چتر نجات صمیمیت روی رابطه با فرزندان

اما از آنجا که دوستان و همسالان فرزندان ما معمولا تجارب و اطلاعات کافی ندارند، گاهی توجه بیش از حد نوجوان ما به آنها می‌تواند او را به سمت انجام رفتارهای پرخطر سوق دهد. اما آیا راه‌حل جلوگیری از این اتفاق این است که ما همه روابط فرزندان خود را زیر نظر بگیریم و او را درباره رابطه با تک‌تک دوستانش امر و نهی کنیم؟
پاسخ به این پرسش، بدون شک منفی است و باید توجه داشت که راه‌حل این موضوع نیز مثل راهکار مقابله با سایر خطرات دوره نوجوانی، ایجاد رابطه‌ای صمیمی با فرزندان است. یعنی والدین باید نخست ویژگی‌های روحی فرزند خود را به‌درستی بشناسند و بعد از آن از در دوستی با او وارد شوند. لازمه این دوستی نیز این است که پدرها و مادرها به همه علایق فرزندان خود از جمله دوستان صمیمی آنها احترام بگذارند. حال وقتی این رابطه صمیمی ایجاد شود، نوجوان نیز توجه بیشتری به صحبت‌های والدین خود خواهد داشت و در نتیجه احتمال بروز رفتارهای پرخطر در او کمتر می‌شود.
ایجاد صمیمیت بین پدر و مادر با فرزندان نوجوان همچنین سبب می‌شود که والدین بتوانند مهارت‌های لازم را به فرزندان خود بیاموزند و آنها را طوری تربیت کنند که توانایی اتخاذ تصمیم‌های صحیح در مسیر زندگی خود را داشته باشند. در این شرایط، بی‌تردید فرزند ما می‌تواند با آگاهی لازم دوستان خود را انتخاب کند و در برابر پیشنهادهای آنها نیز تصمیم درستی بگیرد.
از سوی دیگر، وقتی فرزندان به دوره نوجوانی می‌رسند، والدین باید از داشتن نگاه کودکانه به آنها پرهیز کنند. یعنی پدرها و مادرها باید در این دوره حس استقلال‌طلبی فرزندشان را بپذیرند و به آن احترام بگذارند. بنابراین والدین باید به این مساله توجه کنند که نوجوانان تفکری انتزاعی دارند، یعنی مسائل را بیشتر می‌فهمند و با نگاه عمیق‌تری به بایدها و نبایدهای تعیین‌شده از سوی پدر و مادر خود می‌اندیشند. به همین دلیل، نوجوانی دیگر دوره‌ای نیست که بتوان در آن بدون ذکر دلیل فرزندان را امر و نهی کرد و والدین در این دوره اگر توقع توجه فرزندان به صحبت‌هایشان را دارند، باید برای هر حرفی که می‌زنند، دلیلی داشته باشند. زیرا در غیر این صورت، فرزندان احساس می‌کنند که پدر و مادر، آنها را به انجام کارهای مختلف مجبور کرده‌اند و طبیعتا در این شرایط از انجام آن کارها سر باز می‌زنند.

دکتر الناز صالحی‌پور

روان‌شناس نوجوان