jamejamonline
دانش عمومی کد خبر: ۱۱۷۰۵۷   ۰۲ آذر ۱۳۸۵  |  ۰۳:۴۲

در چند هفته گذشته یک مناسبت جهانی داشتیم ؛ هفته جهانی فضا که البته ایده ثبت هفته ای با این نام هم متعلق به ایران است.


از آن به بعد، یعنی از سال 2000، این مناسبت همه ساله به منظور ترویج و توسعه فناوری فضایی و کاربردهای آن در کشورهای عضو سازمان ملل برگزار می شود. هدف از برگزاری این هفته هم گرامیداشت مشارکت علوم و فناوری فضایی در بهبود شرایط زندگی بشر در مقیاس بین المللی است و به دلیل حادثه ناگوار سونامی در جنوب غرب آسیا، امسال این هفته با عنوان «فضا برای نجات زندگی» نامگذاری شد.
هفته جهانی فضا که هرساله چهارم تا دهم اکتبر از روزهای تقویم را به خود اختصاص داده ، چند سالی است که با ماه مبارک رمضان همزمان شده است. پس براساس هماهنگی های انجام شده با دیگر کشورهای اسلامی ، این هفته در این کشورها با کمی تاخیر برگزار می شود. 15تا 21آبان امسال شاهد برگزاری مراسم هفته جهانی فضا در ایران و کشورهای اسلامی عضو سازمان ملل بودیم. سینا ایران را فضایی کرد.
به گفته دکتر حسین بلندی ، عضو شورای عالی فضایی و رئیس دانشگاه جامع علمی کاربردی ، پرتاب ماهواره سینا باعث شده است ایران هم به جمع کشورهای فضایی بپیوندد؛ یک جمع فضایی ، متشکل از 18کشور توسعه یافته و 25کشور در حال توسعه.
دکتر بلندی که در مراسم افتتاحیه این هفته در تالار شهید قندی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات سخنرانی داشت ، صنعت فضا را معرف درجه ای از قدرت اقتصادی و نظامی هر کشوری برشمرد و عنوان کرد: سیل ، زلزله و خشکسالی را می توان به وسیله ماهواره ها بررسی کرد و از اثرات سوئ آن مصون ماند. به گفته وی ، کشورهای پیشرفته با تمسک به سیاست آسمان باز اطلاعات کشورها را از فضا برداشت می کنند و تمام تبادلات دیگر کشورها را زیر نظر دارند.

تا کی مصرف کننده باشیم؛


سالهاست ما ایرانی ها در بسیاری از زمینه هایی که به نوعی با فضا در ارتباطند، فقط نقش یک مصرف کننده را ایفا می کنیم ، از انتقال صوت و مخابرات ماهواره ای و دیتا در اینترنت گرفته تا سنجش از دور؛ اما آیا این که فقط بتوانیم در این حوزه ها نیاز کشور را رفع کنیم ، کافی است؛ این پرسشی بود که مهندس طالب زاده ، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فضایی ایران در سخنرانی خود که در پژوهشگاه هواشناسی و به مناسبت روز فضا و هواشناسی ایراد کرد، به آن اشاره داشت. البته وی خاطرنشان کرد که دیگر در شان این ملت نیست که دلشان را به استفاده از این فناوری ها خوش کنند؛ چون امکانات و گستردگی جغرافیایی و تنوع آب و هوا و نیروی انسانی ، عواملی هستند که همگی در اختیار این ملت است. بر همین اساس ، در کشور برنامه هایی تعریف شده است تا به دانش فنی این مقوله هم دست یابیم. به گفته مهندس طالب زاده ، ایران از نظر نیروی انسانی کارآزموده و نیز دسترسی به انواع نرم افزارها هیچ مشکلی ندارد و تنها مشکل از لحاظ سخت افزاری است که دلیل آن هم نبود آزمایشگاه های خاص است.
مهندس طالب زاده در ادامه سخنان خود به بحث بلایای طبیعی که از معضلات جهان و بالاخص منطقه خاورمیانه است اشاره کرد و افزود: اولویت های مطرح در کشور ما زلزله ، خشکسالی و سیل است که هرساله خسارات هنگفتی را در این بخش تحمل می کنیم ، پس حضور فناوری ماهواره ای در این بخش خیلی جدی است.
وی همچنین از تاسیس یک مرکز آموزش و تحقیقات فناوری فضایی در ایران خبر داد که 2ماه پیش در اجلاس کره جنوبی به تصویب سازمان ملل رسیده است و همکاری نهادها و سازمان های ذی ربط را در این راه خواستار شد. از آنجایی که بدون همکاری سازمان هواشناسی نمی توان به موضوع بلایای طبیعی پرداخت ، رئیس سازمان فضایی ایران همکاری این سازمان را در این راه بسیار موثر قلمداد کرد.

