سزارین درد بیکاری ماماها

«اکنون دنیا بیش از هر زمانی به ماما نیازمند است.» این شعار امسال روز جهانی ماما بود ، شعاری که با آمار 60 درصدی زایمان سزارین و بی توجهی به زایمان طبیعی و به تبع آن حرفه مامایی در کشور بیش از هر زمانی نیازمند توجه است. بی شک انتخاب نوع زایمان ، حق طبیعی هر مادر است ، اما زایمان به طریق سزارین در کشور ما نه تنها از یک حق انتخاب فرارفته ، بلکه به یک انتخاب غلط و حتی تحمیلی تبدیل شده است.

کد خبر: ۱۲۱۲۵۸

طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی آمار سزارین در یک جامعه باید 10 تا 30 درصد زایمان های آن کشور باشد ، در حالی که این رقم در کشور ما به بیش از 60 درصد زایمان ها می رسد.

خطر بی توجهی به این آمار وقتی تاسف برانگیز می شود که پروفسور سایمون جکسون ، متخصص زنان و زایمان از دانشگاه آکسفورد انگلستان در حاشیه برنامه هفته همکاری های پزشکی ایران و انگلستان ، درباره آمار سزارین در ایران می گوید: در انگلستان این آمار 21 درصد است ، در حالی که در ایران بین 42 تا 70 درصد در بخش های دولتی و خصوصی است. این آمار بسیار شگفت انگیز و تاسف بار است و اگر علت آن درد غیرقابل تحمل زایمان طبیعی است ، پس متخصصان بیهوشی باید در تکنیک های خود برای بی حسی و زایمان بدون درد بازنگری کنند. اگر از بحث بی توجهی به روشهای زایمان طبیعی بدون درد در کشور ، بگذریم. ریشه این آمار را باید در گرایش زنان به سزارین به دلیل ترس از درد زایمان و از طرفی پیشنهاد پزشکان متخصص زنان و زایمان اشاره کنیم.

90 درصد علل گرایش زنان به سزارین ترس از درد زایمان است. این آمار در حالی از سوی مسوولان و پزشکان تایید می شود که کمبود امکانات در زایمان طبیعی ، به روز نشدن روشهای زایمان طبیعی ، بی توجهی به زایمان های طبیعی بدون درد و... انتخاب روش سزارین را برای مادران آسان می کند.

از طرف دیگر ، پزشکان نیز شرایط زایمان به شیوه سزارین را به دلایل اقتصادی ، امکانات و زمانی ترجیح می دهند. دکتر نفیسه ثقفی ، متخصص زنان و زایمان در این باره می گوید: پایین بودن تعرفه پزشکی زایمان طبیعی و نبود پشتوانه قانونی برای حمایت از متخصصان زنان از مهمترین دلایل آمار بالای سزارین در کشور است. «در حال حاضر در کشور ، سزارین های انتخابی که در آن زنان بدون هیچ نوع دلیل پزشکی تحت عمل سزارین قرار می گیرند ، در حال رشد است و این روند در بیمارستان های خصوصی نسبت به بیمارستان های دولتی و دانشگاهی بسیار چشمگیر است».

ثقفی ادامه می دهد: از علل بالا رفتن آمار سزارین می توان به مسائل اقتصادی اشاره کرد ، زیرا پزشک برای زایمان طبیعی بیمارش از زمان بستری تا زمان تولد فرزندش حدود 12 ساعت وقت صرف می کند ، در حالی که در سزارین از زمان بستری تا زمان تولد تنها یک ساعت به طول می انجامد. از طرفی پایین بودن تعرفه زایمان طبیعی مزید بر علت است و با این که پزشک در این بازه زمانی ، استرس فراوانی برای نجات جان دو انسان تحمل می کند ، مبلغ ناچیزی دریافت می کند.

