مورد عجیب کربلای 4

تا حالا از همه آن کتاب‌ها و خاطرات منتشر شده چیزی که در ذهن یک مخاطب معمولی درباره عملیات کربلای 4 باقی مانده است لو رفتن عملیات پیش از آغاز بوده است؛ لو رفتنی که باعث شکست سخت این عملیات و به شهادت رسیدن تعداد زیادی از رزمنده‌های ایران شد. شکست تلخ این عملیات طبعا پیروزی طرف مقابل بود و آنها هم این روز را در تاریخ جنگ تحمیلی با نام «روز بزرگ» می‌شناسند. اما حالا و بعد از گذشت تنها سه دهه از آن روز، محسن رضایی در توییتی مدعی شده که عملیات کربلای4 «برای فریب دشمن انجام شد.» او نوشته است:‌ «با عملیات کربلای 4 به دشمن وانمود کردیم عملیات سالانه ما تنها همین مورد بوده است.» خیلی زود واکنش‌ها به ادعای فرمانده سابق جنگ آغاز شد. از افراد مشهور در بدنه دولت بگیرید تا بسیاری از پژوهشگران حوزه جنگ و البته چهره‌های سرشناس هنری! فارغ از بحث مورد ادعای محسن رضایی در این میان بسیاری از افراد در پاسخ به ادعای او از کتاب‌های به‌جا مانده گواه می‌گرفتند که البته برخی از آنها هم دچار تحریف شده بود. به عنوان مثال در حالی حسام‌الدین آشنا در رد ادعای محسن رضایی به بخشی از کتاب «لشکر خوبان» ارجاع داده است که مورد اشاره او در این کتاب وجود ندارد! به این مفهوم که او بخشی از کتاب را در پاسخ به این توییت منتشر کرده است که این بخش مورد نظر او در کل کتاب موجود نیست!
البته که موضوع تحریف این کتاب هم اتفاق تازه‌ای نبود، چرا که سال گذشته و همزمان با سالروز این عملیات، این بخش از کتاب هم در فضای مجازی آن‌قدر دست به دست شد تا بالاخره واکنش نویسنده این کتاب را به‌دنبال داشت. در مطلب منتشر شده این‌طور عنوان شده بود که مسؤولان نظامی کشور با وجود این‌که از لو رفتن عملیات اطلاع داشتند، بر حضور رزمندگان اسلام از جمله غواصان در عملیات اصرار ورزیدند. عین مطلب منتشر شده که در پاسخ حسام‌الدین آشنا هم به چشم می‌خورد به این شکل است: «داخل سنگر شدم، امین آقا( سردار شریعتی) پای بیسیم دوزانو نشسته بود، پرسیدم کی به آب بزنیم؟گفت: حتی ساعت عملیات هم لو رفته، ولی آقا محسن(رضایی) قبول نمی‌کند که عملیات لغو شود، تو به غواص‌ها بگو به محض شلیک از طرف دشمن، برگردند.»
این در حالی است که شماره صفحه مورد ادعا از کتاب «لشکر خوبان» صفحه‌های 478 و479 است و در این صفحات این جمله بالا وجود ندارد.
عین مطلب از کتاب «لشکر خوبان» به این شکل است:
... به قرارگاه تاکتیکی فرماندهی رسیدم. رفتم داخل سنگر. برادر امین کنار بیسیم‌های زیادی نشسته بود. جویای وضع بچه‌ها شد، گفتم بچه‌ها را آماده کردیم ... آماده حرکتن
- خدا به همراهتان
- برادر امین ...
این را که گفتم، امین آقا فهمید که بدون سؤال آنجا نیامده‌ام.
- با توجه به وضعیت، اگه وقتی وارد آب شدیم درگیری شروع شد، چی کار کنیم؟
- بیایید بیرون ...ادامه ندید.
- اگه وسط آب رها بودیم و درگیری شروع شد، چی؟
- آن وقت خودتونو به نزدیکترین ساحل برسونید. اگه به ام الرصاص نزدیک بودید برید اونجا. و اگه به بوارین نزدیک بودید، برید اونجا. و اگه نزدیک خط خودمان بودید، سریع برگردید.
فارغ از صحت مورد ادعای محسن رضایی آنچه شاید جای بحث داشته باشد، این‌که چطور تنها بعد از گذشت سه دهه از پایان جنگ تحمیلی هنوز هم مرجع ثابت و موثقی برای آنچه در جنگ تحمیلی گذشته است، وجود ندارد؟ چرا باید برای فهم حقیقت پای خاطرات بسیاری از بزرگان و البته رزمنده‌های دفاع مقدس بنشینیم تا روایتی شخصی از آنچه حقیقت می‌خوانیم به دست بیاوریم.

نظر رهبر انقلاب درباره کربلای 4
مورد چالش‌برانگیز دیگر درباره عملیات کربلای 4 و گفته‌های محسن رضایی در رابطه با واژه شکست است. بسیاری از مخالفان این مورد ادعایی بر این باورند که فریب دادن دشمن معادل با شکست خوردن ایران در این عملیات نمی‌تواند باشد. این‌که به جای پذیرش شکست از آن به عنوان فریب دشمن یاد کنیم شاید شایسته رشادت‌های هزاران شهید دفاع مقدس نباشد. این در حالی است که سال گذشته مقام معظم رهبری در دیدارش با دانشجویان در رابطه با عملیات کربلای 4 به‌صراحت از واژه شکست استفاده کرده‌اند و توصیه داشته‌اند که این شکست‌های موقت نباید خللی در زندگی آنها داشته باشد. ایشان در جلسه 17 خرداد 96 خطاب به دانشجویان می‌فرمایند: «در جنگ، بارها آن چیزی که ما تصور و پیش‌بینی می‌کردیم تحقق پیدا نکرد. فرض کنید در عملیات رمضان تصور می‌کردیم عملیات پیش خواهد رفت، تابستان هم بود، هوا هم گرم بود، ماه رمضان هم بود، عده زیادی از بچه‌های ما شهید شدند، عملیات هم شکست خورد. مأیوس شدیم؟ مأیوس شدند؟ در کربلای ۴ همین‌جور، در والفجر مقدّماتی همین‌جور. در والفجرمقدماتی یک جمعیت عظیمی از بسیجی‌ها رفتند جبهه، یک منطقه‌ای را هم معین کرده بودند، تقریبا مطمئن هم بودیم که در این عملیات ما پیش خواهیم رفت و موفق خواهیم شد ـ عملیات، جلوی عماره عراق بود ـ عملیات لو رفته بود، به شکل عجیبی شکست خورد. اگر بنا بود انسان با شکست و با عقب‌نشینی مقطعی و مانند اینها مایوس بشود که هیچ چیز به سامان نمی‌رسید. نخیر! یأس به‌خاطر ناکامی‌های مقطعی و موقت، مطلقا در زندگی‌تان راه نداشته باشد.»

میثم اسماعیلی

فرهنگ و هنر