خاطرات یک فضانورد


بالاخره هفته هفته فضا بود و حضور یک فضانورد روسی در جمع مهمانان هفته فضا خالی از لطف نبود.ایگور پتروویچ ولک ، متولد سال 1337در اوکراین یک خلبان تست است که تجربه سفرهای فضایی را هم دارد. آن طور که خودش از خاطرات آن روزها می گوید، پس از آن که یک روز توانسته بود بدون موتور و در شرایط آب و هوای بسیار سختی هواپیمایش را با موفقیت فرود آورد، به خود گفته است: «من می توانم ادامه دهم.»
شاید یکی از خوش شانسی های ایگور پتروویچ این بود که یک سیستم فضانوردی با نام بوران روی کار آمد که نیاز به خلبان هایی برای تست آن داشت و تجربه موفق وی در گذشته عاملی بود که او را برای این مورد انتخاب کرده اند و پس از انجام برخی آزمایش ها و تمرین های فضایی بالاخره راه او به فضا باز شده است.
پتروویچ از پرواز فضایی خود به عنوان نوعی تفریح و استراحت یاد کرد و گفت: بلافاصله پس از اتمام آن پرواز، پرواز دیگری را روی فضانورد بوران انجام دادم و باید ثابت می کردم که اگر کسی تستهای پروازی را به طور کامل انجام داده باشد، پس از سفرهای فضایی باز هم قادر است پرواز معمولی داشته باشد. موضوع دیگری که این فضانورد روسی به آن اشاره کرد، بحث هواشناسی و فضا بود.
به گفته وی ، در کل جهان 3200متخصص روی 2فاکتور موثر بر هواشناسی یعنی خورشید و اقیانوس ها مشغول بررسی و تحقیقند که مهمترین نظارتی که از طرف آنها بر خورشید صورت می گیرد، از سوی تلسکوپ هابل و نیز ماهواره های تخصصی انجام می شود و اقیانوس ها را هم به وسیله ماهواره ها بررسی می کنند.
پتروویچ به پایان کار اولین ماهواره بررسی وضعیت اقیانوس ها در چند ماه پیش اشاره کرد و افزود: دومین ماهواره در سال 2001پرتاب شد و قرار است سال 2008هم سومین ماهواره از این دست پرتاب شود.
این ماهواره ها در حال حاضر تا دقت 2سانتی متر ارتفاع اقیانوس ها را بررسی کرده اند و امید است تا سال 2008این دقت به یک سانتی متر هم برسد. پتروویچ خاطرنشان کرد که امروزه هیچکدام از تحقیقات بشر بدون تاثیر فضا انجام پذیر نخواهد بود.

فضا، هواشناسی ، زلزله


جمله فضانورد روسی را که به یادتان مانده است؛ این که هیچکدام از تحقیقات بشر بدون تاثیر فضا امکانپذیر نخواهد بود. برای این که مهر تاییدی دوباره بر این جمله زده شود، می توانید مطالبی را که در ادامه می آید، بخوانید.
مهندس قاسم عسگری کارشناس ارشد زمین شناسی و همکار مرکز ملی پیش بینی زلزله و تیم پیش بینی دانشگاه صنعتی شریف مقاله ای را با عنوان پیش بینی زلزله با استفاده از پیش نشانگرهای هواشناسی و سنجش از راه دور ایران ارائه کرده بود.
به گفته وی ، پیش نشانگرهای زلزله در حدود 30تا 40مورد هستند که در شاخه های مختلفی مثل زمین شناسی ، هواشناسی و لرزه ای طبقه بندی می شوند.
به عنوان مثال ، تغییر رطوبت هوا به صورت محلی و موقت و خیلی گذرا می تواند یکی از پیش نشانگرهای زلزله باشد که دلیل آن هم افزایش دمای زمین پیش از شکستگی است که باعث تبخیر شدن آب درون زمین و در نهایت افزایش رطوبت هوا در آن محل می شود که با ماهواره ها قابل بررسی است.
مهندس عسگری تغییر هوا را هم از دیگر پیش نشانگرهای زلزله دانست و افزود: با افزایش حرارت زمین ، امواج الکترومغناطیسی تولید می شوند که وقتی به سطح زمین راه می یابند، به صورت تشعشع مادون قرمز حرارتی خود را نشان می دهند و باعث افزایش موقت دما می شوند که این موضوع هم باز از طریق ماهواره ها قابل بررسی می باشد.
گفتنی است که در ایران نهادهای مختلفی از قبیل سازمان هواشناسی ، پژوهشکده سوانح طبیعی ، سازمان زمین شناسی ، سازمان فضایی ایران و مرکز ملی پیش بینی زلزله و بسیاری دیگر، دست اندرکار بررسی این موضوع هستند که شاید در 10سال آینده بتوانند با دقت خیلی بالایی زلزله را پیش بینی کنند.

