در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آنطور که در ویکی پدیا نوشته شده، شما متاثر از دوبیتیهای محلی که مادر بزرگ برایتان میخوانده به سمت شاعری گرایش پیدا کردهاید، برایمان از مادربزرگ اهل شیراز بگویید و اینکه چطور باعث شدند شما شاعر شوید؟ آیا شعر در خانواده شما موروثی است؟
نه! در خانوادهام تا جایی که میدانم کسی به صورت حرفهای در پی شاعری نبوده. پدرم مداح است و مادربزرگم شعرهای محلی را که از حفظ بود برای ما میخواند؛ به همین دلیل گوش من از همان بچگی با شعر انس پیدا کرد. هفت، هشت ساله بودم که شعر میگفتم، اما اولین شعرهای قاعدهمندم از 12 سالگی شروع شد که دفتری برای نوشتن شعر اختصاص دادم و اشعارم در قالبهای مختلف را در آن مینوشتم تا اینکه از طریق دبیر ادبیاتمان با شعر نو واصیل امروز آشنا شدم. اولین شاعری که شعرهایش بر من تاثیر گذاشت، زندهیاد قیصر امینپور بود. کتاب گلها همه آفتابگردانند ایشان را خواندم و با فضایی کاملا جدید از شعر آشنا شدم. قبل از این اشعار، شاعرانی مانند حافظ، پروین اعتصامی، فروغ فرخزاد و سهراب سپهری را خوانده و از آنها متاثر بودم، اما وقتی اشعار قیصر را خواندم، دنیای جدیدی به روی من باز شد.
بیشتر محتوای شعر قیصر شما را متاثر کرد یا زبان و قالب آن؟
هم محتوا و هم فرمش. متوجه شدم شاعر امروز نمیتواند براساس زبان شعر مثلا پروین اعتصامی شعر بگوید. زمان تغییر کرده و زبان شاعر هم باید تغییر کند.
یعنی قیصر امینپور حتی بیشتر از فروغ فرخزاد بر شما تاثیر داشت؟
همه شاعرانی را که نام بردم دوست دارم، اما آشنایی با قیصر امینپور انقلابی در شعر من به وجود آورد. اول شعرهایش مرا متاثر کرد و در ادامه شخصیتش که بسیار شگفتانگیز بود و زمانی که با شعر قیصر آشنا شدم و زبان شعرم را پیدا کردم به انجمنهای ادبی و جشنوارهها هم راه پیدا کرده و فضای حرفهای شعر را تجربه کردم.
معمولا بیشتر ایرانیها در دوازده سالگی دفتر شعری دارند و احساس میکنند، میتوانند شاعر باشند، اما تعداد کمی از آنها این مسیر را ادامه میدهند، باید جوهرهای وجود داشته باشد و دغدغهای که شما آن را داشتهاید. چه چیزهایی در سر داشتید که زبان شعر را برای بیان آن انتخاب کردید؟
خیلی از ایرانیها حدی از طبع شعر را با خود دارند، اما هر چقدر این جوهره پررنگتر باشد، شعر بیشتر گریبان شاعر را میگیرد و طوری میشود که شاعر بدون شعر نمیتواند زندگی کند و شعر هم دست از سر شاعر برنمیدارد. البته داشتن طبع شاعری کافی نیست و کسی که تصمیم دارد به صورت حرفهای شعر گفتن را ادامه دهد، باید دانش خود را در این زمینه افزایش دهد و فن آن را بیاموزد.
شما علاوه بر عاشقانهها، اشعار مذهبی، اجتماعی و سیاسی زیادی دارید، گرایش شما اول به سمت کدام نوع شعر بود؟
بخش مهم اشعارم، شعرهای عاشقانه و اجتماعی است. موضوعات شعرهایم متنوع است. حدود ده سال است در زمینه شعر هیات فعال هستم، سالهاست در بخش سرود و ترانه هم آثار زیادی دارم. به لطف خدا. بخش زیادی از اشعارم به صورت کتاب منتشر شده که موضوعات مختلف را شامل میشود از عشق و زندگی و مرگ بگیرید تا همه موضوعاتی که با آنها زیستهام.
