رمانی برای شمال شهری‌ها

اما در این نشست نکات جالبی درباره برخی کتاب‌های بزرگ ادبیات فارسی مطرح شده که به آنها می‌پردازیم.
امینی: ما در ایران کتابی نداریم که به اندازه شاهنامه سیاسی باشد. یعنی مهم‌ترین کتاب سیاسی ما شاهنامه است و نمی‌توان اندیشه سیاسی را در ایران بررسی کرد، اما شاهنامه را فراموش کرد. به همین نسبت و در پله‌های پایین‌تر کتاب‌های دیگر مثل کلیله و دمنه و سیاست‌نامه خواجه نصیرالدین هم داریم که به نسبت سیاسی هستند، تا به آثاری در سده بیستم می‌رسیم که هم به نظم و هم به نثر در قالب داستان حکایت یا رمان نوشته شده‌اند.
رنجبر درخشی‌لر: «دایی جان ناپلئون» یکی از شاهکارهای رمان‌نویسی ما در دوره معاصر و مهم‌ترین اثر ایرج پزشکزاد کتاب مهمی که خیلی به آن توجه نشده است. ما در سعدی‌شناسی هنوز در مراحل ابتدایی هستیم و «طنز فاخر سعدی» پزشکزاد، یک گام بزرگ در سعدی‌شناسی است. همچنین رمان «حاج مم‌جعفر در پاریس» او، از جالب‌ترین بررسی‌ها در تقابل ایرانی‌ها و غربی‌هاست.
امینی: «دایی جان ناپلئون» رمان بسیار خوبی است، اما مردم با این رمان چندان ارتباط نمی‌گیرند و با کلیدر محمود دولت‌آبادی مانوس‌ترند. به گمان من اشرافی‌گری در این رمان زیاد است و توده مردم نمی‌توانند با این حالت اشرافیت کتاب ارتباط برقرار کنند. یعنی احساس می‌کنند این کتاب از خواسته‌ها و آرزوها و آمال‌های آنها چیزی نمی‌گوید و به یک پدیده ضعیف و کوچک می‌پردازد، که درد جامعه نیست؛ مهم‌ترین نقطه‌ضعف کتاب همین است که خیلی وارد دردهای اصلی جامعه نمی‌شود.
به گمان من رمان «دایی جان ناپلئون» خیلی اهل درد نیست و احساس می‌شود فقط عده خاصی را در نظر دارد که فقط شمال شهری‌های تهران درک می‌کنند.