین است طی سالهای اخیر به دقت برنامه فضایی چین را تحت نظر داشته و محدودیت هایی بر صادرات فناوری هایی که ممکن است کاربری نظامی داشته باشند ، وضع کرده است. گریفین سال گذشته دعوت مقامات چینی را برای دیدار از تاسیسات فضایی این کشور به امید توسعه همکاری ها در فضا را پذیرفت . پس از نشست ها و مذاکرات فراوان با دانشمندان فضایی غیرنظامی وقتی فرماندهان ارتش چین برخلاف برنامه از پیش تدوین شده مانع دیدار او از مرکز آموزش فضانوردی در مرکز پرتاب موشک یجوکوات در صحرای گوبی شدند ، گریفین سفرش را کوتاه کرد و به امریکا بازگشت .گریفین در بازگشت از این سفر به خبرنگاران یادآور شد همکاری مستلزم اعتماد دوجانبه است . او تاکید کرد به رغم دستاوردهای شایان توجه صنایع هوافضای چین ، این کشور برای رقابت با ایالات متحده در این عرصه باید راهی طولانی را پشت سر بگذارد. به هر حال ترس از جلو افتادن چین از امریکا موجب شده کنگره حمایت قاطع خود از برنامه ماه مریخ ناسا را اعلام کند تا راه برای برداشتن گام بلند دیگری به سوی فضا هموار شود.
علیرضا مهرورز
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
