میرکاظمی: مجلس درمورد مصوبه افزایش دو واحد درصد نرخ موثر تعرفه واردات تجدیدنظر کند
ایرنا: مصوبهاخیر مجلس شورای اسلامی در خصوص افزایش دو واحد درصد نرخ موثر تعرفه واردات برای سال آینده موجب بروز برخی بازتابها در خصوص واردات کالا به کشور خواهد شد.
بر این اساس خبرنگار ایرنا در مصاحبه با "سید مسعود میرکاظمی" وزیر بازرگانی نقطهنظرهای وی را در خصوص مصوبه مجلس شورای اسلامی جویا شدهاست.
وی در مورد اینکه در مصوبه اخیر مجلس مبنی بر افزایش دو واحد درصد نرخ موثر تعرفه واردات چه تاثیری بر روی وادات خواهد گذاشت؛ گفت:اگر سه گروه کالایی واردات را در نظر بگیریم، یک بخش سرمایهای است که تعرفههای متوسط چهار تا پنج درصد است و آنهایی که تولید داخلی نداریم، تعرفهاش صفر است. یعنی عوارض هم ندارد.
تعرفه کالاهای واسطهای که عمدتا مواد اولیه و مورد نیاز تولید است، حدود درصد میباشد.
به گفته وی، تعرفه کالاهای مصرفی متوسط حدود درصد است، البته حداقل درصد و حداکثر تا درصد است که متوسط آن درصد میباشد. به بیانی دیگر نرخ موثرتعرفه یعنی درآمد واقعی مالیات و واردات به ارزش کل واردات.
در سال نیز 10.7 درصد بود و ماهه نخست امسال 10.2 درصد این تعریف نرخ موثر است. این با نرخی که برای کالا گذاشته میشود تفاوت دارد و دلیل کاهش آن چند مهم است.
ورود کالاهای مشمول تخفیفات قانونی ،واردات از گمرکاتی که مشمول تخفیف سرزمینی هستند و به طور اخص به ترکیب ورودی کالاها مربوط است ، یعنی اگر تمام کالاهای وارداتی مصرفی باشد، نرخ موثر تعرفه درصد خواهد بود و نه 10.2 درصد و اگر کالا کاملا واسطهای وارد شود، نرخ موثر تعرفه درصد می باشد و اگر کاملا سرمایهای باشد ، نرخ موثر تعرفه چهار درصد محاسبه می شود.
وزیر بازرگانی افزود:آنچه که نرخ موثر تعرفه واردات را تعیین میکند ، ترکیب واردات سه گروه کالایی است و هر سال یکنواخت نیست. هر قدر از کالاهای مصرفی به سمت کالاهای واسطهای و سرمایهای برویم ، نرخ موثر تعرفه واردات کاهش مییابد.
میرکاظمی تاکید کرد، اینکه ما بگوییم تعرفه دو واحد درصد افزایش یابد، باید بدانیم که سال بعد ترکیب ورودی کالا چگونه است که دو واحد درصد نرخ را افزایش دهیم،فرض کنیم ترکیب ورودی سال آینده مشابه امسال باشد.حال اگر بگوییم دو واحد درصد را اعمال کنیم ، چند روش وجود دارد.یکی اینکه همه را به نسبت مساوی افزایش دهیم.
یعنی به طور تقریبی درصد تمام تعرفهها کالاهای واسطهای، مصرفی و سرمایهای را بالا ببریم تا معادل بشود. باید همه این تعرفهها درصد افزایش یابند . حال اگر بخواهیم روی بخشی از این کالاهااین تعرفه را اعمال کنیم، مثلا صرفا مصرفی را تاثیر دهیم ، آماری باید داشته باشیم تا بتوان به جمعبندی رسید.
وزیر بازرگانی گفت:سالهای گذشتهترکیب ورودی بین تا درصد سرمایهای و تا درصد واسطهای بوده ، زیرا ثابت نبوده و برای کالاهای مصرفی نیز تا تغییر میکرده است. این آمار براساس اسناد گمرک است . اگر فرض کنیم بخواهیم صرفا تعرفه گروه کالاهای مصرفی را افزایش دهیم، باید افزایش بالاتر از درصد را در این گروه داشته باشیم و اگر بخواهیم بقیه گروه کالایی را تغییر ندهیم و فقط مصرفی را تغییر دهیم ، حداقل این افزایش درصد میباشد.
میرکاظمی گفت: من معتقدم باید در این تصمیم تجدیدنظر شود، البته این مصوبه مجلس شورای اسلامی است و باید آن را انجام دهیم. ولی به نظر من اگر تجدید نظر شود چون میخواهد به دولت حکم شود ، به صلاح است که این اتفاق رخ دهد. اما در هر صورت اگر ما ناچار شویم، باید این تغییرات را اعمال کنیم و عواقب آن را نیز باید بپذیریم که بدون تاثیر نخواهد بود.
