«احتباس ادراری» وضعیت اورژانسی مردانه!

بیشترین مراجعه مردان در سن بالا با این عارضه به علت افزایش حجم پروستات است که اغلب از نوع خوش خیم است. شکایت بیماران در این‌گونه موارد خروج ادرار به صورت قطره قطره و افزایش زمان تخلیه مثانه تا قطع کامل جریان ادرار به‌رغم احساس پر بودن مثانه است. اقدام درمانی حاد در بیماران دچار احتباس ادرار، گذاشتن سوند در مراکز درمانی برای تخلیه ادرار است که باید هرچه سریع‌تر انجام شود. بیماران به دلیل احساس بسیار ناخوشایند و درد بر اثر احتباس ادرار معمولا بسیار سریع خود را به یک مرکز درمانی می‌رسانند ولی افراد ناتوان از نظر بهره هوشی یا افراد دچار آلزایمر پیشرفته و... که توانایی بیان مشکل یا مراجعه به مرکز درمانی را ندارند، در صورت احتباس ادرار بر عملکرد کلیه‌های بیمار آثار مخربی به وجود خواهد آمد.
بعد از سونداژ بیمار، نوبت به بررسی علت این اختلال است که بر اساس آزمایش‌ها و همچنین سونوگرافی از کلیه‌ها و مجاری ادراری می‌توان تا حدود زیادی به علت ایجاد احتباس ادراری پی برد. گاهی بیماران بر اثر مصرف انواع خاصی از داروها دچار عوارضی نظیر احتباس ادراری می‌شوند که شرح حال مصرف دارویی در چند روز اخیر می‌تواند در پیدا کردن علت کمک‌کننده باشد. سوانحی که موجب آسیب ستون مهره‌ها و نخاع می‌شوند نیز از جمله علل ایجاد احتباس ادراری است که متاسفانه در بسیاری از موارد اختلالات به صورت دائمی است.
در نهایت عفونت‌های ادراری نیز می‌تواند تظاهر بالینی احتباس ادراری داشته باشد که معمولا پس از تشخیص علت عفونت با درمان دارویی آنتی‌بیوتیکی مناسب این عارضه بر طرف می‌شود .
نکته قابل توجه در این زمینه پیگیری‌های بعد از گذاشتن سوند و تخلیه ادرار است و باید توجه داشت سونداژ درمان قطعی بیماران نیست. در بیمارانی که با این وضعیت بالینی به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند بعد از انجام سونداژ و تخلیه ادرار، سوند خارج نمی‌شود و بیمار پس از انجام آزمایش‌های لازم و سونوگرافی با سوند از بیمارستان مرخص می‌شود. سوند باید تا برطرف شدن علت زمینه‌ای ایجاد احتباس برای بیمار باقی بماند و در صورت نیاز به ادامه سونداژ بیش از دو هفته مجدد سوند بیمار تعویض شود تا خود منشا عفونت ادراری نشود.

دکتر سید میثم یکه سادات

متخصص طب اورژانس