ابهر ، شهر عاشیق ها

ابهر در 90 کیلومتری مرکز استان زنجان و در مسیر جاده ترانزیت تهران زنجان قرار دارد.

کد خبر: ۱۲۴۶۶۳

این شهر در منطقه کوهستانی به صورت دره ای از شمال غربی به جنوب شرقی کشیده شده است و وسعتی بالغ بر 34 هزار هکتار و 150 هزار جمعیت دارد. ابهر و مناطق اطراف آن از نخستین زیستگاه های انسانی در ایران است و پیشینه تاریخی طولانی دارد. در هزاره دوم پیش از میلاد ، دره ابهر رود از رونق قابل توجهی برخوردار بوده و در قرن 9 پیش از میلاد ، مادها مقر حکومتی خود را در این منطقه انتخاب کردند. در زمان سلسله ایلخانان ، این منطقه به علت برخورداری از شبکه جاده ای اهمیت قابل توجهی پیدا کرد. ابهر یکی از شهرهای دوران پادشاهی کیانیان است که وجه تسمیه آن یعنی اوهر از زبان پهلوی گرفته شده که به معنای بستن آبهاست.
ابهر در دوران ساسانیان دارای حصار عظیمی بوده که 2 دروازه شرقی و غربی داشته است. ابهر دارای صنایع دستی بسیاری مانند گلیم بافی ، چاقوسازی ، ملیله کاری ، فرش بافی ، چارق دوزی ، سفالگری و جاجیم بافی است که هریک به نوع خود ، زیبایی خاصی دارند. موسیقی محلی منطقه که همان موسیقی آذری است در وجود عاشیق ها خلاصه می شود و از جاذبه های فرهنگی این خطه به شمار می رود.
ابهر از قدیم به 2 قسمت به نام محله بالا و محله پایین تقسیم می شده و هم اکنون نیز این تقسیم بندی به قوت خود باقی مانده است. محله پایین ، محله قدیمی ابهر است و محله بالا جدید. ابهر محلات مشهوری دارد که مهمترین آنها عبارتند از: محله ملک قصاب که از قدیمی ترین محلات شهر است. محله دهک که محله ای است به قدمت تاریخ ابهر و نام آن را از اصطلاحات ساسانی گرفته اند. محله خلج آباد ، محله درب المذوق ، محله قلعه تپه ، محله شناط از دیگر محله های معروف ابهر است.
چشمه های آب معدنی ، رودخانه های متعدد دائمی و فصلی ، جنگلها و آبشارهای زیبای داخل جنگلها و روستاهای ییلاقی در ارتفاعات ، این منطقه را به یکی از پر جاذبه ترین نواحی طبیعی استان زنجان تبدیل کرده است.
ابهر رود یکی از مهمترین رودهای جاری در ابهر است که از حوالی سلطانیه سرچشمه می گیرد و پس از مشروب کردن ابهر ، هیدج ، صایین قلعه و خرم دره به تاکستان می رود و در نهایت به دریاچه نمک قم می ریزد.
چشمه های آبگرم وننق در روستای وننق و چشمه آبگرم ابدال در روستای ابدال و چشمه آبگرم گرماب در روستای گرماب از مهمترین چشمه های این مناطق هستند که علاوه بر خواص درمانی از اهمیت گردشگری نیز برخوردارند ؛ همین چشمه های آب سرد معدنی که دارای ترکیبات گوگردی و منیزیمی هستند نیز در این شهر وجود دارد. آب معدنی الله بلاغی در حومه روستای ماهان و دیگری چشمه آب عمقین که به عنوان دافع سنگ کلیه مورد استفاده قرار می گیرند.
رودخانه زنجان رود نیز یکی دیگر از رودهای مهم است که در زنجان و ابهر جاری است. این رود از آبخیزهای دهستان سلطانیه سرچشمه گرفته و در نهایت به قزل اوزن می ریزد.
ابهر چند امامزاده دارد که به لحاظ تاریخی حائز اهمیت است.
امامزاده اسماعیل: بنای این امامزاده در شناط ابهر یعنی در جاده ترانزیتی ابهر تاکستان قرار دارد. این بنا از بیرون 8 ضلعی است و از درون به مربع تبدیل می شود و از آجر ساخته شده است. گچبری ها و آیینه کاری های بسیار زیبایی نمای داخل را پوشش داده است.
امامزاده یحیی: در شهرک صایین قلعه روی یک تپه تاریخی احداث شده است ، بنای این امامزاده نیز از آجر است . شبستان امامزاده نقشه مربع دارد. این بنا از نوع گنبدهای دوپوششی است. سطح بنا با گچ پوشش داده شده است و در شبستان ، ضریح بسیار زیبایی روی مزار گذاشته شده است.
امامزاده زیدالکبیر: این بقعه در قسمت شرقی شهر ابهر است و نسب او به امام علی می رسد. این بنا در نوع خود در منطقه بی نظیر است و با نقشه مستطیل که در برخی زوایا دو نیم دایره آن را قطع کرده ، طراحی شده است. بنا روی 2 ردیف سنگ سبز تراشیده استوار شده و بقعه آن با آجر ساخته شده است.
مسجد جامع قروه: این بنا از بناهای تاریخی و ارزشمند منطقه ابهررود است و در روستای قروه در 15 کیلومتری ابهر قرار دارد. معماری این روستا و منازل آن صخره ای بوده است که در دل کوه کنده شده اند و هنوز آثار و بقایای آن در این روستا دیده می شود. در قلب این روستا یکی از آثار ارزشمند دوران سلجوقی به سبک چهارطاقی ساخته و گنبد زیبایی بر این اضلاع نهاده شده است. این مسجد یک شبستان گنبدوار و دو شبستان در طرفین آن دارد. آثار و بقایای نقاشی های روی گچ که طرحهای گیاهی دارد احتمالا متعلق به دوران آل بویه است.
مسجد جامع سجاس: این مسجد در شهرک سجاس قرار دارد. آثار و بقایای تاریخی آن بیانگر عظمت آن در دوره های مختلف اسلامی است. گنبد این مسجد از نوع گنبدهای یک پوششی است که با آجر تزیین و تزیینات آن به نقش ستاره ایرانی منحصر شده است. این مسجد از نظر گچبری و کتیبه ها بسیار ارزنده است و 4 کتیبه در آن به چشم می خورد که احتمالا به دوره ایلخانی مربوط می شود.
صومعه عبدالله: سال 330 هجری ساخته شده است و در جنوب ابهر قرار دارد و میان اهالی به بقعه پیراحمد مشهور است.