عوارض کمتر ، زایمان طبیعی تر

این مسائل در حالی مطرح می شود که مرور عوارض زایمان سزارین نسبت به زایمان طبیعی تاسف از آمار بالای سزارین را دوچندان می کند. در زایمان طبیعی مادر بلافاصله بعد از زایمان می تواند کارهای شخصی خود را انجام دهد ، در حالی که فردی که مورد عمل سزارین واقع شده ، حداقل 12 تا 24 ساعت بعد از عمل به دلیل اثر داروهای بیهوشی و درد محل برش قادر به انجام فعالیت های معمولی نیست. همچنین این افراد به دلیل طول مدت بستری ، بیشتر دچار عفونت های بعد از زایمان می شوند. میزان خونریزی بعد از زایمان مادرانی که سزارین می کنند نیز بیشتر است که برای رفع آن نیاز به مصرف آهن و حتی گاه تزریق خون است ، ضمن آن که شیردهی نیز در این مادران دیرتر انجام می گیرد.

مادرانی که زایمان طبیعی دارند احساس آرامش روانی و عاطفی بیشتری دارند. این مادران با نوزاد خود ارتباط سریع تری برقرار می کنند و به این دلیل شیردهی آنان به کودک بهتر و سریع تر انجام می شود.

وقتی ماماها بیکار می شوند

وقتی 60 درصد زایمان ها به روش سزارین انجام می شود ، وقتی تقاضایی برای زایمان طبیعی جز در مناطق محروم و از سوی فقط برخی مادران وجود ندارد ، نتیجه کاملا مشخص است ، ماماها بیکار می شوند.

زایمان در آب

زایمان در آب ، یکی از 17 روش غیردارویی کاهش درد زایمان طبیعی است و مادر در صورتی که هیچ عارضه خاصی در بارداری نداشته باشد می تواند در کمترین زمان و با کمترین درد کودک را متولد سازد. در این روش وانهای مخصوصی که کاملا ضدعفونی شده و در اتاق های زایمان تعبیه شده اند ، از آب ولرم معمولی پر می شوند و مادر پس از آغاز درد زایمان ، بدون هیچ مداخله ای و تنها با کنترل خارجی که از سوی ماما انجام می شود ، پروسه زایمان خود را بدون هیچ خطری طی می کند.
این روش مدت زمان درد ناشی از زایمان و اضطراب مادر را بر اثر احساس آرامش و سبکی که آب برای مادر ایجاد می کند، به طور مطلوبی کاهش می دهد. از طرفی قرار داشتن جنین در کیسه آب رحم مادر در دوران بارداری ، سبب می شود نوزاد برای تولد در آب ، مشکلی نداشته باشد.
جالب توجه است که اولین مرکز زایمان در آب در حال حاضر ، با انجام زایمان های موفق ، تابستان امسال در شهر گنبد کاووس فعال شده است

30 هزار مامای بیکار داریم و تنها حدود 10 تا 15 هزار نفر از ماماها جذب سیستم بهداشت و درمان کشور شده اند ، در حالی که برای هر 1000 نوزاد به 30 تا 50 ماما نیازمندیم که به این ترتیب عملا نباید مامای بیکار داشته باشیم. کار به جایی رسیده است که رئیس سازمان نظام پزشکی کشور معتقد است ، نیازمند اصلاح در شرح وظایف گروه مامایی هستیم.

ناهید خداکرمی ، دبیر انجمن مامایی ایران در این باره می گوید: به مخاطره افتادن استقلال حرفه مامایی از مهمترین مشکلات کنونی جامعه مامایی در ایران است ، در حالی که بنا بر تعریف سازمان بهداشت جهانی و دستورالعمل هایی که وزارت بهداشت صادر کرده است ، رشته مامایی کاملا مستقل تعریف شده و می تواند بدون نیاز به سرپرست وظایف خود را انجام دهد.