اشعار قیصر امینپور که شما از او متاثر هستید بیشتر عاشقانه و اجتماعی است و او بهگونهای به فردگرایی و حالات روحی متمرکز بوده و به صورت مستقیم به سیاست نپرداخته، اما شما اشعاری دارید که به صورت شفاف سیاسی است؟
بیشتر مردم مرا با شعر «پاییز، بهاری است که عاشق شده است» میشناسند. در کتابهایم که منتشر شده به موضوعات مختلف پرداختهام از طبیعت تا اجتماع و انتقاداتی که میتوان به رویدادهای اجتماعی داشت. زندگی، عرفان و خلوت آدمها و... بخشهای مختلف کتابهای شعرم را در برمیگیرد. شاید 5درصد اشعارم سیاسی به معنای مصطلح باشد که حجم کمی است. هر چند ابایی ندارم که شعر سیاسی بگویم چون رسالت خودم میدانم که شعر موضعمند بگویم، برخلاف گروهی از شاعران که براین باورند، شاعر نباید قاطی سیاست شود و اشعارش نباید مقید به زمان خاصی باشد، اما من معتقدم شاعر باید موضعگیری سیاسی و اجتماعی داشته باشد و اگر ظلمی دید مقابل آن بایستد. شعر سیاسی گفتن مبنای قرآنی دارد و خداوند در آیه آخر سوره شعرا وظیفه شاعر را انتصار بعد از ظلم میداند در قرآن تاکید شده، ایمان، عمل صالح، ذکر کثیر و ظلمستیزی صفات شاعرانی است که مورد تایید خداوندند. ظلمستیزی صفتی است که به شاعر این امکان را میدهد تا شعر سیاسی بگوید. همانگونه که سیاست با زندگی ما کار دارد، ما هم باید به آن توجه کرده و نسبت به آن واکنش نشان دهیم. البته این به آن معنا نیست که شاعر باید فقط شعر سیاسی بگوید و سیاستزده شود؛ شاعر باید عاشقانههای خودش را داشته باشد و اشعار دیگری که در قالب آنها دغدغهها و تفکر خود را بیان میکند.
در آستانه سالروز وفات و شهادت پیامبر(ص)، امام حسن(ع) و امام رضا(ع) هستیم، شما اشعاری هم برای اهلبیت(ع) دارید، این نوع شعر کاملا به جوشش درونی و ایمان زیادی نیاز دارد، چطور شد که شما به این حوزه ورود کردید؟
از زمانی که شروع به سرودن شعر هیات کردم، همه تلاشم این بوده و هست اشعارم در حد و اندازه مقام والای معصومین(ع) باشد. هنوز گامهای اولیه در این نوع شعر را برمیدارم و مسیر طولانی پیش رو دارم. اگر انس و شناخت درباره ائمه(ع) نباشد، شعر تاثیرگذاری هم تولید نخواهد شد. از همان بچگی به این فضا علاقهمند بودم و افتخارم این است که در مجموعه اشعارم، شعر مذهبی هم دارم و همه برکت شعرهایم بهواسطه همین اشعاری است که برای هیات گفتهام.
چه تفاوتی بین شعر هیات و نوحه وجود دارد؟
نوحه بخشی از شعر هیات است که میتواند قالبهای مختلفی داشته باشد و مداح آن را دکلمه میکند و ملودی خاصی هم دارد که شاعر آن را لحاظ میکند.
شما خودتان مداحها را انتخاب میکنید یا آنها به شما شعر سفارش میدهند؟
خودم تصمیم میگیرم با کدام مداح کار کنم.توان محدودی دارم و برای تمرکز بیشتر فعلا با آقای میثم مطیعی همکاری میکنم هرچند گاه شعرهایی نیز برای حاج محمود کریمی و حاجسعید حدادیان گفتهام.
برای اشعار هیات دستمزد هم دریافت میکنید؟
هیچوقت برای این اشعار پولی دریافت نکرده و نمیکنم. این کار کاملا دلی و توفیق و برکتی است که نصیبم شده و بخشی از شعر من است که خیلی آن را دوست دارم. حقالزحمه ما را خود حضرات معصومین بیش از لیاقت ما میدهند.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: