تغییر نام وزارت ارشاد در راستای گام دوم انقلاب
گفتوگوی تلویزیونی محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در برنامه گفتوگوی ویژه خبری تلویزیون بار دیگر زمزمه تغییر نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را سر زبانها انداخت. تغییر نامی که از سال ۹۷ دغدغه آن در میان هنرمندان و مسئولان ایجاد شد و حالا بعد از پنج سال بار دیگر مورد توجه قرار گرفت.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اولین بار چهار ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از وزارت اطلاعات و جهانگردی به وزارت ارشاد ملی تغییر نام داد. تفاوت این دو وزارتخانه فارغ از تغییر و تحول محتوایی به واسطه انقلاب اسلامی که در آن ایجاد شده بود، حذف تمامی واحدهای زیر نظر وزیر، ادغام تعدادی از معاونتها و تشکیل معاونتهای جدید و در نهایت تمرکز بر هدف متعالی در مسیر روشن كردن اذهان عمومی مردم كشور و جهانیان پیرامون رویدادها و شناسایی ایران در زمینههای مذهبی، سیاســی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی از طریق مطبوعات داخلی و خارجی و ارشــاد مطبوعات داخلی و خارجی به منظور ارائه واقعیتها بود. هنوز تغییر و تحولات این وزارتخانه تمام نشده بود که عباس دوزدوزانی به عنوان وزیر وقت ارشاد ملی محمدعلی رجایی انتخاب شد. دوزدوزانی در یکی از اولین اقدامات در سال ۱۳۵۹ در کنار تعطیلی این وزارتخانه برای مورد بازبینی قرار دادن کارکنانش، نام وزارت ارشاد ملی را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تغییر داد.
پس از این تغییر نام، ۱۵ واحد از واحدهای سازمانی وزارت فرهنگ و آموزش عالی از جمله موزه هنرهای معاصر، موزه آزادی، ارکستر سمفونیک تهران، اداره کل نظارت و نمایش فیلم، اداره کل فعالیتهای هنری، تئاترشهر، تالار سنگلج و تالار رودکی از آن منتزع و به این وزارتخانه منتقل شدند.
نکته قابل تامل آنکه با وجود اضافه شدن هنرمندان به بدنه ساختاری این وزارتخانه، نامی از آنها و ماموریتهایشان به میان نیامده بود موضوعی که حتی پس از تصویب قانون وظایف و اختیارات آن در ۱۲ اسفند ۱۳۶۵ و تغییر نام به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز از توجه مغفول ماند. با گذر زمان جامعه بزرگ هنری کشور در مسیر برخورداری از یک نظام صنفی قانونی در تعامل با مسئولان، انتظار تغییر نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به وزارت فرهنگ، هنر و ارشاد اسلامی را داشتند موضوعی که در سال ۱۳۹۷ به جد مورد بررسی قرار گرفت. به نحوی که در ۹ مهرماه ۱۳۹۷ کمیسیون وقت فرهنگی مجلس شورای اسلامی با افزودن عنوان هنر به وزارت فرهنگ و ارشاد موافقت کرد. حتی در ۲۷ دیماه همان سال ۵۷ تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، با تدوین طرحی، خواستار تغییر نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شدند که به سرانجامی نرسید. حالا بعد از پنج سال وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در تلاش برای ارتقای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از یک نهاد نظارتی و تنظیمگر به یک وزارتخانه برنامهریز و تبدیل شدن به مسئول حکمرانی کشور در حوزه فرهنگ و هنر بار دیگر خبر از تغییر نام این وزارتخانه میدهد.
باید دید منظور متولی اصلی فرهنگ و هنر کشور از تغییر این نام چیست که بنا به گفته وزیر قرار است متناسب با نگاههای جدید در حوزه مدیریت فرهنگی انتخاب شود، آیا با تغییرات رویکردی و ساختاری مهمی روبهرو خواهیم شد؟ و آیا گستره هنری کشور پس از چهار دهه از این تغییر ساختار بهره خواهد برد یا خیر... اسماعیلی همچنین در بخشی دیگر درباره تغییر نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفته است: در برنامه هفتم بحث بود که این کار را جلو ببریم. دوستان در مجلس استقبال کردند. بنای ما بر این است که با آن نگاه بلند انقلابی و بیانیه گام دوم و متناسب با نگاههای جدید در حوزه مدیریت فرهنگی، نامی را با دوستان مجلس و براساس لایحه هفتم انتخاب کنیم. به نظرم تغییر مهمی خواهد بود که جهتگیریها و رویاپردازیهای مهم که لازمه فرهنگ و هنر است پیشانی کار قرار گیرد و جهتدهی فعالیتها به این سمت باشد.
نکته قابل تامل آنکه با وجود اضافه شدن هنرمندان به بدنه ساختاری این وزارتخانه، نامی از آنها و ماموریتهایشان به میان نیامده بود موضوعی که حتی پس از تصویب قانون وظایف و اختیارات آن در ۱۲ اسفند ۱۳۶۵ و تغییر نام به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز از توجه مغفول ماند. با گذر زمان جامعه بزرگ هنری کشور در مسیر برخورداری از یک نظام صنفی قانونی در تعامل با مسئولان، انتظار تغییر نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به وزارت فرهنگ، هنر و ارشاد اسلامی را داشتند موضوعی که در سال ۱۳۹۷ به جد مورد بررسی قرار گرفت. به نحوی که در ۹ مهرماه ۱۳۹۷ کمیسیون وقت فرهنگی مجلس شورای اسلامی با افزودن عنوان هنر به وزارت فرهنگ و ارشاد موافقت کرد. حتی در ۲۷ دیماه همان سال ۵۷ تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، با تدوین طرحی، خواستار تغییر نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شدند که به سرانجامی نرسید. حالا بعد از پنج سال وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در تلاش برای ارتقای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از یک نهاد نظارتی و تنظیمگر به یک وزارتخانه برنامهریز و تبدیل شدن به مسئول حکمرانی کشور در حوزه فرهنگ و هنر بار دیگر خبر از تغییر نام این وزارتخانه میدهد.
باید دید منظور متولی اصلی فرهنگ و هنر کشور از تغییر این نام چیست که بنا به گفته وزیر قرار است متناسب با نگاههای جدید در حوزه مدیریت فرهنگی انتخاب شود، آیا با تغییرات رویکردی و ساختاری مهمی روبهرو خواهیم شد؟ و آیا گستره هنری کشور پس از چهار دهه از این تغییر ساختار بهره خواهد برد یا خیر... اسماعیلی همچنین در بخشی دیگر درباره تغییر نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفته است: در برنامه هفتم بحث بود که این کار را جلو ببریم. دوستان در مجلس استقبال کردند. بنای ما بر این است که با آن نگاه بلند انقلابی و بیانیه گام دوم و متناسب با نگاههای جدید در حوزه مدیریت فرهنگی، نامی را با دوستان مجلس و براساس لایحه هفتم انتخاب کنیم. به نظرم تغییر مهمی خواهد بود که جهتگیریها و رویاپردازیهای مهم که لازمه فرهنگ و هنر است پیشانی کار قرار گیرد و جهتدهی فعالیتها به این سمت باشد.
