jamejamnashriyat
کد خبر: ۱۲۰۵۹۸۰   ۲۳ ارديبهشت ۱۳۹۸  |  ۰۰:۰۱

شاپور جورکش از سرنوشت اقتباس از ادبیات ایران می‌گوید

شازده آنها، حافظ ما

شاپور جورکش را هم با کتاب‌های شعر درخشانش مثل «هوش سبز» می‌شناسیم و هم به کتاب‌هایی که درباره شعر نوشته است. این شاعر دیروز با خبرگزاری ایسنا به گفت‌وگو نشسته و با اشاره به اقتباس آثار ادبی و هنری جهان از آثار ادبیات کهن فارسی، گفته ما خود از این گنجینه‌ها غافل هستیم.

این شاعر و مترجم درباره میزان نمود ریشه‌های ادبیات کهن در آثار ادبی معاصر اظهار کرد: به‌شکل عام می‌شود گفت هیچ اثر موثری در دوران معاصر وجود ندارد که با متون گذشته در گفت‌وگو نباشد، مستقیم یا غیرمستقیم.
او افزود: رمان «آلوت» نوشته نمی‌شد اگر آقای خداوردی براساس متون کهن لحن نمی‌آفرید. دقیقا باید گفت ادب معاصر بدون پایه‌های کلاسیک امکان ندارد و ما شگفت‌زده می‌شویم وقتی می‌بینیم مثلا ایتالو کالوینو چطور برپایه افسانه ایرانی «آدم لتی» رمان «ویکنت شقه‌شده» را می‌نویسد و ما خود از این گنجینه‌ها غافل هستیم.
جورکش با اشاره به ارتباط داستان شازده کوچولو با بیت‌هایی از شعر حافظ، گفت: شازده کوچولو سیاره‌اش را به خاطر این ترک کرده که گلش از او قهر کرده است، اما جالب است که می‌بینیم همین تم در دو بیت از حافظ آمده، یعنی «صبحدم مرغ چمن با گل نوخاسته گفت/ ناز کم کن که در این باغ بسی چون تو شکفت/ گل بخندید که از راست نرنجیم ولی/ هیچ عاشق سخن سخت به معشوقه نگفت» و شاید همین دو بیت برای اگزوپری الهام‌بخش بوده است که منابع فارسی را می‌خوانده. این منتقد ادبی با بیان این پرسش که مگر نه که ادبیات آمیزه‌ای است از واقعیت و خیال، افزود: در ادبیات ما افسانه‌ها و داستان‌هایی هست که وقتی به شباهت آنها با برخی از آثار ادبی جهان نگاه می‌کنیم، می‌بینیم ادبیات معاصر ما در اغلب مواقع از عنصر خیال و زیبایی بی‌بهره است. او همچنین بیان کرد: داستان
«مرگ آرتورشاه»، دستمایه بسیاری از آثار ادبی شده است. در شعری به همین نام از رابرت برونینگ می‌خوانیم آرتور در لحظه آخر عمر خود در حالی که زخمی است به آخرین سلحشور خود می‌گوید «این شمشیر را بگیر و به دریا بینداز». سلحشور وقتی زرق و برق جواهر شمشیر را می‌بیند در آن طمع می‌بندد و بازمی‌گردد و می‌گوید «انداختم». آرتورشاه می‌گوید «تو باید پاسدار راستی و عدالت باشی ولی تلالو جواهرات چشم تو را بسته، بازگرد و شمشیر را به دریا بینداز». و این ماجرا سه بار تکرار می‌شود تا بار سوم دستور آرتور را اجرا می‌کند و وقتی شاه از او می‌پرسد «چه دیدی؟» می‌گوید «زورقی با سه پری سوگوار آماده‌اند تا تو را ببرند». شباهت غریبی است بین این شعر و داستانی از یکی از عرفای ایرانی با نام علی وراق که دست‌نوشته‌ای را به یکی از مریدان می‌دهد که به دجله بیندازد. مرید وقتی دست‌نوشته را می‌خواند دلش نمی‌آید آن را به آب بدهد، برمی‌گردد و می‌گوید «انداختم». استاد می‌گوید «چه دیدی؟». مرید می‌گوید «هیچ». استاد می‌گوید «تو باید به مرادت وفادار باشی، برگرد و بینداز»، و بعد از سه بار می‌گوید «انداختم». علی وراق می‌پرسد «چه دیدی؟». مرید می‌گوید «آب شکافته شد و دستی آمد و دست‌نوشته را گرفت» و بعد می‌پرسد «حالا حکمت این کار چه بود؟» وراق می‌گوید «رساله‌ای نوشته بودم و برادرم خضر نسخه‌ای از آن خواسته بود، برایش فرستادم.»

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
پایتخت ایران اسلامی و ضرورت توسعه فرهنگی و هنری

پایتخت ایران اسلامی و ضرورت توسعه فرهنگی و هنری

تهران به تعبیر بسیاری از اساتید و فعالان فرهنگی به عنوان پایتخت فرهنگی کشور محسوب می‌شود و بیشتر رویدادهای مهم فرهنگی و هنری و رسانه‌ای کشور در حوزه این کلانشهر روی می‌دهد و به نوعی جهتگیری و سمت و سوی فعالیت‌ های فرهنگی کشور در ارتباط با فعالیت‌ های انجام شده در این کلانشهر تعریف می‌شود.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر
وضعیت قرمز گیشه

سینما سال جدید را هم با بحران شروع کرده و ظاهرا مردم هنوز رغبتی به فیلم دیدن ندارند

وضعیت قرمز گیشه

پیشخوان

بیشتر