کویر ایران در حسرت گردشگران

34 میلیون هکتار ماسه رقصنده در باد، زیر آسمانی که شبها ستاره هایش به زمین نزدیک می شوند و آبادی های مرموزی که روزگاری پناه کویر روندگان بوده اند

کد خبر: ۱۴۷۲۴۴

و امروز میراث گذشتگان ، برای بسیاری از کشورها فرصتی بی نظیر در جذب گردشگر محسوب می شوند؛ اما برای ایران در سال 85 فقط 7000 گردشگر بیابانگرد به ارمغان آورده است.
براساس آمار اعلام شده از سوی سازمان جنگل ها و مراتع کشور، ایران بیش از 34 میلیون هکتار بیابان و کویر دارد؛ اما جاذبه های بی مانند این حوزه حتی برای گردشگران داخلی نیز ناشناخته مانده است.
چنین منطقه وسیع کویری و بیابانی ، برای سرمایه گذاران بخش خصوصی هم باید حوزه ای وسوسه انگیز باشد؛ در حالی که امسال در همایش بین المللی فرصتهای گردشگری فقط یک طرح از سوی بخش خصوصی برای سرمایه گذاری در این حوزه ارائه شد.
به گفته فرزاد نبی زاده ، مدیرعامل یک موسسه طبیعت گردی ، هر سال تعداد زیادی از ایرانیان با وجود مناطق بیابانی منحصر به فرد در کشورمان ، به منظور گردشگری کویر، مسافر کشورهای حاشیه خلیج فارس می شوند.
نبی زاده می گوید: هزینه متوسطی که هر ایرانی در ازای 4 یا 5 روز گردشگری کویر در کشورمان می پردازد، حدود 170 هزار تومان است ؛ در حالی که در منطقه ای مثل دبی ، این هزینه به روزی 100 هزار تومان می رسد؛ اما به دلیل امکانات رفاهی که در اختیار گردشگران قرار می گیرد، کسی از پرداخت آن ناراضی نیست.
وی درباره کمبود امکانات رفاهی توضیح می دهد: گذشته از نبود مراکز اطلاع رسانی گردشگری و راهنمایان تور محلی ، حواشی مناطق کویری و بیابانی ایران از اقامتگاه های مناسب گردشگران ، غذاخوری ، سرویس های بهداشتی عمومی و حتی محل تخلیه زباله ، فقیر است.
نبود امکانات ، تورگردانان را وادار می کند که تمامی تجهیزات را همراه گروه طبیعت گردی به کویر ببرند و همین امر از میزان سوددهی اقتصادی تورهای کویرگردی می کاهد و از اشتیاق مدیران چنین موسساتی برای سرمایه گذاری در این حوزه کم می کند.
زیرساخت های مناسب نداریم حسن انصاری ، نایب رئیس انجمن صنفی دفاتر سفر و گردشگری استان تهران نیز با تایید بر بکر بودن مناطق کویری و بیابانی ایران تاکید می کند: داشتن کویر برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای کویرگردی جهان کافی نیست ؛ چراکه ایران هنوز امکانات و زیرساخت های مناسب را در این حوزه مهیا نکرده است .وی ضمن اشاره به نبود ایستگاه های گردشگری و گروههای پزشکی برای ارائه خدمات درمانی به گردشگران در کویر، مساله حفظ امنیت کویرگردان را بویژه در حواشی استان هایی مانند کرمان ، یکی از اصول اولیه جذب گردشگر می داند.
گرچه ممکن است یافتن مسیرهای عبور امن ، فعالیت اشرار و خاطرات تلخ پیشین را از ربودن و گروگان گرفتن گردشگران ، حداقل به چشم کویرگردان خارجی کمرنگ کند؛ اما نه موسسات کویرگردی و نه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ، هیچ یک هنوز بدرستی از مسیرهای عبوری مطمئن آگاه نیستند.
انصاری می گوید: مشکل فقط نبود امکانات رفاهی نیست ؛ بلکه ایران از نظر اطلاعات تخصصی کویرگردی نیز بسیار ضعیف است ؛ به طوری که نبود اطلاعات تخصصی سبب شده کمتر آژانس مسافرتی ، کویرگردی را در برنامه تورهایش بگنجاند.
هرچند کارشناسان طبیعت گردی معتقدند فراهم کردن امکانات و تسهیلات رفاهی برای گردشگران در مناطق کویری ، باید در اولویت اقدامات سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری باشد؛ در حال حاضر بیشترین تمرکز این سازمان بر نهایی کردن ضوابط طرح جامع بهره برداری از کویر است.
آرش کوشا، مدیر کمیته ملی طبیعت گردی می گوید: هدف از این طرح ، به دست آوردن برنامه ریزی جامع برای شناسایی ظرفیت های بالقوه مناطق کویری و بیابانی ایران در جذب گردشگر و چگونگی احیای اقامتگاه های باستانی واقع در آنهاست.

ناآگاهی از گردشگری کویر

وی هزینه اختصاص یافته به مطالعات طرح جامع کویرگردی را 300 میلیون تومان اعلام می کند و می گوید: ممکن است در مطالعات تخصصی تر به بودجه بیشتری نیاز داشته باشیم.
کوشا علت استقبال کمرنگ سرمایه گذاران بخش خصوصی را برای سرمایه گذاری در کویر، نبود اطلاعات کافی در این حوزه می داند.
وی درباره ارائه شدن فقط یک طرح در حوزه کویرگردی در همایش بین المللی فرصتهای سرمایه گذاری در صنعت گردشگری می گوید: هنوز نتیجه مطالعات ارائه نشده است تا محورها و مناطق کویری مستعد جذب گردشگر را اعلام کنیم و به همین دلیل ، در همایش نیز بجز منطقه مرنجاب که براساس مصوبه هیات دولت منطقه بین المللی کویری است ، تقاضای دیگری برای سرمایه گذاری در این حوزه نداشتیم.
دبیر کمیته طبیعت گردی ، زمان نهایی شدن ضوابط طرح جامع بهره برداری از کویر را تا پایان امسال اعلام می کند و می افزاید: این طرح ، 8 استان را شامل می شود و 2 محور.
وی با ابراز امیدواری از امکان افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی در زمینه کویرگردی می گوید: با صندوق مرمت و احیای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری توافقاتی صورت گرفته است که براساس آنها، سرمایه گذاران بخش خصوصی در صورت احیای کاروانسراها واقع در مسیرهای کویری ، می توانند از آن بهره برداری کنند.
با اعلام خبر نهایی شدن ضوابط طرح جامع بهره برداری از کویر در 6 ماه آینده ، امسال هم ایران ، در آغاز فصلهای مناسب کویرگردی ، فرصت جذب گردشگران را در این حوزه از دست می دهد.
از دست رفتن فرصت جذب کویرروندگان داخلی و خارجی در شرایطی رخ می دهد که حتی پس از نهایی شدن طرح نیز تا پایان سال ، هنوز راه درازی تا اجرایی شدن طرح جامع بهره برداری از کویر در پیش است و به همین سبب بسیاری از تورگردانان بر این باورند که شاید شایسته باشد اگر سازمان میراث فرهنگی و گردشگری علاوه بر انجام مطالعات درباره مناطق کویری کشور، به رفع نیازهای اولیه گردشگران در حواشی این مناطق نیز بپردازد.