آیا افزایش نرخ موثر تعرفه واردات برای حمایت از تولیدات نیست؛
وزیر بازرگانی : بعضی از دوستان اعلام کردهاند این امر بهعنوان حمایت از تولید است. به نظر من اگر تعرفه تنها به عنوان یک ابزار حمایت از تولید استفاده شود، مناسب نیست. چون در این صورت باید هر روز این تعرفه را بالا ببریم. پس چه موقع رقابت پذیری در داخل بنگاه اتفاق میافتدوماباید ارتقای بهرهوری را به عنوان واقعیتی که باید دنبال شود ، مور نظر قراردهیم.
وی تاکید کرد، کدام کشور است که توانسته با افزایش تعرفه رقابت پذیری داخل بنگاه را بالا ببرد. در این صورت این حمایت منطقی واصولی نیست، اگر که صرفا بخواهیم افزایش تعرفه ابزار حمایت باشد.
تعرفه به عنوان ابزار حمایتی در برخی از کالاها در یک حدی قابل قبول است ، بسیاری از کشورها تعرفهها را کاهش دادهاند ، رقابت پذیری کالاهای آنها از بنگاههای کشور ما بیشتر است. حضورشان در بازارهای بینالمللی به مراتب بیشتر است . وی اظهار داشت : کشوری که عضو سازمان جهانی تجارت هستند ، درصد تعرفههای بالای انها کم است و محدود مجاز هستند که این تعرفه را افزایش دهند تا کالاهایشان را به نوعی تحت پوشش قراردهند . این امر بیشتر مربوط به محصولات کشاورزی است و اگر تعرفهها را تغییر دهند، حمایتهای مستقیم از بخش کشاورزی انجام میدهند که عمدتا نیز به این سمت یعنی حمایتهای مستقیم از محصولات کشاورزی و کاهش تعرفهها که برای مصرفکنندگان در کشور مشکلی ایجاد نکنند، حرکت میکنند.
وی تاکید کرد، افزایش غیرکارشناسی تعرفه ، شاید حمایت از تولید باشد، امابه زیان مصرفکننده خواهد بود والبته ما امروز برای اینکه حمایتهایی را بعمل آوریم تا حدی منطقی است که تعرفههایمان را حفظ کنیم، تا ارتقا بهرهوری و تحولات داخل بنگاهها انجام شود و بتوانند قیمت تمام شده را کاهش دهند، کیفیت کالا را ارتقا بخشند و قابلیت رقابت پذیریشان را در سطح بینالمللی افزایش دهند.
وزیر بازرگانی گفت : تعرفهای که تعیین میشود اگر عددی غیرمنطقی باشد، با توجه به جریان نقدینگی حاصل از درآمد نفت که به جامعه ما تزریق میشود، سبب توسعه قاچاق خواهد شد . وی افزود : سال گذشته نیز میباید تعرفهها را افزایش میدادیم.یکی از این یکهزار و کالای مصرفی که تعرفههای انها افزایش یافت ، گوشی تلفن همراه بود. در مقابل 7.5میلیون سیم کارتی که داده شد، آنچه آمار گمرکی نشان میدهد، بیشتر از یک میلیون گوشی وارد کشور نشد. این امر نشان میدهدکه این شیوه درستی برای حمایت از تولید در کشورمان که این نقدینگی وجود دارد، نیست و باید به سرعت به سمت ارتقای بهرهوری داخلی پیش برویم.
آیا از لحاظ جنبههای درآمدی محدودیت نداریم؛
وزیر بازرگانی: اگر از جنبه درآمدی نگاه کنیم که ما میخواهیم بخشی از درآمد بودجه را تامین کنیم و از حساب ذخیره ارزی برداشت کنیم و سالهای گذشته هم نشان داد که این امر تحقق پیدا نکرد. در ماه نخست امسال نیز کمتر از درصد اهداف درآمدی از بابت واردات تحقق پیدا کرده است که دلیل آن ترکیب واردات که معلوم نیست آن هدفی که ما تعیین کردیم، محقق بشود.
از سوی دیگر ورود کالاهای غیررسمی را در بعضی از اوقات تشدید میکند.
هدف از تعیین تعرفه چیست؛
تعرفه یک ابزار تنظیم بازار است ، اصولا درست نیست که آن را به عنوان ابزار درآمد تلقی کنیم، زیرا نه تنها تحقق پیدا نمیکند و بلکه نگاه به تعرفه صحیح نیست و بایستی تعرفه را به عنوان ابزاری برای تنظیم بازار که به رقابت پذیر کردن بازار کمک میکند و مکمل سیاستهای ارتقا بهرهوری داخل بنگاه است ، نگاه کرد.
وزیر بازرگانی گفت : بتدریج که کارایی و اثر بخشی را داخل بنگاهها افزایش دهیم ، باید بتوانیم تعرفهها را نیز کاهش دهیم و همینطوری که از تولید حمایت میکنیم ، از مصرفکننده نیز حمایت بعمل آوریم بنابراین انچه که اکنون مطرح میشود ، به تجدیدنظر نیاز دارد.