تحمل یک قطعه بتون 300 کیلویی!


ایگور تمام حسهایی را که به عنوان یک فضانورد در فضا تجربه کرده بود، با تجربیات زمینی برای مهمانان مثال می زد. به گفته او، اولین مرحله زمانی است که موشک پرتاب می شود. در این مرحله فشار و بار زیادی بر فرد وارد می شود که اگر بخواهیم این حس را تجربه کنیم ، می توانیم یک قطعه بتون 200 تا 300 کیلویی را روی خود قرار دهیم. در چنین حالتی بسختی می توان نفس کشید. در مرحله بعد تصور می کنید تمام خون بدنتان وارد سر و مغز شده است که برای رسیدن به این تجربه هم می توانید به صورت معکوس آویزان شوید. چنین حسی در تمام مدت پرواز با شماست. تجربه بعدی هم بی وزنی است که فقط می توانید آن را به مدت 30 ثانیه و در آزمایشگاه هایی خاص تجربه کنید. آخرین مرحله هم فرود نرم است که اگر با فشار زیادی روی جایی نرم هل داده شوید، آن را احساس خواهید کرد.




فریبا فرهادیان
ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
جای خالی سیاستگذاری در هوش مصنوعی

جای خالی سیاستگذاری در هوش مصنوعی

امروزه فناوری‌ های نوین و به ویژه هوش مصنوعی به سرعت جهان اطراف ما را متحول می‌کند و نفوذ روزافزون آنها در تمامی کاربردهای سنتی، یکی‌از دغدغه‌ها و اولویت‌های دولت‌هاست. اکنون دنیا به تعبیری با سونامی فناوری مواجه بوده و کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست.

طراحی کی۱۲۵ با پژو ۲۰۰۸ ارتباطی ندارد

طراحی کی۱۲۵ با پژو ۲۰۰۸ ارتباطی ندارد

در پی انتشار گزارش روزنامه جام‌جم در چهارم دی ۹۹ با عنوان «یک فیس‌لیفت جدید» که به بررسی آرای کارشناسان درباره محصول جدید ایران‌خودرو (خودروی تارا) می‌پرداخت، کیانوش پورمجیب، معاون تحقیقات،‌ طراحی و تکوین محصول ایران‌خودرو در گفت‌و‌گو با جام‌جم ضمن اشاره به به برخی ویژگی‌های مهم خودروی تارا، هرگونه ارتباطی بین طراحی خودروی کراس‌اور کی۱۲۵ (K۱۲۵) که قرار است به‌زودی رونمایی شود با پژو ۲۰۰۸ را رد کرد.

عزم ملی، واکسن ملی

عزم ملی، واکسن ملی

دیروز واکسن کرونای تولید کشور به اولین داوطلبان تزریق شد. باید بدانیم کشورهای اندکی در جهان وجود دارند که به دانش تولید واکسن دست پیدا کرده‌اند.

گفتگو

بیشتر
کار ناتمام محققان با آرسیبو

مدیر عملیاتی تلسکوپ رادیویی ساردینیا در گفتگو با جام‌جم از داغ‌ترین حوزه‌های مطالعاتی در اخترشناسی رادیویی می‌گوید

کار ناتمام محققان با آرسیبو