به گفته خداکرمی ، اموری که در حیطه کاری ماماها قرار دارد شامل تمامی مراقبت های عادی دوران بارداری ، مشاوره های دوران بلوغ ، تشخیص و درمان بیماری های شایع دستگاه تناسلی و مشکلات دوران پیری است. وی ادامه می دهد: مسوولان و سازمان مدیریت و برنامه ریزی باید به این مهم توجه کنند که بزرگ شدن دولت در بعد سلامت به نفع جامعه و نوعی صرفه جویی است ، همچنین با جذب و تشخیص ردیف های اشتغال برای صاحبان حرفه مامایی می توانیم هم شاهد بهبود کیفی رسیدگی به زنان و نوزادان باشیم و هم شاهد کاهش هزینه ها. وی به اشتغال ماماها در طرح پزشک خانواده اشاره و اظهار می کند: سال گذشته با شروع به کار تیمهای پزشک خانواده و اشتغال حدود 4 هزار ماما در این تیمها به موفقیت هایی رسیده ایم.

البته با مطالعاتی که انجام شده ، مشخص شد گیرندگان این خدمات یعنی زنان و دختران از روند کار آنها رضایت داشتند ، ولی این خدمات از لحاظ کیفی باید بهبود یابد و مشاوره دوران بلوغ غربالگری بیماری هایی مثل سرطان سینه و دهانه رحم ، مشاوره و مراقبت های دوران بارداری و پس از زایمان و افزایش آگاهی زنان روستایی باید در برنامه های این تیم گنجانده شود.

درد کمتر ، سزارین کمتر

به اعتقاد کارشناسان موثرترین راهکار برای کاهش آمار سزارین ، زایمان بی درد است. زایمان بی درد ، نه تنها می تواند در کاهش آمار سزارین موثر باشد ، بلکه می تواند از آمار بیکاری ماماها هم بکاهد. برای این کار در واقع هم ماماها باید آموزش ببینند و هم مردم از یک طرف ماماها باید بار روشهای غیردارویی کاهش درد زایمان از جمله زایمان در آب ، ماساژ درمانی ، بیوفیدبک ، روش لاماز و سایر روشهای پیشرفته کمک کننده با زایمان بدون درد آشنا شوند و از طرف دیگر مردم نیز با توجیه و آموزش نسبت به این روشها تمایل نشان دهند.

«امروزه زنان اروپایی با دستیابی به آگاهی های لازم از طریق شرکت در کلاسهای آمادگی دوران بارداری نه تنها زایمان طبیعی را ترجیح می دهند بلکه علاقه مند به انجام زایمان در منزل یا زایمان در آب هستند زیرا پروسه زایمان و بارداری یک امر کاملا طبیعی است و تنها به علت وجود 10 درصد از مواردی که ممکن است فرد را طی این پروسه با خطراتی مواجه کند نیاز به مراقبت دارد.» دبیر انجمن علمی مامایی ایران ادامه می دهد: روشهای غیردارویی کاهش درد برپایه آماده سازی مادر با افزایش آگاهی و ارائه آموزش های لازم و همچنین انجام یک سری حرکات ورزشی و تکنیک های عضلانی است. لذا برگزاری کلاسهای آموزشی در دوران بارداری در افزایش آگاهی مادران نسبت به این که چگونه هنگام زایمان به خود کمک کنند تا بتوانند فرزند سالمی به دنیا آورند و سطح سلامت خود را افزایش و درد زایمان را کاهش دهند، بسیار موثر است.

وی به برگزاری کلاسهای آموزشی با اداره ماماها اشاره و اظهار می کند: مهمترین هدف از برگزاری کلاسهای آموزشی در دوران بارداری ، توانمندسازی مادران و آگاه کردن آنها نسبت به عوارض بسیار زایمان به روش سزارین و ترویج و جایگزینی زایمان به روش طبیعی با روشهای پرخطر است. با برنامه ریزی که از 2 سال پیش صورت گرفته پیش بینی شده است ، این کلاسهای آموزشی با اداره ماماها طی 9 جلسه در دوران بارداری در کشور برگزار شوند تا از این طریق مادران با تکنیک های مختلف زایمان بی درد از سوی متخصصان آگاه به علم روز دنیا آشنا شوند.