وی تاکید کرد ، در هر صورت هر تصمیمی که مجلس شورای اسلامی در این زمینه اتخاذ کند، مطیع آن هستیم و آن را انجام میدهیم، ولی باید بدانیم که این عوارضی به همراه خواهد داشت که از آن جمله افزایش برخی قیمتها است و باید توجه کنیم که صرفا تعرفه کالاهای مصرفی را نمیتوانیم ، افزایش دهیم.
میرکاظمی تصریح کرد ، باید به سمت افزایش تعرفه برخی از کالاهای واسطهای یا بخشی از تعرفه کالاهای سرمایهای حرکت کنیم تا بتوانیم دو واحد درصد مذکور را تقریبا با تخمین محقق کنیم. زیرا پیش بینی میکنیم که سال آینده به دلیل توسعه صادرات، بیشتر به سمت کالاهای واسطهای حرکت میکنیم و این امر باعث میشود که نرخ موثر تعرفه واردات بازهم کاهش پیدا کند.
میرکاظمی گفت : بنابراین اگر قرار است که این تعرفه برای سال آینده دو واحد درصد از امسال بیشتر باشد ، باید درصد بیشتری تعرفهها را افزایش دهیم. به عبارت دیگر در بازار افزایش قیمتها را از این بابت باید بپذیریم و این امر اصولی نیست بنابراین باید در مورد این مهم تجدید نظر شود.
به گفته وی ، باید تلاش شود اثر منفی که این امر در بازار خواهد گذاشت ، کمتر شود.
آیا این افرایش نرخ موثر تعرفه واردات در سیاستهای الحاق به سازمان جهانی تجارت اثر میگذارد؛
وزیر بازرگانی : در مورد سازمان جهانی تجارت ،نظر بهاینکه هنوز فرایند مذاکره را شروع نکردهایم ، این امر خیلی مهم نیست . اما در فرایند الحاق ، باید روش تدریجی کاهش را در یک بازده زمانی که توافق میکنیم انجام دهیم و متناسب با تعرفهها و مقدم بر آن باید فرایند اصلاح روشها وافزایش کارایی و اثربخشی شروع شود.
درصد تجارت جهان توسط کشورهای عضو این سازمان انجام میشود، بنابراین نمیتوان گفت که صرفا افزایش تعرفه، حمایت از تولید را بههمراه دارد.البته باید شرایط رقابت عمومی و کلان را نیز آماده نماییم، اما تجربه نشان داده است که ما هر چه تعرفه را افزایش دادیم.
تعرفه چگونه تعیین میشود؛
وزیر بازرگانی گفت : افزایش تعرفه تا حدی منطقی است ، کمیسیون ماده یک برای همین منظور فعال است که برای کالاها بحثهای منطقی را مطرح میکند و تعرفهها را به گونهای تعریف میکند که نه تنها از تولیدکنندگان ،بلکه از مصرفکنندگان نیز حمایت میکند . وی تصریح کرد، اگر تعرفه بیش از میزان منطقی باشد، به ضرر مصرفکننده است و اگر کاهش بدهیم به ضرر تولیدکننده است . یعنی یک کار کارشناسی است و برای تک تک کالاها و کدهای گمرک در کمیسیون ماده یک بحث شده و کارشناسی شده، تصمیم میگیرند . بنابراین اگر به یکباره بخواهیم همه موارد را تغییر دهیم ، چارچوب کارشناسی برهم خواهد خورد.
حال اگر ملزم باشیم نرخ تعرفه را بالا ببریم، در کدام یک از بخش کالاهای مصرفی ، سرمایهای و واسطهای به نفع مردم است که نرخ تعرفه افزایش یابد؛ وزیربازرگانی : اگر فرض کنید به طور مساوی این امر اثر داشته باشند و بخواهیم صرفا تعرفه گروه کالایی مصرفی را افزایش دهیم ،حداقل باید درصد افزایش یابد، تا معادل دو واحد درصد در نرخ موثر تعرفه واردات اثر داشته باشد.
میرکاظمی گفت : در این صورت ملاحظه میشود که چه اتفاقی رخ میدهد.زیرا اگر نرخ تعرفه کالاهای واسطهای را بالا ببریم، نگرانی برای تولید و صادرات پیش میآید. زیرا هر چه صادرات بالا برود، واردات کالاهای واسطهای بیشتر میشود.
برای همین است که نرخ موثر تعرفه واردات کاهش پیدا میکند. یعنی ما بیشتر به سمت واردات کالاهای واسطهای و سرمایهای حرکت میکنیم.
به گفته وزیر بازرگانی، اگر این جهش را در سال آینده درصادرات به میزان تا درصد داشته باشیم، حجم واردات کالاهای واسطهای کشور بیشتر میشود.
وی در پایان گفت: تعرفه نه ابزار صرفا حمایتی است که هرچه افزایش دهیم، حمایت بیشتری کردهایم و نه ابزار صرفا درآمدی است،البته درآمد هم میتواند داشته باشد، ولی هدفش درآمدزایی نیست ، هدف این مهم تنظیم بازار است که تولیدکننده و مصرفکننده آسایش داشته باشند .
