... و ناگهان سرباز شدیم

و این سخنِ کاملا درستی است. بعضی‌ها وقتی می‌نویسند، مثل تکنیسین، پاراگراف‌ها را زیر هم می‌چینند و خروجی کار، یک کتاب بی‌احساسی درمی‌آید که هیچ تأثیری نمی‌گذارد؛ ولی وقتی خانم‌ها می‌نویسند، تأثیر کار متفاوت می‌شود. واقعیت آن است که صدای جنگ با خاطرات زنان بلندتر شنیده می‌شود؛ چون این‌ها مادرند و مادر می‌داند که وقتی یک سرباز جوان با صورت روی خاک می‌افتد، یعنی چه. اینها که دارند می‌نویسند با تمام وجودشان می‌نویسند و بسیار احساس شریف و احساس پاکی دارند به‌عنوان یک مادر که خاطراتشان را می‌گویند.

رهبر انقلاب همچنین لطف کردند درباره من و آقای بهبودی گفتند که «شما خیلی زحمت کشیدید، خیلی کار کردید؛ و بروید یک برنامه 20ساله برای ساماندهی وضعیت خاطرات جنگ بیاورید تا برای 20 سال آینده بتوانید کار را پیش ببرید.» ایشان در مراسم شب خاطره هم که چهارشنبه گذشته برگزار شد فرمودند که لازم است صد برابر آنچه کار کرده‌ایم کار کنیم. این بار هم فرمودند که بروید برای 20 سال آینده‌تان برنامه‌ریزی کنید. احتمالا با توجه به سن ما گفتند 20 سال و خواستند که صد برابر آنچه الان هستیم، کار کنیم. این بیان ایشان، هم نشان‌دهنده اهمیت این کار است، هم نشان‌دهنده ظرفیت این کار است.

ادبیات به‌عنوان یک دارایی ملی - مثل نفتی که از چاه‌ها می‌جوشد - است. مثل نفت که در دل زمین پنهان است، این خاطرات هم در دل این اجتماع پنهان است، شما باید حفاری کنید تا این سرمایه‌ها را پیدا و استخراج کنید. باید بروید، باید مهندس‌ها باشند و بروند و از روی نقشه، این دارایی ملی را استخراج کنند. و این سرمایه بیاید به‌عنوان یک انرژی معنوی در اختیار جامعه قرار بگیرد. همه‌جای دنیا این‌جوری است؛ سربازهای زمانِ جنگ پیر می‌شوند اما دنیا خاطرات اینها را جوان نگه می‌دارد.

در جنگ‌های دفاعی مثل جنگ ما، مدافعان، دیگر زن نیستند، پیر نیستند، جوان نیستند، بچه نیستند، همه سربازند. این ناگهان سرباز شدن مردم ایران، کار داد دست دنیا. دنیا تمام محاسباتش برای حمله به ما درست بود؛ این‌که ایران ارتش ندارد، سازماندهی ندارد و هیچ‌چیز ندارد را درست محاسبه کرده بودند اما فکر نمی‌کردند که این مردم ناگهان سرباز بشوند؛ و فرنگیس نمونه‌اش است؛ زنی که ناگهان سرباز شد.

مرتضی سرهنگی

مدیر دفتر هنر و ادبیات مقاومت حوزه هنری